Druckschrift 
1 (1486)
Entstehung
Seite
127b
Einzelbild herunterladen
 

LTitulus

oblita ſunt peccata. Non em̄ obliuio facit peccatuꝫperpetratū non eſſe peccatū. qͥs ea ꝯfiteat̉: qꝛnon recordat̉: ergo oīa peccata ſua cōfitet̉.ſeruet mādatū ea confitēdo: qꝛ non oīa: peccabitmortal̓r. qd̓ eſſet abſurdū dicere. Intelligēda eſt ergo decre. illa de peccatis cōfitēdis .ſ. memorie occurrūt in ꝑticulari: alia in generali. Et ſil̓r in ꝓpoſitoad ꝯſecutiōem plenarie remiſſiōis ſufficit cōfeſſio deoblitis in genere. nec reqͥrit̉ in ſpecie qd̓ eſt impoſſibile. Itē videtur dicendū in forma huiꝰ īdultitinetur ſi hꝫ alteri ſatiſfacere ſeu reſtituere reſtituat intelligendū videt̉ ſi poteſt. ſic em̄. gloſat Augꝰ. illam regulā. peccatū non dimittit̉: niſi reſtituat̉ ablatum. de reg. iu. li. vj. videlicet ſi poteſt reſtitui. vt ipſeAugꝰ. exp̄ſſe dicit. xiiij. q. vj. ſi res. Qui abſtulit abalijs furtū. rapinā. vſurā. fraudes hmōi certā ſūmaꝫ pecunie: penitꝰ nihil hꝫ ad reſtituēdū: vtiqꝫ talis habēs talē indulgentiā priuabit̉ fructu eius ſial̓s ꝯtritꝰ cōfeſſus eſt ꝓpoſito efficaci ſatiſfaciendi ſi poſſet. Sꝫ ſi poteſt in totum vl̓ in ꝑtē: et ſi non ſine magno īcōmodo ſuo: vtiqꝫ ꝯſequit̉. Quīto q̄ritur vtꝝ litargicꝰ vl̓ freneticꝰ vel amēs effectus nondū eligit cōfeſſorē abſoluat ſeu ꝯcedat dictam remiſſionē plenariā vigore talis indulti valeatcōſequi effectū talis indulgētie. Et videtur. qͥatalis prius non elegit cōfeſſorē: nūc autē eligere nonvalet non ſit cōpos ratōis. ergo ⁊cͣ. Circa hoc licꝫaliqͣ ſint ſupͣdicta: adhuc addētur alia. vtiqꝫ dubiūnon habet ſi in ſana mēte cōſtitutꝰ declarauit vellehoc ſibi fieri qn̄ caſus cōtingeret̉ mortis quēcunqꝫ:extūc videtur elegiſſe. ſic ſacerdotē ſi haberi poſſꝫfiat abſolutio vel cōceſſio remiſſiōis. et valebit ei adoīa: niſi ad ea peccata ꝑpetraſſet p̄textu huiꝰ indulgentie. qꝛ hec excludūtur in forma illa. Et idem quoad peccata mortalia nunqͣꝫ fuit cōfeſſus: de quibꝰrecordabat̉ cōtritus ꝓponebat tꝑe ſuo confiteri. ſꝫp̄uentꝰ vel caſu repētine improuiſe mortis: vl̓ amiſſione loquele: vel freneſi ſuꝑueniēte non valuit. Naꝫtalis etſi cōcedatur a ſacerdote ad hoc vocato: abſolutio ſeu plenaria remiſſio vigore talis indulti valebit quidē ſibi indulgentia al̓s cōtrito: ſꝫ non quo adea nondū fuerat cōfeſſus. Uidetur etiā quibuſdaꝫ etſi modo p̄dicto expreſſe non elegerit vel declarauerit: hoc tn̄ intēdebat iſta electio habitual̓ ei ſufficit ad cōſequēdam indulgentiaꝫ: modo tn̄ p̄dicto:qͥnīmo in abſentia ſacerdotis dicunt etiā laicꝰ eſtidoneꝰ ad cōcedendū talē remiſſionē ex indulto huius. Utrū autē hoc ſit verū dubitari poteſt. rationes ad vtrāqꝫ partē ſunt. nil tn̄ nocet fiat laicū ſihaberi poteſt ſacerdos. valeat qͣntuꝫ valere poteſt. Sexto querit̉ vtrū qui adimplet ea continētur in forma indulgētie ad hoc ꝯſeqͣtur eaꝫ ī peccato mortali: etiam euꝫ cognito cōſequatur effectumindulgētie. verbi gr̄a. In huiꝰ indulgentie formamuni exprimit̉ eroget pauꝑibus certam quātitatem pecunie. ieiunet per annū ſi poteſt vna die inhebdomada: al̓s non habeat eaꝫ. Uel ſi poſita ſit indulgētia ad certū locum: puta in viſitando aliqͣs eccleſias: vt indulgētia iubilei habet̉. Si ī mortali exiſtens ſumit iter ad vrbeꝫ. vtrū conſequat̉ indulgentiam? videt̉ non. quia ab om̄ibus doctoribus tenetur eſt neceſſariū hominē eſſe extra mortale peccatum ad hoc valeat cōſequi fructū eius. Sꝫ talis eſtin mortali. ergo ⁊cͣ. Ad hoc ſaluo meliori iudicio reſpondendū videtur diſtinctōem. quia aliud eſt dicendū de eo tēpore loco quo ꝯceditur indulgentia.aliud de tēpore quo itur vel diſponit̉ ad indulgentiam. Nam de tēpore quo cōſecuturꝰ eſt indulgentiaꝫvtiqꝫ oportet ſit contritꝰ: cōſequēs ſine mortali. al̓s non ꝓdeſſet: videlicꝫ cum eſt in articulo mor-

