Queſtio M¶ Prima
boctoris irrefragabilis anglici Alexandri de alesregule ſancti Franciſci ꝓfeſſoris: pariſius ſepulti: ꝑma ꝑs ſumme theoloice felicit̓ incipit. Alpha ⁊ o xp̄inoīe inuocat
Uoniaꝫ ſicut dicit poetiꝰī libro de trinitate. optimedictum videt̉. Eruditi eſt homīs vnūquodqꝫ vt ipſumeſt ita de eo fideꝫ capere tēptare vnde in naturalibꝰ rationabilit̉: in mathematicis diſciplinabil̓r: in diuinisintellectualit̓ verſari oportebit. theologice facultatisinquiſitōibꝰ intendētes: cum adiutorio gratie ih̓u xp̄itale principiū capimus. Inꝗrēteſqꝫ ex pͥmis de doctrina theologie. vtꝝ ſit ſciētia. vtꝝ diſtinguat̉ ab alijs ſcientijs. De quo ſit iſta ſcientia. De modo traditōnis hꝰſcientiNembrū primūUereret igit̉ aliquis in primis. vtꝝ theologie doctrina ſit ſciētia. Ad qd̓ arguitſic augꝰ. in li. lxxxiij. queſtionū. liij. qōne.Quedam credunt̉ ⁊ nunꝙͣ intelligunt̉. ſicut eſt omīs hiſtoria ſingularia ⁊ humana geſta ꝑcurrens. cum gͦ doctrina theologie ꝓ magna ꝑte ſit hiſtorica. vt patet in lege ⁊ euangelio. gͦ eſt eoꝝ que nūqͣ intelligunt̉. ſed eoꝝ que nunꝙͣ intelligūtur nō eſt ſciētia.ſcientia enim eſt intelligibiliuꝫ. relinquet̉ gͦ ꝙ doctrinatheologie non eſt ſcientia. ¶ Iteꝫ ſicut dicit ph̓s in pͥncipio metaphy. Exꝑientia eſt ſingulariuꝫ: ars v̓o vniuerſalium. fit aūt ars cum ex multis exꝑimento intellectis vna ſit de ſimilibꝰ acceptio. ſed doctrina theologie ꝓ magna parte non eſt vniuerſaliū ſed ſingulariū.vt patet in narratōne hiſtorica. relinquit̉ gͦ ꝙ nō ē arsvel ſcientia. ¶ Item cum triplex ſit acceptio veritatisin doctrinis. opinio. fides. ſcientia: ex inopinabilibusopinio: ex credibilibus fides: ex ſcibilibꝰ ſcientia. ſednunꝙͣ ex inopinabilibꝰ ſciētia neqꝫ ex credibilibꝰ inꝙͣtum hmōi. gͦ cum doctrina theologie inꝙͣtum hꝰ mōi ſitcredibiliū. Io. xx. hec ſcripta ſunt vt credatis. relinꝗt̉gͦ ꝙ acceptio doctrine theologie nō erit ſcientia. ¶ Iteꝫaugꝰ. xiiij. de trini. Nō quicꝗd ſciri ab homībus poteſtin rebus hūanis vbi plurimū ſuꝑuacue vanitate ⁊ noxie curioſitatis eſt ſi huic ſciētie tribuo: ſꝫ illd̓ tm̄mō qͦfides ſaluberrima que ad veram beatitudinem ducitignit nutritur ⁊ roborat̉. gͦ hec ſcientia nō generat niſi fidem. gͦ nō eſt vero nomīe ſciētia. maxime cum fidesſit acceptio ſupra opinionē ⁊ infra ſcientiā conſtituta.¶ Contra. quod cognoſcit̉ ꝑ diuinā inſpiratōeꝫ veriꝰſcitur ꝙͣ quod ꝑ humanā ratiocinatōꝫ. quia in inſpiratione inſſibilis eſt falſitas: in ratōne v̓o ꝯtingit ple-
rūqꝫ. gͦ cumognitio theologie ſit edita inſpiratōne diuina. ij. thim̄. iij. Oīs ſcriptura diuinitꝰ inſpirata ⁊cͣ.Et. ij. pe. ij. Spirituſancto inſpirati locuti ſunt ſanctidei homīes. gͦ verius eſt ſcientia ꝙͣ cetere ſciētie. ¶ Iteꝫaugꝰ. xiiij. de trini. theologia eſt ſciētia que eſt in rebusque ad ſalutē homīs ꝑtinent. gͦ eſt ſcientia. ¶ Solutōprenotandū ꝙ eſt ſcientia cauſe ⁊ ſciētia cauſati. Scientia v̓o cauſaꝝ eſt ſui gratia. Sciētia v̓o cauſatorumſiue ſicut cauſe vel effectus tm̄ nō ſunt ſui gratia. ꝗa referunt̉ ⁊ dependent a cauſa cauſaꝝ. Hinc eſt ꝙ theologia que eſt ſcientia de deo qui eſt cauſa cauſaꝝ ſui gratia eſt. Noticia gͦ ſcientie appropriat̉ ſcīe cauſatorum.Nomen v̓o ſapientie ſcientie cauſe