Druckschrift 
Biblia latina : Cum postillis Nicolai de Lyra et expositionibus Guillelmi Britonis in omnes prologos S. Hieronymi et additionibus Pauli Burgensis replicisque Matthiae Doering.
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

dicitª ei: Rabboni: quod dicitur magiſter. Dicitᵛ ei iheſus: Noli me tangere. Nondumᵉ enim aſcendi ad patremmeum. Uadeˢ aūt ad fratresmeos: ⁊ᵉ dic eis: Aſcendo adpatrem meum ⁊ˢ patrem veſtrum: deumʰ meū ⁊ deū veſtrum. Uenitⁱ maria magdalene annuncians diſcipulis qvidi dominū: ⁊ hec dixit mihi.Cumᵏ ergo ſero eſſet dieˡ illovnaᵐ ſabbatorū ⁊ⁿ fores eſſentclauſe vbi erant diſcipuli congregati propter metum iudeorum: venit iheſus ⁊ ſtetit inmedio: ⁊º dixit eis: Pax vobis. Etᵖ cū hec dixiſſet: oſtendit eis manus ⁊ latus. Gauiſiª ſunt ergo diſcipuli viſo domino. Dixitʳ ergo eis iterum:

Pax vobis. Sicutˢ miſit mepater: ⁊ᵉ ego mitto vos. Hecꝰcum dixiſſet: inſufflauit: ⁊ dicit eis⁊ Accipite ſpiritum ſanctum. Quorum remiſeritispeccata remittunt̉ eis: ⁊ⁱ quorum retinueritis retentaᶻ ſunt.Thomasª autē vnusᵖ ex duodecim qui dicitur didymus nōerat cum eis quando venit iheſus. Dixerunt ergo ei alij diſcipuli: Uidimusᵉ dominum. Illeᵗ autē dixit eis: Qiſi videroin manibus eius fixuram clauorū: ⁊ᵉ mittam digitū meumin locū clauorū: ⁊ mittam manū meā in latus eius: non credam. Etʰ poſt dies octo iterūerant diſcipuli eiꝰ intus: ⁊ thomas cum eis. Uenit iheſus ianuis clauſis: ⁊ ſtetitⁱ in medio

a Dicit ei rabboni. Sic enim conſueuerat eum appellare ante paſſionem. quia doctores apud iudeos vocantur magiſtri. b Diciei iheſus noli me tangere. Illa enim ex deuotione voluit ſtatim oſculari pedes eius. ſed probibita eſt ſcd̓m Augꝭ. quia erat indigna ꝓpt̓fidei defectum. ideo ſubditur: c Nondum enim aſcendi ad patrem meū .i. in corde tuonon credis me perueniſſead equalitem patris. alit̓exponitur ſcd̓m Chryſo.⁊ melius ut videtur. Adcuius intellectum ſciēdūꝙ apparuit marie in conſimili corpore ſcd̓m apparentiā quale habebat ante paſſionem. ⁊ non in illaclaritate que eſt proprietas corporis glorioſi. ⁊ iōmaria credebat ipſum reſurrexiſſe ad vitā cōmunem cum diſcipulis ducendam ſicut ante. ⁊ ideovolebat eum familiaritertangere ſicut prius. hancautem opinionem dominus voluit ab ea remouere. dicens: Noli me tangere. q. d. non credas meinter vos habitaturumſicut prius. ⁊ hoc eſt quodſubditur: Nondum enimaſcendi ad patrem meum. eſt aſſignatio cauſequare apparebat in ſimilicorpore ſicut ⁊ ante paſſionem. ⁊ non in claritatecorporis glorioſi. qd̓ fuitad probandum veritatem dominice reſurrectionis inꝙͣtum ſic apparuit diſcipulis per dies. xl. inſtruens eos de regno dei ante ſuā aſcenſionem. propter quod ſequitur: d Uade aūt ad fratres meos .i.ad apoſtolos. quos vocat fratres propter ſimilitudinem nature humane ⁊ ſpecialitatem amicitie ad ipſos. e Et dic eis aſcendo .i.aſcendā. f Ad patrē meū. per naturā. g Et patrē veſtrū.per adoptionis gratiā. h Deū meū. inꝙͣtum ſum homo. ſic enī lo.quebat̉ in ꝓpoſito: ut patꝫ ex hoc ꝙ īmediate vocauerat apl̓os fratres ꝓpter ſimilitudinem nature. ⁊ eodem modo loquit̉. cum dicit:Aſcendo ad patrē meū. qꝛ aſcendere nō cōpetit ei ẜm diuinā naturāque eſt altiſſima. ꝑ hoc igit̉ ꝙ xp̄s hic ſuā aſcenſionē denūciat apl̓isper mariā. inſinuat ꝙ eis ante aſcēſionē illā apparebat ad eoꝝ inſtructionē. ſicut expreſſius dicūt alij euāgeliſte. i Uenit maria ⁊cͣ.patꝫ littera ex dictis. k Cū ergo ſero eſſet. Hic ꝯn̄ter oſtenditurmanifeſtatio reſurrectionis xp̄i diſcipulis facta. ⁊ primo oībꝰ coīt̓.ſecūdo aliquibꝰ ſpecialiter. ca. ſequenti. Prima in duas. qꝛ pͥmo manifeſtat̉ omnibꝰ excepto thoma abſente. ſecūdo thoma cū eis exiſtēte. ibi: Et poſt dies octo. Prima in tres. qꝛ primo deſcribit̉ xp̄i apparitio. ſecūdo apparitionis denūciatio. ibi: Thomas aūt. tertio diſcipuli audientis obſtinatio. ibi: Ille aūt dixit. Prima adhuc in duas.qꝛ primo deſcribit̉ apparitionis actꝰ. ſecūdo eiꝰ effectus. ibi: Gauiſiſunt. In prima ergo parte dicit̉ ſic: Cū ergo ſero eſſet. In die enimapl̓i erāt diſperſi ꝓpter mētū iudeorū. ſed in ſero cōueniebāt ad locūvnū. ⁊ iō tali hora apparuit. l Die illo .ſ. prima die reſurrectionis. m Una ſabbatorū .i. prima die poſt ſabbatū: ut p̄dictū eſt.n Et fores ⁊cͣ. ꝓpter metū iudeorū. hoc etiā ex diuina ordinatione factū eſt: ut ibeſus intrans ad diſcipulos ianuis clauſis oſtēderet ſe habere corpus glorioſum. o Et dicit eis pax vobis. ⁊ hoccontra duplicem eorū perturbationem. Erant enī cōturbati de morte ipſius xp̄i. ⁊ de perſecutione iudeorum eis īminente. poterat enimeos per ſuam p̄ſentiā cuſtodire ⁊ de reſurrectione certificare. vndeſubditur: p Et cum hec dixiſſet oſtendit eis manus ⁊ latus. utper cicatrices remanētes oſtenderet identitatem numeralem corporis prius paſſi. Iſta enim in corpore chriſti remanſerunt non ad defectum ſed magis ad gloriam. propter victoriam ex illis vulneribusconſecutā. q Gauiſi ſunt. Hic ꝯn̄ter ponit̉ huiꝰ apparitionis effectus qui eſt duplex. primus eſt diſcipulorū exultatio cōtra dupli-

cem triſticiā ipſorū amotam .ſ. de morte xp̄i ⁊ iudeorū metu. ⁊qͣꝫtum ad hoc dicit: Bauiſi ſūt ergo diſcipuli viſo dn̄o. ſecundus eſteorū inſtructio. ⁊ qͣꝫtū ad hoc ſubdit̉: r Dicit ergoeis iterū pax vobis. qꝛ volebat eos inſtruere de pace futura q̄erat ꝑpetua. s Sic̄ miſit me pat̓. ad veritatē fidei docēdāin iudea. tEego mitto vos. id ēmittā ad hāc veritatē publicādā ꝑ totū mūdū. ⁊ qꝛ executio huiꝰ officij nōpōt ꝯueniēt̓ fieri ſine grā ſpiritꝰ ſanctiiō ſeqͥt̉: v Heccū dixiſſet inſufflauit ⁊ dixit eis accipite ſpm̄ ſcm̄. ꝑ illāinſufflationē on̄de̓voluit ſpm̄ ſcm̄ a ſeꝓcede̓ ſicut ꝓceditapr̄e. x Quoꝝremiſeritis peccataremittūt̉ eis. Licꝫenī ſolꝰ deꝰ pͥncipaliter pctā dimittat.tn̄ miniſtri eccl̓ie ꝑvirtutē clauium adhoc miniſterialiteroperant̉. y Etquorum retinueritis .i. retinenda iudicaueritis. 