tis qn̄ fit ei talis abſolutio vel cōceſſio. ſeu eo tempore quo viſitat eccl̓iaꝫ vel eccl̓ias vbi poſita eſt indulgētia: vt ī indulgētia iubilei. ſed tēpore quo pergit ad vrbē vbi ſunt dicte eccl̓ie. Uel tēpore quo datelemoſynas vel facit ieiuniū annū ẜm formā indulgentiarū in articulo mortis non videtur neceſſariuꝫ illa faciat extra mortale: ꝙͣuis vtiqꝫ tutius melius foret vtiliꝰ etiā tunc eſſe ſine mortale. ſicut etiaꝫdicunt plures docto. vt Tho. in. iiij. eas ſatiſfactiones iniūctas a cōfeſſore que poſt expletōem eaꝝ relinquūt effectū in ſatiſfaciente in mortali ꝑactas:oportet iterare: vt ieiunia elemoſyne ꝑegrinationes. quia effectus ille remanēs valet reuerſo ad grāꝫ.De indulgētia iubiᵐ. §. vj.lei que eſt plenaria videtur valde rōnabiliter inſtituta ſeu cōceſſa. tum qꝛ homīes ſunt valde tepidi adſatiſfaciendū maximis debitis penarū: quibꝰ tenentur obnoxij ꝓpter īnumerabilia grauia peccatamiſſa: ſaltim ſemel in vita gratioſe recipiāt tale ſuffragiū: abſoluēda tanta debita ex theſauro inexhauſtibili meritoꝝ chriſti ſanctoruꝫ. tum vt cōſerueturreuerentia ac deuotio apoſtolice ſedis: que originataeſt in vrbe vbi talis indulgētia cōceſſa eſt. cum pontifex romanus ſit in terris chriſti vicariꝰ Petri ſucceſſor. tum ad cōfirmādam fideꝫ catholicam excitādum feruorem eius in mētibus fideliū: quam verbis factis īnumerabiliū paſſionū et miraculorū ſanctimartyres defenſarūt corroborarūt: ꝑmaxime in vibe tunc domīa mundi: vbi illorū corpora ſine numero requieſcūt. Accedentes em̄ illuc deuote et viſitantes eccleſias: inquirūt audiunt de locis martyrioꝝ inde cōfortātur in fide animātur ad cōſtantiam. Quādo habuerit initiuꝫ talis indulgētia iubileinondū inueni. Sed Iohā. an̄. et quidā alij doct̉. referunt Bonifaciū. viij. inſtituiſſe: de conſilio conſenſu cardinaliū indulgentiaꝫ plenariā: ſeu cōceſſiſſe decētenario in cētenariū accedētibꝰ ad vrbeꝫ viſitātibus certis diebus quaſdā vrbis eccl̓ias .ſ. ſancti Iohānis lateranēſis. ſancti Petri. ſancti Pauli. ſancteMarie maioris. Qd̓ videtur fuiſſe circa ānos domini. Occc. poſtea Clemens exinde Gregoriꝰ cōſiderantes pauciſſimos hoīes attingere ad centeſimū: reduxerūt numeꝝ centū annoꝝ ad numeruꝫ quinqͣgenarium: ad quem ꝑueniūt qui in mūdo veteraſcut.Demū Nicolaus papa. v. anno dn̄i. Occccl. inchoāte: in feſto natiuitatis dn̄i fecit in miſſaruꝫ ſolennijsindulgentiam iubilei publice inſinuari .ſ. plenariamremiſſionē cōſequi penitentes et cōfeſſos: qui dictaseccl̓ias ſemel in die viſitauerint. per quindenā vltramontanos citra montanos. Romanos autem vicinas ciuitates permenſeꝫ. per totuꝫ annū quinquageſimū ꝑmanet dicta indulgentia. in ſua bulla patenti hoc exprimēte recolit: quatenꝰ p̄fati ſummitifices modo declarato idē ſtatuerūt. Paulꝰ v̓o papaij. certis ex cauſis rōnabilibꝰ aīm ſuū mouētibꝰ: dictūiubileū aſſignauit de viceſimoqͥnto in viceſimūquintum annū. Et ne quis ſūmat dubia certis: ſciendū in copia cuiuſdā bulle dr̄ eſſe Clementis: multanarrant̉ vident̉ eſſe de ſtilo curie: ſint leuia etexorbitātia ſatis. Un̄ licꝫ aſſcribant̉ Clemēti: videt̉ veriſil̓e illiꝰ vel alteriꝰ ſummi pōtificis fuiſſe: ſꝫ ficticie īuēta. etſi etiā eēt papa Nicolaꝰ illa apprebauit. Poſſꝫ aūt papa abbreuiare dies viſitatōis ſicut aliquādo fecit propter maximam multitudineꝫconcurrentem.Notandum de iubi. §. vijleo hoc nomen ẜm interpretationem deriuatur aIobel. Iobel em̄ hebraice latine interpretatur ini-