Druckschrift 
Biblia latina : Cum postillis Nicolai de Lyra et expositionibus Guillelmi Britonis in omnes prologos S. Hieronymi et additionibus Pauli Burgensis replicisque Matthiae Doering.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Epiſtola Iohannis I

Incipit argumentū in epiſtolābeati Iohannis apl̓i primā.Ationem verbi ⁊ ꝙdeus ipſe ſit caritasmanifeſtat: ⁊ ſuſurrones fratrum: necdeū ſcire: nec pios fieri poſſe: eovſqꝫ diſſertat ut eſſe cōprobethomicidas eo ꝙ odiū ſit interfectionis occaſio.Incipit epiſtola beati Iohannis apl̓i prima. Cap. IUodª fuit ab initio§qd̓ᵇ audiuimꝰ: qꝛvidimus oculis noſtris: quodˢ perſpeximus ⁊ᵉ manꝰ noſtre cōtrecta-

uerūt deᶠ ꝟbo vite: ⁊ˢ vita manifeſtataʰ ē: ⁊ vidimꝰ ⁊ᵏ teſtamur ⁊ᶜ annūciamꝰ vobis vitāⁿeternā queⁿ erat apud patrē: ⁊ᶜapparuit nobis. Qd̓ᵖ vidimus⁊ audiuimꝰ annūciamusq vobisut ⁊ vos ſocietatē habeatis nobiſcū ⁊ʳ ſocietas nr̄a ſit cū patre⁊ cum filio eiꝰ ih̓u xp̄o. Etˢ hecſcribimus vobis ut gaudeatis⁊ᵗ gaudiū veſtrū ſit plenū. Ethec ē annūciatio quāᵉ audiuimꝰab eo ⁊ʸ annūciamꝰ vobis: qm̄deꝰ lux ē: ⁊ª tenebre īᵇ eo nō ſūtvlle. Si dixerimꝰ qm̄ ſociētatēhabemꝰ cū eo: ⁊ ī tenebris ambulamꝰ: mentimurᵈ ⁊ᵉ veritatē