3Retenta erūt. Hoctamen intelligendūeſt qn̄ iudicium eccleſie diuino iudicio conformat̉. a Thomas. Hic ponitur apparitionis xp̄idenūciatio abſenti diſcipulo. cū dicitur: Thomas aūt qui dicitur didymus. hoc erat cognomē eius ⁊ ſonat idem qd̓ geminus. quia forte erat de tribu beniamin de cognatione gemini.uel ẜm alios ſonat idem qued dubius. quia ꝓpter dubiū de reſurrectione quod thomas habuit. ideo ſic cognominatus fuit.b Unus de duodecim. nō ꝙ tūc eſſent duodecim. cum iudaseſſet mortuus. ſed quia erat vnus de duodecim electis in principio a chriſto. uel quia cōnumeratur hic mathias poſtea electꝰin loco iude. quia iohannes hoc euangeliū ſcripſit poſt eius electionem ut patꝫ ex p̄dictis in principio huiꝰ operis. c. Nōerat cum eis qn̄ venit ibeſus. Ipſe enim inter alios apl̓os videtur fuiſſe magis timidus: ut ſupͣ dictum eſt. xj. ca. ⁊ ideo tardius ceteris venit ad locū vbi congregabant̉ diſcipuli. ⁊ ideoꝓpter tarditatē ſuam priuatus eſt illa viſione xp̄i. hoc aūt factum eſt diuina ordinatione uel ꝑmiſſione ẜm ꝙ dicit Gregꝰ.ut ex ſua abſentia ſequeretur dubitatio. ⁊ vlteriꝰ in dubitatione obſtinatio. ⁊ per ꝯn̄s diligēs inquiſitio adnoſtrā cōfirmationem. d Dixerunt ergo ei alij diſcipuli. qꝛ boni rumorescito denūciant̉. e Uidimus dn̄m. Sic enī antepaſſionemeum appellauerant: ut dictū eſt ſupͣ. ca. xiij. Uos vocatis memagiſter ⁊ dn̄e ⁊cͣ. f Ille aūt dixit eis niſi videro in manibus eius fixuram clauorum. Ridiculoſe petit iſte thomasquia maius eſt videre reparationem totius corporis. Itemfuit durus ad credendū. quia volebat certificari duplici ſenſuſ. viſu ⁊ tactu. ideo ſequitur: g Et mittam digitum meū⁊cͣ. Iſti enim ſunt duo ſenſus qui minus poſſunt decipi. quiaviſus inter alios plures differentias rerum demonſtrat: uthr̄. .j. metaph̓. Cactus aūt in hoīe ē certiſſimꝰ. Alij aūt ſenſusbn̄ inueniūt̉ viuaciores in alijs aīalibꝰ: ut habet̉. iij. de aīa. hEt poſt dies octo. Hic ponit̉ ſecūda apparitio facta apl̓is in pͦſentia thome. Et diuidit̉ in duas. qꝛ pͥmo deſcribit̉ dicta apparitio. ſecūdo ponit̉ quedā breuis epilogatio. ibi: Multa quidēIn pͥma parte dicit̉ ſic: Et poſt dies octo. Facto enī interuallo xp̄s apparebat diſcipulis. qꝛ non cōuerſabat̉ cōtinue cū eis:at on̄deret ſe ſurrexiſſe ad vitā īmortalē ab hominibꝰ huiꝰ viteſeparatā. i. Stetit iheſus ī medio. ut poſſet ab oībꝰ videri.