cauſaꝝ. Unde ⁊ ip̄eph̓us dicit. ꝙ ph̓ia prima que eſt ſui gratia ⁊ de cauſacauſaꝝ debet dici ſapientia. vnde. iiij. deūt̉. hec ē noſtraſapiētia ⁊ intellectus corā ppl̓is. ¶ Notandū ꝙ eſt ſcientia ꝑficiens cognitionē ẜm veritateꝫ. Eſt etiā ſciētiamouens affectōꝫ ad bonitatē. prima eſt vt cognitō ẜmviſuꝫ. ⁊ ideo debet dici ſciētia abſoluta. Secūda eſt vtcognitio ẜm guſtum. ⁊ ideo debet dici ſapiētia a ſaporeaffectionis ẜm ꝙ dicitur eccͣi. vj. Sapiētia ẜm ſuū nomen eſt. theologia igit̉ que ꝑficit aīam ẜm affectuꝫ monendo per bona principia ad bonuꝫ timoris ⁊ amorisꝓprie ⁊ principalit̓ eſt ſapientia. Prima ph̓ia que eſttheologia ph̓oꝝ que eſt de cauſa cauſaꝝ fuit perficienscognitionē ẜm viam artis ⁊ ratiocinatōis: minꝰ ꝓpriedicit̉ ſapientia. Cetere v̓o ſciētie que ſunt de cauſis cōſequentibus ⁊ cauſatis: nō debent dici ſapiētie ſed ſcientie. Unde ꝑ hoc dd̓m. ꝙ doctrina theologie eſt ſapīavt ſapīa. ph̓ia v̓o prima que eſt cognitio cauſaꝝ primarū: que ſunt bonitas ſapientia ⁊ potentia: eſt ſapīa ẜmvt ſcientia. Cetere v̓o ſciētie que ꝯſiderāt paſſiones deſubiectis ꝑ ſuas cauſas: ſunt ſcientie vt ſciētie. ¶ Rn̄dēdum igit̉ ad obiecta. Ad primū dd̓m. ꝙ aliter ē hiſtoria in ſacra ſcriptura: aliter in alijs. In alijs .n. hiſtoria ſignificatōne ſermonuꝫ exprimit ſingularia geſtahominū. nec eſt intentio ſignificatōis interioris. ⁊ id̓oquia ſingulariū actuum ⁊ temꝑalium eſt omnis talishiſtoria que eſt eorum: nunꝙͣ intelligunt̉. In ſacra v̓oſcriptura ponit̉ hiſtoria non ea ratiōe ſeu fine vt ſignificent̉ ſingulares actus hoīm ſignificatōne ſermonū:ſed vt ſignificent̉ vniuerſales actus ⁊ ꝯditōnes ꝑticulares ad informatōeꝫ hoīm ⁊ contemplatōnis diuinorum miſterioꝝ ſignificatione rerum. Hinc introducit̉paſſio abel: vt ſignificet̉ paſſio xp̄i ⁊ iuſtoꝝ. Maliciacayn: vt ſignificet̉ ꝑuerſitas iniuſtorū. ⁊ ſic in ceteris.Introducit̉ gͦ in hiſtoria ſacre ſcripture factum ſingulare ad ſigͣnduꝫ vniuerſale. ⁊ inde eſt ꝙ eius eſt intellectus ⁊ ſcientia. ¶ Ad ſecūdum dd̓m. ꝙ vniuerſale dicitur quatuor modis. In predicādo vt homo. In exemplando vt forma ſotularis ad ſotulares ⁊ vita Iob advitam multoꝝ hoīm. In ſignando vt iacob ad ſignandū iuſtum qui contrahit cum rachele ⁊ lya: quia exercet ſe in vita actiua ⁊ ꝯtemplatiua. In creando vt deꝰcauſa vniuerſalis conditōnis rerū: ⁊ xp̄us cauſa vniuerſalis reꝑatōnis hoīm. Scd̓m hoc gͦ dd̓m ꝙ eſt vniuerſale in ſcriptura. ſacra .n. ſcriptura hꝫ ſentētias generales. vt initiū ſapīe timor dn̄i ꝓuerb̓. j. finis p̄ceptieſt caritas .j. thim̄. j. ⁊ hmōi in quibꝰ vniuerſalibꝰ ſentētijs eſt vniuerſale pͥmo mō. Scd̓m ambitū p̄dicatōnishꝫ ſentētias ꝑticulares. vt que ꝓponunt̉ hiſtorice ꝓphetice ⁊ hmōi. in quibꝰ ꝙͣtum ad ſenſuꝫ exteriorē ē vl̓e ſecūdo mō dictū vel exemplare. verbigr̄a. in litterali hiſtoria abrahe ⁊ Iob ſingl̓are ē qd̓ naͣrrat̉. ſꝫ ad hͦ ī ſcriptura narrat̉ vt exemplar ſit vite ⁊ ꝯuerſatōis bonoꝝ.vn̄ Ro. xv. Quecūqꝫ ſcripta ſunt ad noſtrā doctrinamſcripta ſunt. Et vlt̄. Iaco. exemplū accipite patīe ⁊ longeuitatis ꝓph̓as. Ꝙtū v̓o ad ſenſuꝫ interiorē ⁊ ſpūalēeſt vl̓ tercio mō in ꝑticularibꝰ ſentētijs .ſ. vl̓e in ſignificādo: qꝛ eſt ſignū rei vl̓is ad multa. Ꝙtū ad vtrunqꝫ