Capitulū.II.

malos. ⁊ pluit ſuꝑ iuſtos ⁊ iniuſtos. temporalit̓ ⁊ ſpiritualit̓. lumē .ſ. intelligentie. ⁊ pluuiā gr̄e influendoTercio deſcribit̉ bonum. ꝙ eſt v̓tutis vel potētieꝑfectiuū. Nam tunc dr̄ aliquid eſſe bonuꝫ. quandohabet ſuā ꝑfectionem. Et ẜm hoc bonum dicit̉ tribꝰmodis. Primo em̄ dicit̉ bonū ipſa ꝑfectio rei. Sicutverbi gratia. Acumē viſus dicit̉ oculi bonū. et v̓tusdicitur bonū hoīs. Scd̓o dr̄ bonū res que habet ſuaꝫꝑfectōnem. ſicut homo v̓tuoſus dicit̉ bonus. ⁊ oculꝰacute videns dr̄ bonus. Tercio dicitur bonum ip̄mſubiectū. ẜm ꝙ eſt in potentia ad ꝑfectōneꝫ. ſicut aīadicit̉ bona. qꝛ eſt in potētia ad v̓tutē. ⁊ ſub̓a oculi adacumē viſus. Hec Tho. in queſtionibꝰ de malo. Cuꝫigitur aīa ꝑficiat̉ ꝑ v̓tutes. que quāto ꝑfectiꝰ habꝫ.tanto magis bona eſt. ⁊ naturaliter quilibꝫ appetatnon ſolū bonum. ſed et maius bonū. Ideo naturaliter quilibet debet appetere virtutes. ⁊ querere ꝑfecte. Naꝫ virtus ẜm ph̓m eſt. que bonū facit habentēEt Augꝰ. Uirtꝰ eſt bona qualitas mētis. qua recteviuitur. qua nemo male vtitur. Signatū eſt ſuꝑ noslumē vultus tui ⁊cͣ .i. imp̄ſſa naturalit̓ quedā cognitio vultus dei .i. diuine eſſentie. Cum em̄ obiectū appetitus ſeu voluntatis ſit bonū ab intelletu app̄heſum. ſicut naturaliter eſt appetitus ſummi boni. itaeſt cognitio aliqua ſummi boni. Un̄ et de ph̓is dicitapl̓us ad Ro. j. quod notū eſt dei manifeſtū eſt ī illisid ē qd̓ naturalit̓ pōt ſciri de deo. illi cognouerūt.Ipſum aūt bonū.§. V.increatū quale eſt deus. deſcribitur ⁊ cognoſcit̉ tribꝰmodis. ẜm Dyoni. in li. de diui. noī. quarto. c. Primoſic. Bonum increatum eſt. in quo omnia p̄exiſtūt. exquo habet rationem omnia cōtinētis. Scd̓o ſic. Bonum increatum eſt ex quo omnia ſubſiſtūt. ex quo hꝫrationē oīa efficientis ⁊ cōſeruantis. Tercio ſic. Bonū increatū eſt quod oīa appetunt et cōcupiſcūt. exohabet rationē cauſe finalis. vel vltimi finis. ¶ Ꝙͣtūad primū dico ꝙ bonuꝫ increatū eſt illud in quo oīap̄exiſtunt exquo habet ratōnem oīa ꝯtinentis. Ubiſciendū. ꝙ oīs creatura ꝓducta a deo. nobilius hꝫ eē īdeo qͣꝫ in ſeip̄a. Un̄ bene dr̄ Ioh̓ j. Qd̓ factū ē ī ipſovita erat. Hoc aūt on̄dit̉ ꝑ rationē. ꝑ ſimilitudine. etꝑ ſufficientem diuiſionē. Et rōne quidē. quia nobilius aliquid in aliquo ſicut in radice cauſante ⁊ ſubſtentante. qͣꝫ in ramo ſubſtentato. Sed omīs res creata hꝫ eſſe in deo vt in radice ſubſtētante ⁊ cauſante.in ſe aūt habet eſſe vt in ramo ſubſtētato et cauſato.ergo nobilius res quelibet habet eſſe in deo ꝙͣ in ſeipſa. Probatur etiam ſic. Licet res nobilius habeateſſe in ſeipſa. qͣꝫ in cauſa inſtrumētali vel in cā ꝓducēte ꝑtem rei. Sicut homo nobilius habet eſſe in ſeip̄oqͣꝫ in pr̄e generāte vel in ſole: tn̄ res nobilius hꝫ eſſe īcā principali a qͣ totū eſſe rei depēdet ſicuta deo. hecHerueꝰ. ¶. Probat̉ ⁊ hoc ꝑ ſimilitudineꝫ. naꝫ effectꝰnobiliori mō inuenitur in cauſa equiuoca qͣꝫ ī cauſavniuoca. Sicut calor excellentiori mō inuenit̉ in ſole ꝙͣ in igne. Sic omnia bona que reꝑiuntur īcreaturis. excellentiori modo inueniunt̉ in deo ꝙͣ in ſeipſisTho. prima ꝑte. q. vj. arti. ij. ¶ Probatur idem ſufficienti diuiſione. Nobilius em̄ eſt eſſe ſpirituale eternale ⁊ diuinum ꝙͣ eſſe materiale temporale ⁊ humanum. Sed eſſe cuiuſlibet rei create in deo eſt eſſe ſpirituale eternum et diuinum. quia creatura in deo eſtdeus. ergo nobilius et ꝑfectius eſſe habet creaturain deo ꝙͣ in ſeipſa. Ex quo igit̉ bona appetuntur abhominibꝰ velut dulcia guſtui. vel vt fragrātia odoratui. vel vt conſonantia auditui. vel vt ſuauia et leuiatactui. vel vt vtilia operi. vt argentum auꝝ et alie diuitie. vel vt magna extimatōni. vt honores et potentie. vel vt ſcientia et ſapientia intellectui. vel vt virtu

