De regulisIuris
uatur eccleſia. de cleri. egrotā. tua. Regulariter ergonullus punitur ſine culpa. xvj. q. vij. inuentum. Et ēratō: qꝛ pena eſt menſura culpe: vbi aūt nō extat mēſurandum. menſura locū nō habet. Bene aūt ex cauſa punitur quis. ſine culpa. di. xxij. renouātes. ¶ Etnota ꝙ quinqꝫ de cauſis aliqͥs punit̉ in pn̄ti. ẜm magiſtrum in. iiij. Prima cauſa purgationis pct̄i. vt lāguidus ad piſcinam. de pe. et re. cum īfirmitas. Scd̓acauſa inchoande damnationis eterne. vt in Herodeet Anthiocho. de pe. di. iij. ignis. Tercia cauſa p̄ſeruationis a futura culpa. vt Paulus. Quarta cauſa glorificatōnis dei. ex miraculo ſecuto. vt in ceco a natiuitate ⁊ Lazaro reſuſcitato. Quinta ad maius meriticumulū et p̄miū et exēplū ceteroꝝ. vt Iob Thobiaset hmōi. de pe. di. j. ſi pct̄m Dauid. ⁊ di. iij. ꝓductior.Scienti ⁊ ꝯſentiēti nō fit eiiniuria neqꝫ dolus. Hec regula ſumpta ē ex. l. ff. eo. ti.l. nemo. Pone caſum in ingenuo. qͥ ſciens ⁊ ꝯſentiensꝯtrahit cum ſerua. vel econuerſo. xxix. q. ij. ſiquis ingenuus. In clericis qui ſcienter ⁊ voluntate iocoſa.ad inuicem ſe percutiūt. de ſen. excom. c. j. Item in eoqui ſciebat rem quā emebat ſeruitutem debere. ff. deacti. emp. ⁊ ven. l. j. Et quod dicit hec regula. Scienti: dic vel ſcire debenti. Ad hoc. xvj. diſ. quod dicitis.Item dic ſcienti a principio. Secus ſi ex poſt facto.ff. de edil̓. e. l. iuſtiſſime. ¶ Et no. ꝙ dolus malus eſtomnis calliditas. fallacia. machinatio. ad circumueniendum. fallendum. decipiendum. in alterum adhibita. ẜm labeonem. ff. de dolo ma. l. j. §. j. Sed ſciens n̄circumuenitur fallitur vel decipitur ergo ſibi nō infertur dolus. Igitur inductus ad clericatum vel monachatum. nō dicitur doluꝫ paſſus. quia nō eſt deceptus. xx. q. iij. cōſtituit. vbi de hoc. Et quod dicit hecregula. non inferri dolum ſcienti ⁊ volenti: verum eſtvt ex eo agi poſſit. Infertur tamen ita. ꝙ naſcit̉ ex eoactio ꝑ exceptionem elidenda. ff. de furt. inter om̄es.§. vlt. Item nota ꝙ hec regula formata eſt copulatiue. nō diſiunctiue. Hec em̄ duo requirunt̉ ꝯiunctim.ſcꝫ ꝙ ſciat ⁊ ꝙ ꝯſentiat. Scienti eniꝫ ⁊ nō ꝯſentienti.bene infertur iniuria ⁊ dolus. xv. q. j. illud cum ſi.¶ Ad hanc regulam ſignatur ꝯtra. de ſen. excom. cōtingit. in verberante .