Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
136a
Einzelbild herunterladen
 

Capitulū

Capitulū.II.

Iſa. j. Olocauſta arietū et adipē pinguiū et ſanguinem vituloꝝ hircoꝝ et agnoꝝ nolui ne oferatis vltra ſacrificiū fruſtra. Sꝫ ſacrificiuꝫ iuſticie ſꝑ voluit vult qͣle ē illd̓ pͣs. Sacrificiū deo ſpūs ꝯtribulatusEt illud ad Ro. xij. Exhibeatis corꝑa vr̄a hoſtiā viuentē ſctām deo placentē. Et iſta oꝑa iuſticie dictatlex natural̓ exercere. Sacrificate ſacrificiū iuſticieQuantū ad ſecūdū .§. ij. ẜm apl̓m. ij. ad Corīth. iij. ſimꝰ ſufficiētes cogitare aliqͥd a nob̓ qͣſi ex nob̓: multominꝰ poſſumꝰ bona oꝑari vel mala vitare ꝓpria v̓tute. ſed debemꝰ expectare et ꝓcurare auxiliū a dn̄o. Un̄ dixit illa ſctāIudith. Bn̄dictꝰ es dn̄e derelinqͥs p̄ſumētes .i.ſꝑātes de te. de ſua v̓tute gl̓iantes hūilias. Sperātaliqͥ in dn̄o. ſꝫ ī iniqͥtatibꝰ ſuis .ſ. aſtutijs inuētōibus. Nolite ſꝑare ī iniqͥtate. Alij ſꝑant ī hoībꝰ. dn̄isvel parētibꝰ. vl̓ exercitibo. Sꝫ maledictꝰ vir ꝯfidit īhoīe ponit carnē brachiū ſuū. a dn̄o recedit cor eiᵍHiere. xvij. Alij aūt ī dn̄o ſperant. Et vt dr̄ Iſa. xl.Qui ſꝑant ī dn̄o mutabūt fortitudinē. ſumēt pēnasvt aqͥle. ⁊cͣ. Sperate in md̓o vel ſenſu ꝓprio. ſꝫ indn̄o adiuuari. Et a deo ē expectāda p̄mij retributō.vn̄ ſi bona oꝑa facis ẜm iuſticiā. mala pateris iniurias ab his qͥbꝰ bona feciſti. debes ꝓpterea bo dimittere. qꝛ debes expectare p̄miū tui oꝑisa deo vel ab hoībꝰ. ſꝫ ī celo ī futuꝝ. em̄ eſt ſperare indn̄o. Sic thobie faciēti oꝑa iuſticie diligēter. cuꝫip̄e multa aduerſa pateret̉. inſultātes aliqͥ ſibi noti:dicebant. Nūc vana facta eſt ſpes tua. Quibꝰ ille reſpōdit. Tacete qm̄ filij ſanctoꝝ ſumꝰ. vitā illā expectamꝰ quā daturꝰ eſt deꝰ his recedūt ab eo .ſ. ꝓpi̓aduerſa. Sperate ergo in dn̄o p̄miari. p̄miū ꝯſidera eſt qd̓ mouet agentē ad oꝑandū. tātomagꝭ quātomaiꝰ. Et ideo vt feruētius oꝑet̉. debet ſepe de premio cogitare. Un̄ apl̓us ad Ro. xij. Spe gaudētes.in tribulatōne pacientes. Fiat miſericordia tua dn̄eſuꝑ nos quēadmodū ſperauimꝰ in te.Quantū ad terciū .§. iij.excludit̉ ignorātia agendoꝝ ſubdit̉. Mūlti dicūtqͥs oſten. no. bona. q. d. volētes ſe excuſare de ignorātia qͥs demōſtrat nobis iſta ſacrificia .i. oꝑa iuſticie. debemꝰ facere. Quibꝰ rn̄det. ſeu lex natural̓docet. hoc ē lumen vultꝰ dei .i. ꝓcedens a vultū ſuoid ē a ſapīa ſua lege eterna. qd̓ ē ſignatū .i. imp̄ſſum īnob̓ Nam vt ait Boetiꝰ de ph̓ica ꝯſol̓. Inſerta ētibꝰ hoīm veri ſūmiqꝫ boni cupiditas. Ergo oportet ſit ſummū bonū. qꝛ deꝰ natura nihil fruſtra oꝑantur. inqͥt ph̓us. Eſſꝫ aūt fruſtra tale deſideriū ī nob̓.ſi in veritate eſſet ip̄m ſummū bonū. ergo ſꝑate indn̄o. Item lumē rōnis naturalis docet nob̓ oſtēdit. que bona facere debeamꝰ que mala vitare. et ſiin aliquibꝰ obſcuratū eſt vt cognoſcāt vel faciantſibi ꝯſcientiā de grauibꝰ peccatis. excuſant̉. qꝛ ſūtin ſue obcecatōnis. Signatū ē ergo ſuꝑ nos lumēvultꝰ tui dn̄e .ſ. lex natural̓. que on̄dit nob̓ bona agēda. vt dicit Tho. pͥma ſcd̓e. q. xciiij. arti. ij. Quiabonū hꝫ rōneꝫ finis. malū aūt hꝫ rationē ꝯtrarij. inde ē oīa illa ad que hꝫ naturalē inclinatōeꝫnaturalit̓ app̄hēdit vt bona: ꝯſequēs vt oꝑe ꝓſequēdā. ꝯtraria eoꝝ vt mala: vitāda. ẜm ergo ordi īclinatōnū naturaliū ē ordo p̄ceptoꝝ legꝭ nature.Ineſt pͥmo inclinatō hoī ad bonū ẜm naturā. ī cōmuīcat oībꝰ ſubſtātijs. ꝓut .ſ. q̄elibꝫ ſubſtātiaappetit ꝯſeruatōneꝫ ſui eſſe ẜm ſui naturam. Et ẜmhāc inclinatōnē ꝑtinēt ad legē naturalē. ea qͥbꝰ vitahoīs ꝯſeruat̉ et ꝯtrariū impeditur. Et ponit̉ de iure naturali. vim vi repellere. di. j. ius naturale. Quiatn̄ inſtinctꝰ natural̓ debꝫ ī hoīe regulari rōne. id eo

