Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
178a
Einzelbild herunterladen
 

De regulisIur

Indultū a iure bn̄ficiū nemini eſt auferendū. Pone caſum in lnīa nubēdi data ab apl̓o. di. xxviij. de his. Itē in āno dato ad promotionē ſacerdotij. de elec. ꝯmiſſa. li. vj. Iteꝫ in quadrimeſtri tꝑe. dato ꝯdēnato in ꝑſonali actōe ad ſoluendū. ff. de re iudi. l. iiij. ſi qͥs ꝯdēnatꝰ. Iſta auferri pn̄t nec abbreuiari. Cōtra de re iudi. ad ꝯſultationē. Et de appel. ſit. So. quoddā eſt iurꝭ bn̄ficium qd̓ pōt alicui auferri. vt inducie. x. dierum adappellandū. ij. q. vj. anterioꝝ. Inducie qͣtuor annorum ad petendū reſtitutōneꝫ. de in integ. reſti. c. j. li.vj. Et iſtud verū eſt in iſtis in alijs inducijs dantur a lege. ſine tacito vel exp̄ſſo mīſterio iudicantis.Quoddā bn̄ficium eſt qd̓ ſine auferri pōt. Etſic intelligit̉ hec regula: ſꝫ cum cognita bn̄ pōt auferri. Et nota de hoc plene in dicta decre. ſit. Etillud veruꝫ in inducijs licet dent̉ a iure: interuenittn̄ in eis exp̄ſſum vel tacitū miniſteriū iudicantꝭ: vt īdeliberatorijs. xx. dieꝝ ſil̓ibꝰ. Qd̓ hic dicit. bn̄ficiū iuris nemini eſt auferendū: intelligas ab hoīeſine cauſe cognitōne. Alio em̄ iure interdū tollit̉ alterius iuris bn̄ficiū. Pone exemplū in ſolenniter vouente: ꝯtrahit de voto et vo. re. c. j. li. vj. Item inꝯtumace in inueniendo. Item in notorio crimīoſo. in tercio appellante: audiunt̉ appellantes.xxiiij. q. iij. de illicita. de appel. ꝓpoſuit.. c. tua nobisSꝫ vbi ius aufert vel ꝑmittit hoīem auferre: ceſſatregula. Sicut eſt videre in patre. hꝫ a iure vſufructum in bonis aduenticijs filij. C. de bo. que. li. l. cuꝫoportet. Et tn̄ aufert̉ ꝓpter relinquentē in ea ꝯditōead patrē ꝑueniat vſufructꝰ in autē. vt li. ma. Item alege dat̉ marito adminiſtratio bonoꝝ parafernaliū tn̄ pōt auferri mulieris ꝓhibitōeꝫ. Sꝫ iſta que fiunt ꝑmittente lege. hoīem fieri vident̉. ſꝫ potiꝰ legē ꝑmittentē Io. an. Extende regulam. Tp̄sdatū ad eligendū vel petendū ꝯfirmatōeꝫ. poteſttolli nec abbreuiari inuitis. Similiter tp̄s vniꝰ anniad ꝓbationē in religioſis. Nec ius qd̓ qͥs hꝫ in eligēdo. Nec poſſit libere eligere ſepulturā. ſi eſtreligioſus. Nec magiſtro nec p̄lato poteſt auferri: caſtiget moderate ſcholares vel ſubditos.In obſcuris minimū eſt ſequendū. Hec regula ſumpta ē ex. l. ff. e. ti. ſemꝑ in obſcuris. Pone caſum de cenſi. Ex ꝑte: vbi in dubioꝯpellunt̉ ſoluere vota ad maximā: ſꝫ minimā menſuram. Ad idem. ff. de leg. minimis.. minꝰ. ſic in genere legatis debent̉ minimi. ¶Circa hanc regulā nota. in obſcuris ſtatim inſpicimus qd̓ eſt minimumīmo inſpicimus primo qd̓ eſt veriſimilius. quod fieri ꝯſueuit. vt in regula ſequenti cum ſuis cōcor. Sihoc ſciri non pōt: tunc inſpicimus qd̓ eſt minimum.Primo inſpicimꝰ qd̓ expreſſe agit̉. puta. x. lib. bon̄.vel qd̓ agit̉ tacite dico vel ratōe rei que vendit̉. x. lib̓.vel ratōne ꝑſone. vel ratōne ꝯſuetudinis. vltimo qd̓eſt minimū. vt hic. Ratio huiꝰ regule eſt. qꝛ de minimo eſt dubiū ſenſiſſe. quia ſi intellexit de maximoergo de minimo. quia plus ꝯtinet in ſe qd̓ eſt minꝰ.ſed econtra. Et de hoc dicetur in regula. plus ſemper. Alibi tamen habes argumenta de mediocritateſpectanda. x. q. ij. hoc ius. Et poteſt dici. in ſpeciebus artificijs medium inſpicimus. vt no. ff. mand.l. fideiuſſorem. In quantitatibꝰ autē inſpicimus qd̓eſt minimū: vt in p̄dicta. l. fideiuſſorem. Item locuꝫhabet hec regula in penis. vt infra eo. in penis Ioh̓.an. Extende. Cum dubitet quis quantam pnīaꝫdebet peccatori dare: melius eſt errare in modicitate. ꝙͣ in exceſſu: quia melius eſt ẜm Criſo. habere d̓oreddere rationem de nimia miſericordia. qͣꝫ de nimia