tes morales vite pollitice. Et hec omnia bona excellentiori mō ſunt in deo. ⁊ ſine defectu. ſicut groſſꝰ argenteus eſt in floreno aureo. non quidam in materiaſed in valore ⁊ p̄cioſitate. multo etiā maiori. vn̄ quilibet preelegit florenū groſſo vt longe meliꝰ. Sic cūlumen naturalis rōnis imp̄ſſum nobis: oſtendat nobis bona. gͦ inſtinctu eius debemꝰ ip̄m amare. ⁊ ꝓcurare habere. Un̄ pͣs. Quid mihi eſt in celo. aut quida te .ſ. deo volui ſuꝑ terraꝫ? quaſi diceret. nihil ex bonis creatis. Sed defecit caro mea .i. appetitus ſenſitiuus. ⁊ cor meum .i. appetitus rōnalis ab omni affectu tēporaliū. ⁊ pars mea deus ineternuꝫ. Mihi adherere deo bonū eſt abſolutē. Eſt em̄ deus ẜm Anſhelmum. quo melius nil excogitari poteſt. ¶ Scd̓obonum increatū quale eſt deus ſic deſcribitur. Deuseſt bonū increatū. exquo omīa ſubſiſtūt. ⁊ ex hoc habet rationem cauſe non ſolum oīa efficientis ſꝫ etiaꝫoīa conſeruantis. Quod on̄dit triplicit̓ .ſ. autoritate. ſimilitudine. ⁊ ratione. ¶ Autoritate quidē. namvt dicit Gregoꝰ. Omnia nec ad momentum ſubſiſterent. ſꝫ in nihilum tenderent. niſi oꝑatione diuinevirtutis in eſſe ſuſtentarētur. Et Aug. iiij. ſuꝑ Gen̄.ad lr̄am. Uirtus dei ab his que creata ſunt regēdisſcꝫ aliquādo ceſſaret. ſimul ⁊ eoꝝ ceſſaret ſpēs. omīſqꝫ natura concideret. Et ſic omīa dicuntur vanitasEccl̓s .j. quia oīa ⁊ angeli ⁊ hoīes ⁊ elementa ſic̄ hn̄teſſe ex nihilo. ita ex ſe habēt tendere in nihilum: niſidei influentia ſuſtentarentur. ¶ Probat̉ ſcd̓o hoc ſimilitudine. Sicut em̄ aer pn̄te lumine ſtatim fit lucidus. ſic homo deo pn̄te illuminatur. ⁊ ſicut aer necad momentū remanet illuminatꝰ. ſꝫ ꝯtinue obtenebratur ceſſante actione ſolis ita creatura nec ad momentū in eſſe remaneret ceſſante actione dei. vt dicitAug. Ratio aūt quare aqua calefacta retinet calorem ignis ceſſante actione ignis. non aūt aer etiā admomentū remanet illūinatus ceſſante actōne ſolis.eſt iſta. quia aqͣ eſt ſuſceptiua caloris ignis ẜm eādeꝫrōnem vel formam qua eſt in igne. Et ideo ceſſanteactōne ignis remanet calor in aqua plus et minꝰ ẜmꝑticipationem caloris. Sed acr nullo mō recipit lucem ẜm eandem rōnem qua eſt in ſole. vt recipiat formam ſolis que eſt principiū luminis. Unde quia nōhabet lux ſolis radicem in aere. ſtatim ceſſat ceſſante actōnis ſolis. Sicut a ſimuli. quia eſſe non recipit̉in creatura ẜm eadem rationē qua eſt in deo. ideo ſtatim ceſſaret. ceſſante. influētia virtutꝭ diuine. Tho.prima parte. q. ciiij. articulo. ij. ¶ Tercio probat̉ ratione ſic. Effectus qui dependet a cauſa tm̄ quo adſuum fieri. et non quo ad ſuum eſſe bene pōt manereſubtracta cauſa. Sed non ſi dependeat quo ad ſuumeſſe. Sicut verbi gratia. Eſſe domꝰ depēdet quo adſuū fieri ab edificatore. non aūt quo ad ſuū eē. Et iōceſſante actōne edificatoris non ꝓpterea deficit eſſedomus. eo ꝙ duricies ligni ⁊ lapidū ⁊ hmōi ē nata ꝑſe retinere formam imp̄ſſam ab edificatore in domofacta. ⁊ eius forme artifex eſt cā in fieri. ceſſāte influētia artificis. non ceſſat forma domus. Sed deus noneſt ſolū cā in fieri creature ſꝫ et in facto eſſe. ⁊ id̓o ceſſante influentia dei. nec ad momentuꝫ creatura pōtcōſeruari in eſſe. Nec deus pōt cōmunicare creaturevt conſeruetur in eſſe ſua operatione ceſſantē. Tho.prima parte. q. ciiij. articulo .j. ⁊ Herueus. Cuꝫ igit̉homo appetat bonū ſue conẜuationis in eſſe. ꝓpterquod dicit Boetius. ꝙ oē animal vitam tueri laborat. Profecto vt ait Auguſt. Magna miſeria hoīseſt non eſſe cum illo. ſcilicet per gratiam. ſine quo eēnon poteſt. Sicut autem in eſſe naturali homo conſeruari non poteſt ſine influxū naturali diuine virtutis. ita in eſſe gratie conſeruari non poteſt. ſine influxu ip̄ius dei. Unde apoſtolꝰ. Gr̄a dei ſum id qd̓ ſuꝫ.