Epiſtola Iohannis apl̓i ⁊ euāgeliſte Prima. a Cap̄. j.Uod fuit ab initio. Hic incipit tertia pars pͥncipalis huius libri in qua ponūtur epiſtole beatiiohannis apoſtoli ⁊ euangeliſte. ⁊ qꝛ ẜm ordinēdoctrine coīa debent ſpecialia p̄cedere. iō ponit̉pͥmoepl̓a ad informādūhoīes generalit̓. 2ºad informādū aliquas ꝑſonas ſpāliter. in pͥncipio epl̓e.ſecūde. Preſens induas partes diuidit̉ .ſ. in prohemiū⁊ tractatū qͥ incipit ibi: Et hec eſtannūciatio. In ꝓlogo tria facit. qꝛpͦ reddit auditoresattentos. 2º docilesſiue doctos. ibi: Etvita. 3º beniuolos.ibi: Quod vidimꝰCirca primū ſciendum ꝙ difficultasmaterie redde̓ debet auditores attētos. nā ad capiēdūtalia reqͥrit̉ maiorattentio. Int̓ illaꝟo que ſpectāt addoctrinā catholicā maxima difficultas eſt circa emanationēfilij a patre in diuinis. de qua tractat infra. v. ca. d. Tres ſūtqui teſtimoniū dant in celo pater verbum ⁊ ſpiritus ſanctꝰ.ſimiliter maxima difficultas eſt circa incarnationē perſone filij aſſumentis naturā humanā in vnitate ſuppoſiti. de qua dicit infra. iiij. Omnis ſpiritus qͥ confitet̉ ih̓m xp̄m in carne veniſſe ex deo eſt. ⁊ hoc eſt quod dicit: Quod fuit ab initio ⁊cͣ.Conſtructio eſt ſuſpenſiua vſqꝫ ibi: Annunciamꝰ vobis. ⁊ iōſic cōſtruenda eſt lrā: Aanuuciamꝰ vobis quod fuit ab initioi. verbū qd̓ ꝓceſſit eternalit̓ a patre qui eſt principiū ſeu initiūtotius emanationis ꝑſonarū. ẜm ꝙ dicit Augꝰ. iiij. de trinitate. Pater eſt principiū totius trinitatis. pͥncipiū enī ſignificat id a quo aliquid ꝓcedit verbū ſiue filius. nā ⁊ eodē verbūquo ⁊ filiꝰ ꝓcedit a patre. iō pater dicit̉ principiū ſiue initiumfilij ſiue verbi. ⁊ ꝙ ille ſit intellectus huiꝰ lrē. patet per hoc qd̓ſubdit̉. aliquibꝰ tn̄ interpoſitis de verbo vite. Cōſequent̓ procedit ad myſteriū incarnationis. d. b Qd audiuimꝰ .ſ. aiohanne baptiſta incarnati verbi precone. cuiꝰ diſcipulus fuitille ioh̓es apl̓s ⁊ euāgeliſta. ⁊ dicūt coīter doctores ꝙ ipſe ⁊andreas fuerūt illi duo diſcipuli qui audito a beato iohannebaptiſta de xp̄o: Ecce agnus dei. ſecuti ſunt iheſum: Ioh̓. j. ſediohannes expreſſit nomē andree ⁊ ſuū tacuit. quia nolebat ſecōmendare. c Quod vidimus oculis noſtris. cū ipſo cōuerſando. ẜm ꝙ dicit̉ Ioh̓. j. Uerbū caro factū eſt ⁊ habitauitin nobis. ⁊ vidimꝰ gloriā eiꝰ. oculis enī corporalibꝰ viderunteiꝰ hamanitatē. ⁊ diuinitatē eiꝰ oculis mentalibꝰ ꝑ fidē. ⁊ nōſolūmodo ꝑ fidē ecē̄m q̄ eſt ex auditu. ſed etiā ꝑ illuſtrationēſpālē. q̄ eſt quodāmodo ex viſu. ideo ſubdit̉: d Qd̓ ꝑſpeximus .i. ꝑfectiꝰ inſpeximꝰ. viderūt enī apl̓. xp̄m cecos illuminātem. mortuos ſuſcitantē ⁊ huiuſmodi. q̄ nō poſſūt niſi diuinavirtute fieri. ⁊ talia frequent̓ faciebat imperando tanqͣꝫ ꝓpriavirtute. ⁊ ſic virtus diuinitatꝭ videbat̉ quodāmodo in operibꝰillis ſicut cā in effectibꝰ ſuis ſuo mō. e Et manꝰ noſtre cōtrectauerūt. ad declarationē ꝟitatꝭ ſue reſurrectionis: Lucevltꝭ. Palpate ⁊ videte qꝛ ſpūs carnē ⁊ oſſa nō habet ſic̄ me videtis habere. f De verbo vite. qꝛ verbū incarnatū ē vita ꝑeſſentiā ⁊ etiā ꝑ efficaciā. eſt enī auctor vite gratie nature ⁊glorie. g Et vita. Hic reddit auditores dociles. illa enī quęclariꝰ cognoſcunt̉. clariꝰ ꝓferūt̉. vn̄ Hieroꝰ in ꝓlogo ſaꝑ pentatenchū dicit: Qd̓ meliꝰ nouimꝰ meliꝰ ⁊ ꝓferimus. apl̓i ꝟode diuinis fuerunt magis illuminati qͣꝫ alij p̄cedentes uel faturi. ꝓpter qd̓ clariꝰ potuerūt docere de diuinis. ⁊ hͦ facit au-

