libꝰ
vzolaceo colore qn̄ illud occurrit extra dominicamſed in octaua rubeo. Reſtat ergo ꝙ in diebus ferlalibus ⁊ conmunibus viridibꝰ ſit indumentis vtendū quia viridis color medius eſt inter albedinem ⁊nigredineꝫ ⁊ ruborē ⁊ ſpecialit̓ inter. viij. epipha.⁊ ſeptuageſimam ⁊ inter penthe. ⁊ aduentum qn̄dn̄icale agitur officium. Hic color exprimitur vbidicit̉ cipri cum nardo. nardꝰ ⁊ crocꝰ. Ad hos quatuor colores ceteri referūtur ſcꝫ ad rubeuꝫ colorēcoccincꝰ. ad nigꝝ violaceus. qui aliter coccius vocatur. ad albū biſſinus. ad viridem croceus quanqͣꝫnōnulli rōſas ad martires crocū ad confeſſores etlilium ad virgines referāt. De coloribus etiā in fine ſequētis tractatus dicetur. Violaceo aūt colore vti in diebus quibus ē vſus nigri coloris nō eſtincōueniens. Vn̄ eccleſia romana vtit̉ colore violaceo a prima dominica aduentus vſqꝫ ad miſſam vigilie natiuitatis. domini īcluſiue. ⁊ a. lxx. vſqꝫ ad officium miſſe vigilie paſce excluſiue. quandoqꝫ in p̄dictis tēporibꝰ officiū de tempore agit̉. exceptis. vferia cena domini. ⁊ feria fexta in ꝑaſceue. In feſtiuitatibus v̓o ſanctoꝝ que in. lxx. ⁊ in aduentu occurrunt nō eſt nigris vel violaceis vtendum. Et ēintelligendum ꝙ in fab̓bato ſancto in toto officioqd̓ agitur ante miſſam vtendum eſt violatō colore.hoc excepto qd̓ diaconus qui benedixit cereum indutus dalmatica. ⁊ ſubdiaconꝰ miniſtrans indutꝰtunicella albis. vtunt̉ quia benedictō illa ſic̄ ⁊ miſſa ad reſurrectōnem ꝑtinet. ſed benedictōe cerei expleta. diaconus remota dalmatica aſſumit planetāviolacei coloris ⁊ tenet eam vſqꝫ dum inchoatur officium miſſe. ſubdiaconus vero non mutat veſtes.Quidam etiam in dominica in ramis palmarum vtuntur albis in ꝓceſſione. ⁊ in ramorum benedictōne dum legitur euangeliū ⁊ dū cantat̉ gloria lausꝓpter leticiam feſtiuitatis xp̄o facte que in p̄miſſis.cōmemoratur. Sed etiā romana tūc ſemꝑ vtitur violaceo colore. ⁊ in ꝓceſſione que fit in purificatōne ante miſſam eo ꝙ officiū illud eſt de anxia expectatōe ſimeonis. ⁊ ſapit. ve. te. Vtitur etiam eccleſia romana vioſaceo colore in quatuor temporibꝰſeptēbris ⁊ in vigilijs ſanctorum in quibus eſt ieiunium qn̄ miſſa eſt de vigelia. ⁊ in diebus rogatōnū⁊ in miſſa que dicitur in die ſācti mnarci de offitō letanie. Cum em̄ ieiunamus carnem noſtram crucifigentes maceramus vt ſic facta liuida xp̄i liuoribꝰcōformentur cuius liuore ſanati ſumus. ad quod d̓.ſignandum tunc colore violaceo vtimur qui pallidius ⁊ quaſi liuidus eſt. Ceteꝝ velamina trium colorum ponuntur in altari in feſto paſcatis ꝓut dictum eſt in prima parte ſub tractatu de picturis.¶ De indumentis legalibus ſeu ve. teVoniā minus plene rem ſignificatamhumana fragilitas apprehendit ſi penitus rem ſignificantem ignoret idcircode indumentis legalibus ad huius celtatis ignorāciaꝫ ꝓpellandam. Primoſcd̓ꝫ hiſtoriā. Scd̓o ſcd̓m allegoriā. Tercio v̓o ſcd̓mtropologiam aliqua diſſeremus. Primo igitur ſcd̓ꝫhiſtoriam notandum eſt ꝙ quatuor erant legalia