ſ. clericum. ſe ad hoc offerenteꝫin ſatiſfactōne iniurie facte. ab eo quia excōmunicatus eſt. Sol̓. ꝙͣuis non fiat iniuria ipſi clerico volenti vt ibi: fit tamen iniuria ordini clericali. ⁊ ideo incidit. Item contra. C. d̓ rap. virg. l. vna. vbi ſi rapiovirginem etiam volentem: teneor. Sed hoc ideo. qͥaid voluit in perſuaſione doloſa. qd̓ plus eſt ꝙͣ violentia. ff. de ſeruo corrup. l. j. Io. an. Ex hoc ſequit̉ ꝙ ſiquis operatur ꝓ aliquo. ꝓ certo precio ſibi dando inpanno partim. vel ad rationem. xiij. vnciaruꝫ pro libra nō fiet ei iniuria: exquo a principio ſcit quomodo ſibi ſoluet̉ Iacob nō ꝯmiſit dolū in emendo pͥmogenita ab Eſau Gen̄. xvij.Semel deo dicatū non eſtad vſus humanos vlterius tranſferendum. Pone caſum. xij. q. ij. nulli. Et de reli. do. ad hoc. Ad idem. xij.q. iij. que ſemel. de conſe. diſt. j. ligna. ⁊. c. veſtimenta.Et habet locū hec regula. nonſolū in re ꝓpria ſꝫ etiaꝫaliēa ꝯſecrata. Unde ſi aurifex habebat caliceꝫ queꝫepiſcopus cōſecrauit. amplius non reddetur artificicalix ipſe ſed extimatio eius. Et eſt caſus ſpecialis inquo quis priuat̉ re ſua. xiiij. q. vj. comperimꝰ. Et qd̓dixi de calice: idem de qualibet re inanimata. Secusin animata puta in ſeruo. Et ſic nō eſt contra. diſtin.liiij. frequens. ⁊. c. ſe. Et ratio eſt quam notat Io. ſcilicet quia in re inanimata. non fuit dolus ſed in ani-
mata. vij. q. j. epiſcopus in dioceſi. ⁊ hoc qd̓ dictuꝫ eſthic. ꝙ non debet reddi. intellige in eadeꝫ forma. Nāob redemptionem captiuoꝝ. ⁊ vrgentia debita: calices ⁊ vaſa alia eccleſiaſtica vendi poſſunt. etiam laicis. ꝯflata tamen et ꝯminuta. x. q. ij. hoc ius. ¶ Itemno. ꝙ dicit regula dicatuꝫ. quia bona eccleſie nō dicata vel ꝯſecrata. bn̄ tranſeunt ad humanos vſus. etetiā ſerui eccl̓ie vendunt̉ laicis. vel donant̉ ad ſeruiēdum. xij. q. ij. eccl̓iaſticis. Iteꝫ no. ꝙ dicit ad vſusqꝛ nonſolū ad dominiū laicoꝝ. ſꝫ nec in vſuꝫ eoꝝ trāſire debēt res deo dicate. de ꝯſe. di. j. veſtimēta. Et ponitur ibi exemplū Balthaſaris regꝭ babylonis. qͥ punitus fuit ꝓpter vſum vaſoꝝ templi Dan̄. v. Ad hūanos .i. ſcl̓ares vel ſcl̓ariū ꝑſonaꝝ. Ad idem. xij. q. ij. qͥdiuinis. Hoc ideo dico. qꝛ ad vius clericoꝝ bn̄ pn̄t reduci. de ꝯſe. di. j. ligna. Trāſferendum. Adde qd̓ dixiſupͣ priuilegiū Io. an. Ex hͦ ſequit̉ ꝙ clerici ⁊ religioſi cū ſint deo dicati. nō dn̄t ſe immiſcere negocijs ſecularibꝰ. ne cle. vel mo. c. vlt. Nec ſe dare vite vicioſe⁊ mūdo. xij. q. j. clericꝰ. ⁊. c. duo ſunt. In figurā huiꝰꝯtrariū facientibꝰ habes de Nadab ⁊ Abiū qͥ offerētes ignem alienū ꝯbuſti ſunt.Tacere