fieri debꝫ moderamīe inculpate tutele. licꝫquēcunqꝫ vitare mortē infirmitates: ſꝫ debito.Neqꝫ liceret malefactori reſiſtere iudici ꝯdemnāti iuſte ad mortē. Nec licet ob euadendū mortē corporis. incurrere mortē aīe. ꝑpetrādo aliqͥd crimīale.Sed iniuſte inuadenti licet defēdere. non liuoredicte reꝑcutere. ſed ad cōſeruatōneꝫ vite ſe iuuaremoderamine. Scd̓o in eſt homī inclinatio ad aliqͣmagis ſpecialia. ẜm naturā in qua cōmunicat beſtijs aīalibꝰ. Et ſic dicunt̉ eſſe de lege naturali ea quenatura oīa aīalia docuit. vt cōmixtio maris femīe.educatō liberoꝝ. hmōi. diſ. j. ius naturale. Et quia debet ſenſualitatē regere freno rōnis. al̓s ſi impetu eius ferat̉. ſimilis erit animalibꝰ brutis. que paſſiones refrenare poſſunt. quia ratione caret. Ideotalem inſtinctum ſenſualem .ſ. ad cōmixtioneꝫ debetratione dirigere. vt videlicet non ad quam cumqꝫ feminam. ſed ad legittime ſibi cōiunctā accedat. mulier ad legittime cōiunctum. al̓s contra legem naturalem erit fornicando vel adulterādo. et ſi non cōtranaturā generis in qua cum beſtijs cōmunicat: tn̄tra naturā ſpeciei hūane. Sed et etiam naturā generis. ideo excellentiam ſodomia dr̄ cōtra naturaꝫ.qꝛ cōtra naturā generis ꝙͣ cōtra naturā ſpēi. Nul aīal brutū īuenit̉ accedere maſculū ad maſculuꝫvel femīa ad feminā. ꝯmixtioneꝫ ſicut hoīes. de qͥbꝰait apl̓us ad Ro. j. Maſculi in maſculos femīe ī feminas turpitudinē oꝑantes. de qͥbꝰ dicit digni ſūtmorte. faciūt. et aſſentiūt faciētibꝰ. morte .ſ. temporali et eterna. Conſentiūt aūt parētes et rectoresqui puniūt talia. diſ. lxxiij. error. Similit̓ nutrire filios ꝓut poteſt. corꝑaliter et ſpūaliter moribꝰinformando ē ꝯtra legē naturalē. aīalia bruta nutriant filios ſuos. Un̄ apl̓s. j. ad Thimo. v. Si quisſuoꝝ et maxime domeſticoꝝ curā non habet. fidē negauit .i. fidelitatē naturalē. et ē infideli deterior. Sꝫquāti cōtra naturalem legem agūt aborſum ꝓcurantes. vel filios occidētes ad occultādū ſcelera. Tercio ineſt homī inclinatio ad bonū ẜm naturā rōnis.que eſt ſibi ꝓpria. ſie homo habet naturalē inclinationē. veritatem cognoſcat. Un̄ ph̓s in .j. methaphiſice. Om̄es hoīes natura ſcire deſiderāt. p̄cipuede deo. ad hoc in ſocietate viuat. vnde dr̄ aīalpolliticū ſeu ſociale. ẜm ph̓m. Et ẜm hoc ad legē naturalē ꝑtinent ea. que ad hmōi inclinatōnē ſpectāt.vt homo ignorātiam vitet. alios non offendatcuii quibꝰ habet conuerſari. depoſita cōmendata reddant̉ cum repetunt̉. diſ. j. ius naturale. Et adhanc etiam legē naturalē ꝑtinet. inferiores ſubijciant̉ ſuis ſuꝑioribus et obediant. ẜm illud. Omnisaīa poteſtatibꝰ ſublimioribꝰ ſubdita ſit. quia non eſtpoteſtas niſi a deo. que a deo ſūt. ordinata ſūt et qͣſinaturalia. ad Ro. xiij. Et ẜm hāc inclinationē naturalē .ſ. ẜm rationem. omne peccatū eſt ꝯtra naturaꝫ.Et iſta ſūt vere mala. qꝛ ledūt animā et corpꝰ: ideonaturalis rationis lumen docet euitare. que v̓o mala dicunt̉. quia nociua corpori: docet tolerare. UndeAmb̓. in exameron. Mala illa ſunt. que nec crimine mentē implicant. nec ꝯſcientiā ligant. Un̄ pauꝑtatē ignobilitatē. egritudinē. morteꝫ. nemo ſapiensmala dixerit. nec in maloruꝫ ſorte numerauit. xv. q. j.Illa cauenda. Sed et quanta et quot mala damna ſequant̉ ex pctō. habes ſupͣ. titulo. ix. de pctō mortali. c. ij. et. iij. Et ideo lex naturalis oſtendit debeat euitari. Item nota diligenter ẜm Tho. primaſcd̓e. queſti. xciiij. iſtud lumen legis naturalis. nonoſtendit homini que ſint bona quouſqꝫ perueniaturad vſum rationis. Qn̄ aūt quis ꝑueniat ad vſum ratiouis. id ē in qua etate non poteſt dari regula certa.quia in aliquibus acceleratur. in aliquibus retar-