indumenta ſcd̓m moſaicam legem tam minoribusſacerdotibus quaꝫ principi ſacerdotum cōmunia dequibus legit̉ exo. xxviij. c. Primū dicebat̉ manaſtaſim. quod grece brac̓ce. latine v̓o feminalia linea dici pōt de biſſo retorta cōtextum. quo vtebātur proeo qd̓ legitur exo. xx. c. in fine. Nō aſcēdes ad altare meum per gradus ne reue et̄ turpitudo tua. ⁊ ezechiel̓. xliiij. feminalia linea erunt in lumbis eorūScd̓m cathemone ſiue linea qd̓ nos ſubunculamvel albam ſed moyſes aban et appellauit hebrei diſcendentes a bibilonis emiſſaneam vocauerunt eratqꝫ biſſinum ⁊ duplex. Terciuꝫ baltheus .i. zonavel cingulum. latus quaſi digitis quatuor ſic reticulatus vt quaſi pellis viꝑea videretur contextumde biſſo. cocco purpura. ⁊ iacincto. ꝑ que quatuorelementa ſignificantur. Quartū eſt tiara. quod hebrei manphie. nos aūt infulam vel mitram appellamus. a tidari pontificali plurimū differēs. quaſi formam rotunde caſſidis repn̄tans. Super hec quatuor cōmunia quatuor ꝓprijs indumentis pontifex vtebatur. Primum erat tunica iacinctina. qͣꝫ hebreusdicit vethit grece dicit̉ poderis latine talaris. q̄ habebat pro fimbrijs malagranata cum octuagintatintinabul̓ aureis interſcalari mō diſpoſita vt audiretur ſonus cum pontifex ingrederet̉ ſanctuariūne forte moreretur. Secūdum erat ephot .i. ſuperhumerale de quatuor predictis coloribus auroqꝫ cōtextum ſine manicis ad modū collobi habēs aꝑturam in pectore quandam ad magnitudinē palmi inqua longion eiuſdem menſure inſerabatur. In cuiꝰparte ſuꝑiori. vi cꝫ ſuꝑ humeros infibulati erāt auro duo lapides onichim quibꝰ. xij. nomina filiorūiſrahel erant inſculpta. ſex in vno. ⁊ ſex in altero.Quod autem ſamuel ⁊ dauid induti legunt̉ ephotillud erat lineū ⁊ ꝓprie quidē ephotar dicebat̉. Tercium hebraice dicebatur heen grece logion. latinevero ratōnale vocatur. quod pontifex ferebat in pectore. dictū eſt autem ratōnale iudicij. quia ibi eratlapis in cuius ſplendore ſibi deum eſſe ꝓpicium cognoſcebant. Erat aūt ratōnale quadrangulum duplex in modum vnius palmi de quatuor p̄dictis coloribus. auroqꝫ contextū habens. xij. lapides per qͣtuor ordines. In primo ſardium. topaſium. et ſmaragdum. In ſcd̓o cardunculum ſaphirū. ⁊ iaſpidemIn tercio ligurium. achātem. ⁊ amatiſtū In quartogriſolitū. onichinum. ⁊ berillū. In quibꝰ erant ſcripta. xij. nomina filiorum iſrahel in ſigulis ſingulaiuxta ordinem ſue natiuitatis. Erāt etiam in eo ſcripta hec duo nomina purim ⁊ thiamin. i. veritas ⁊ diſciplina. Inſerebatur autem longion ſuperhumerali a parte ſuperiori per duos annulos et duas cathenulas aureas immiſſas duobꝰ vncinis qui ſubduobus p̄dictis onichinis ⁊ ſuperhumerali continebantur infixi. ab inferiori vero parte per duosannolos aureos cum duabus iuncturis ſiue cathenis ſacinctinis colligabat̉ ephot. Quartum ⁊ vltimū erat capitis ornamentum vicꝫ tyara ſeu tydaris in accutū ꝓcedens. habēs circulū aureū cū mala granatis ⁊ floribus ex qua ſupra fontem pendebat aureolamina quam petalum dicunt ad modum