ditores dociles. ideo dicit: Et vita .i. verbū qd̓ eſt vita ꝑ eſſentiā. utdictū eſt. h Manifeſtata ē. ꝑ oꝑa diuina in humanitate aſſum.pta exercitata. i Et vidimꝰ. nos apl̓i ceteris clariꝰ. k Et teſtamur. de viſu ⁊ auditu. l Et annūciamꝰ vobis. ut edocti ſitis.m Uitā eternā .i. verbū incarnatū. ut dictū eſt Ioh̓. xvij. Hec eſtvita eterna ut cognoſcātte ſolū deū verū. ⁊ quemmiſiſti ih̓m xp̄m. nQue erat apud patrem.ut ꝑſona diſtincta ab eoꝑ eternā generationē indiuina natura. o Etapparuit nobis. tꝑalit̓ inhumanitate aſſūpta. pQd̓ vidimꝰ. Hic vltimoreddit auditores beniuolos ex bonitate finis huiꝰdoctrine. nā ꝑ eā habet̉ vita grē in pn̄ti ⁊ vita glorie in futuro. ⁊ hoc ē qd̓dicit: Quod vidimꝰ ⁊cͣ.iā expoſitū ē sͣ. q Annūciamꝰ vobis ut ⁊ vosſocietatē habeatꝭ nobiſcū.ꝑ caritatē q̄ eſt eadem cūgr̄a. uel ei inſeꝑabilit̓ annexa r Et ſocietas nr̄aſit cū patre ⁊ filio. ⁊ ꝑ hͦintelligit̉ ſpiritus ſanctꝰqui eſt tertia in trinitateꝑſona. per caritatē enimtota trinitas inhabitat mentes iuſtorū. ſicut amās habitat in amato ⁊ ecōuerſo. ꝓpter qd̓ dicit̉ infra. iiij. Qui manet in caritate ī deomanet ⁊ deus in eo. ſic aūt nō eſt in peccatoribꝰ. lꝫ ſit in eis ꝑ p̄ſentiāeſſentiā ⁊ potentiā. ꝑ quē modū etiā eſt in ceteris creaturis. ⁊ quiaſocietas gratie eſt diſpoſitio ad ſocietatē glorie. ideo ſubdit̉: sEt hec ſcribimus vobis ut gaudeatis de gloria iā habita in ſpe. tEt gaudiū veſtrū ſic plenū. qn̄ habebit̉ ī re. v Et hͨ ē annūciatio.Finito ꝓhemio hic accedit̉ ad tractatū. in quo agit̉ de his que in ꝓhemio ſunt breuiter prelibata. Sunt aūt tria. ut patet ex p̄dictis .ſ.eternalis verbi generatio. tꝑalis eius incarnatio. fideliū ad inuicem⁊ cū deo aſſociatio. ⁊ de his tractat in ꝓceſſu huiꝰ epiſtole. nō tamēeodē ordine. nam ut cōtinuet dicenda dictis īmediate. pͦ tractat devltimo .ſ. de dei ⁊ fideliū aſſociatione. 2º de verbi incarnatione. iiij.ca. 3º de eius eterna generatione. ca. v. Circa primū ſciēdū ꝙ ſocietas dei ⁊ hominū ī caritate inchoat̉ in via. ⁊ ꝯſūmat̉ in patria. igit̉pͦ tractat de ea ut in via habet̉. 2º ꝓut in patria expectat̉. ca. iij. Prima diuidit̉ in tres partes. nam primo excludit huius ſocietatis impedimentū. 2º inducit ad eius ꝓmotiuū. ibi: Et in hoc ſcimus. 3º uteuitet̉ predicte ſocietatꝭ facte diſſipatiuū. ibi: Nolite diligere. Prima adhuc in duas. qꝛ pͦ declarat ꝓpoſitū. 2ᵉ cōcludit intentū. in pͥncipio ca. ſequētis. Prima adhuc in duas. quia primo facit propoſitūſecundo remouet quoddam falſum dictū. ibi: Si dixerimus. Circa primum ſciendum ꝙ ſimilitudo facit aſſociationem: Eccle. xiij.Omne animal diligit ſibi ſimile. Omnis caro ad ſibi ſimilem coniungetur. ⁊ omnis homo ſibi ſimili aſſociabitur. ⁊ per oppoſitū diſſimilitudo impedit eam. ij. Corꝭ. vj. Que enim participatio iuſticiecum iniquitate: aut que ſocietas lucis ad tenebras? peccatū autemtenebra eſt. ⁊ ideo facit diſſimilitudinem ad deum qui eſt lux vera⁊ per conſequens impedit ſocietatem cum eo. dicit ergo: Et hec eſtannunciatio .i. res annunciatione digna. x Quam audiuimusab eo. i. a verbo incarnato. y Et annunciamꝰ vobis. tanqͣꝫ eiusapoſtoli ⁊ miniſtri. ⁊ quid ſit illud ſubdit: z Quoniā deꝰ luxeſt ⁊cͣ. hoc audierunt ab eo: Ioh̓. ix. Ꝙͣdiu ſum in mundo lux ſummundi. lux enim habet rationem manifeſtatiui. in verbo autem diuino omnia declarant̉. ꝓpter quod proprie lux dicitur. vnde Augiij. ſuꝑ Gen̄. Chriſtus nō dicit̉ ſic lux ſicut lapis. ſed illud ꝓprie. hͦ. figurate. a Et tenebre. ignorantie ⁊ culpe. b In eo non ſantvlle. nullus enī defectꝰ in eo pōt eſſe. ideo ſubdit: Si dixerimꝰ ⁊cͣ.c Et in tenebris ambulamus .ſ. culpe. ⁊ ꝑ cōſequens ignorantie. q̄ſemꝑ cōcomitat̉ culpā. iij. ethicoꝝ. Ignorat oīs malꝰ. ⁊ ꝓꝟ. xiiij. Errant qͥ operant̉ malū. d Mentimur. ꝟbo. qꝛ ſumus ꝯſcij maloꝝnoſtroꝝ. e Et veritatem nō facimus. mentiendo facto. ⁊ non

66 2