ſeueritate. xxvj. q. vij. alligant. Cum quis etiam eſtperplexus ẜm conſcientiam ſuaꝫ inter duo mala: minimum eſt eligendum. di. xiij. nerui. Cum quis dubitat de diuerſis operibus. quid magis debeat facere:vel quid de ſe ſentire. ſequatur minimum. id eſt humilius.Inſpicimꝰ ī obſcuris quodeſt veriſimilius. vel quod plerūqꝫ conſueuit fieri. hecregula ſumpta eſt ex. l. ff. e. ti. in obſcuris. Pone caſuꝫAliquis ꝯtraxit cum vidua. longo tempore habitauit cum ipſa: illa dicit ſe incognitam. In obſcuro p̄ſumitur cognita. qd̓ veriſimilius eſt. xxxiij. q. j. ſiquis acceperit. Item cancellata vel obſcurata litera nominis. p̄ſumimus ibi illam literā fuiſſe. de quaeſt veriſimilius. de fide inſtru. inter dilectos. Iteꝫ indubio veriſimile eſt filiū iniuſte exheredatū. C. de inoffi. teſta. aut non liceat. Et hoc repete quod dictuꝫeſt in precedenti regula Io. an. Extende. Temporepeſtis cum dubiū eſt alicui ſi debet recedere a loco īfecto. veriſimilius eſt vt vitet mortem vel infirmitatem: ſubtrahendo ſe a loco infecto: ſic fieri conſueuit. Et hoc niſi ex aliqua cauſa oporteret aliqueꝫmanere: vt ſunt curati ſacerdotes. xxiij. q. iiij. tirijs. §. ſequē. Dubitat quis: ſi ī ieiunijs extra quadra geſimam debeat vti lacticinijs: faciat quod fieri cōſueuit a timoratis in huiuſmodi locis. diſ. xj. catholica. di. xij. illud. Poterat dubitare Abraham de pudicitia auferenda vxori ſi diceret ſororem ſuam: de occiſione ſui ſi diceret eſſe vxorē. Fecit id ex veriſimilius poterat ſe iuuare. xxij. q. ij. Querit̉.In penis benignior ē interpretatio facienda. Hec regula ſumpta eſt ex. l. ff. e. ti.factum. Pone caſum in iudice qui ita pronunciauitTemere accuſaſti calūniatorem. non pronunciat. ij.q. iij. notandū. Item priuatus a collegio doctoꝝ.ꝑpetuo ſed temꝑaliter intelligit̉ priuatus. de cōſtit̓.ex literis. Item tutor remotus exp̄ſſo an ꝓpter dolum an ꝓpter culpā: remotus intelligit̉ ꝓpter culpaꝫff. de ſuſpec. tu. l. hoc em̄. Concor. regula. de pe. di.j. §. pene. vbi dr̄. pene legū interp̄tatōne. magꝭ ſuntmolliende ꝙͣ exaſperande. Et ex hac regula eſt argumentū. qd̓ in dubio p̄ſumit̉ caſſatio electionis facta. vicio ꝑſone ſed eiectiōis modo. Et nota hecbenigna interp̄tatio fit in multis. Prīo. qꝛ ex multiplici pena expreſſa elegimus mitiorem. l. di. eos. Secundo qꝛ ſi verbū poteſt importare penaꝫ ꝑpetuam temꝑalem: elegimꝰ temꝑalem. xxiij. q. iiij. oꝑtet.ij. Saluo eo qd̓ habes di. l. c. j. de conſti. ex literis.Bern̄. modernos. Accur. Tercio. quia de penisarguimus ad ſimilia: quia pene excedunt ꝓpriumcaſum vt dicitur de pe. di. j. §. pene. Quarto. qꝛ vbi ētale verbum puniant̉. priuent̉. hmōi: ſententiamintelligimus. ipſo iure: de elec. quia ꝓpter. Niſi eſſent ibi verba que aliud ſaperent. vt ipſo iure: vl̓ eoipſo de elec. ꝙͣ ſit libro. vj. Gar. tamen contra: ſed primum credo ẜm Guil. Quinto. quia in dubio mitiorem cauſam eligimus. ff. de ſuſpec. tu. l. hec enim. Anaūt iudex poſſit penas moderare. no. ij. q. iij. §. notādum in glo. Benignior dicit canon. Illa dignioraſunt mutatōne ſunt excellentiora pietate. di. ix. ſane. Interpretatio. de multiplici interp̄tatōne no. xj.q. j. §. ex his om̄ibꝰ Io. an. Extende. Cuꝫ videmusaliqͦs flagellatos. p̄cipue bonos cum diuerſis de cauſis flagella contingant: vt de pe. di. iij. ꝓductior. debemus interp̄tari in benigniorem cauſam: puta ad maiorem cumulū pͥmij. Item nos deus flagellat. qd̓faciat ad purgatōeꝫ pctōꝝ. pe. di. j. ſi pctm̄. ad initiū dānatōis. vt Antiochū herodē. Itē vt ſcue-