qui tacet. ꝯſentirevidet̉. Pone caſum. liiij. di. ſi ſeruꝰ. ⁊ de p̄ſump. nōne.Nota ꝙ qͥ tacet ꝯſentit. vt h̓. ⁊ in ſupͣdictis iuribusvotum emittit. di. xxvij. c. j. occidit. diſ. xliij. epheſijs.Eſt ꝯtumax. di. lxv. c. vlt. Interdū nec ꝯſentit nec ꝯͣdicit. vt dicet̉ ſtatim in regula ſeq̄nti Io. a. Iſa. Uemihi qꝛ tacui. Eſt ſimulator. diſ. lxv. ſi forte. Impunitatem ꝓmittit. di. xliij. ſit rector. Offert. xx. q. ij. c. j.Ioh̓. andree.Is qui tacet non fatet̉. Sꝫnec vtiqꝫ negare videt̉. Hec regula ſumpta ē ex. l. ff. e.ti. l. qͥ tacet. Et no. ꝙ tacere eſt quoddaꝫ mediū interexp̄ſſaꝫ voluntatē. ⁊ exp̄ſſaꝫ ꝯtradictōeꝫ. Pone gͦ caſum in eo ꝯtra quē fert̉ ſnīa. qͥ tacens nō hr̄ ꝓ ꝯſentiēte. nec ꝓ ꝯtradicēte. infra. x. dies. Infra qͦs ſemꝑ appellat. ij. q. vj. anterioꝝ. Item pone caſuꝫ in p̄lato qͥtacet ex cāꝓpter ſcandalū. de cogna. ſpi. ſuꝑ eo. ¶ Prima regula fallit. di. xxvij. c. j. ⁊ di. liiij. ſi ſeruus. et. xx.q. ij. c. j. ⁊ de p̄ſump. none. ⁊ vbicūqꝫ tacitū pactū inducitur a lege. ¶ Scd̓a regula fallit in eo qui v̓bo tacꝫſꝫ ꝯtradicit facto vel ſigno. lxxiiij. diſ. c. j. Item fallitin his in quibꝰ requirit̉ exp̄ſſus ꝯſenſus vt in adultoqͥ cathezizat̉. Item in ſeruitute imponēda. Item inꝓcuratore conſtituendo. Item in furto. ff. de fur. quiphas. Item in ſoluēdo mr̄imonia. Item in his caſibus qͥ habent̉. ij. q. vij. pleriqꝫ. Quid gͦ in his dices.nunquid tacēs habebit̉ ꝓ ꝯſentiēte an̄ ꝓ ꝯtradicēteSol̓. dicūt quidā. ꝙ regulariter tacens hr̄ ꝓ ꝯſentiēte. Facit ad hͦ regula ſupra īmediata. qͥ tacet. Fallitaūt in caſibꝰ nunc dictis. Uel dic ſcd̓o. ꝙ aut eſt talefactum quod fieri nō poteſt me ꝓhibente. Pone caſum. liiij. di. ſi ſeruus. ⁊ tūc taciturnitas habet̉ ꝓ conſenſu. Fallit tamen in caſibꝰ ſupradictis. Aut eſt taleqd̓ fieri pōt me ꝓhibente vel ꝯtradicente. Pone caſūff. de ꝯtrahen. emp. rem alienaꝫ. ⁊ tūc taciturnitas nōobeſt ẜm Io. qui hec no. di. xxvij. c. j. Uel dic tercio.ꝙ in facto ꝯcupiſcibili. honorabili ⁊ meritorio. taciturnitas habet̉ ꝓ ꝯſenſu. vt in primis iuribꝰ. In facto aūt qd̓ nō eſt ꝯcupiſcibile: honorabile ⁊ meritorium. ſꝫ oneroſum: taciturnitas nō habet̉ ꝓ ꝯſenſu. ſedneceſſarius eſt exp̄ſſus cōſenſus. vt in alijs iuribꝰ. ẜmIn noc̄. Hoc addito. ꝙ vbi ius in penam ſtatuit aliquem tacentem haberi ꝓ ꝯſentiente vel ꝯfeſſo. ſic habebitur. licet factū ſit oneroſum. Exemplifica ꝑ decreta. de iura. calū. c. vlt. Io. an.