CapitulumTitulus .IX.

.I.

annos trāſiſſent ſine ꝓle. orationibꝰ. iciunijs. ⁊ elemoſinis inſiſtebāt vt impetrarent a deo prolem. nō diffidentes de liberalitate dei. quia qd̓ natura non valet:gratia ſupplet. Uotum etiā fecerunt offerendi prolēdeo in templo. Diuidebāt quoqꝫ ſuos redditus (vt legitur) in tres ꝑtes. vnam ſcꝫ templo. aliam pauperibus. terciā ſibi ⁊ familie ꝯcedentes. Et ꝑ huiꝰ. continuata impetrarūt fecunditatē. Ubi oſtendit̉ exemplo. hoc non diſplicere deo. dūmodo fiant ſine ſuꝑſtitionibꝰ. ⁊ cū conditione ſi ſaluti ſue expediat. Apparuit ergo angelus eis. ⁊ prenūciauit ꝙ haberent filiānomine Mariam ⁊cͣ. vt habet̉ in legenda. Et ſic anteqͣꝫ eſſent abiſſi .i. apoſtoli (qui dicuntur abiſſi ꝓpterꝓfunditatē cognitōnis diuinoꝝ ⁊ dilectōnis ſuꝑ omnes ſanctos. Unde Dyoniſius Paulū appellat abiſſum ſapientie) virgo ꝯcepta fuit in vtero maternali.¶ Ꝙtum ad ſcd̓am. notandū tres fore ſanctificationes. Prima cuꝫ puer egreditur ex vtero matris. ⁊ hecfuit Hiere. Iuxta illud. Anteꝙͣ exires de vulua pleneſ. ſanctificaui te. Secūda eſt quādo proles eſt adhucin vtero totus vt Ioh̓. bap. qui in ſexto mēſe fuit ſāctificatus. quando .ſ. virgo Maria concepto dei filioſalutauit elizabeth. Tercia eſt in pūcto qͣſi poſt creationem ⁊ infuſionē anime. Formato em̄ corpore v̓ginis. concepto ex anna ⁊ Ioachim. non ex ſpiritu ſancto. hoc em̄ dicere eſſet hereticum. Solus em̄ xp̄c hochabuit. creata anima virginis a deo et infuſa. ſubitoſanctificata fuit eadē die. pͣs. Fluminis impetus letificat ci. dei. ſanctificauit tabernaculū ſuū altiſſimus.¶ Ꝙtum ad terciā rationē. Dico ꝙ firmiter operata eſt bonū. ⁊ ꝯtinuiter. quia nullū vnꝙͣ peccatum cōmiſit. nec etiaꝫ veniale. Non ſic fuit in alijs ab vteroſanctificatis. nam omnes venialiter peccauerunt.Titulus nonus de peccato actuali mortali. Capitulum primū penes quid attendatur grauitas varia in peccato mortali. Et de. xvj. regulis ꝑ quas pōtcognoſci quādo aliquid eſt mortale.Ecundū genus pecIati ē actuale. Et dicitur mortale ex eo.ꝙ priuet animā dei inhabitatōne ꝑ gratiam. ex qua anima viuit ſpiritualiter. d̓he. di. j. reſuſcitatus. Et cōducit tandem ad mortemdamnatōnis eterne in ip̄o morientē. xxv. diſ. §. al̓s ea.Et de hoc quinqꝫ videnda ſunt. Primū eſt de grauitate ip̄ius. ſcd̓m quid attendatur. ex quo vnum dicatur grauius altero. Secundū eſt quomō diſcernaturvel cognoſcatur mortale a veniali. Terciū de nocibilitate ſeu damno qd̓ infert perpetrāti. Quartū quomodo puniatur in alia vita pena inferni. Quintū eſtquomo remittatur mortale.Quātuꝫ ad primū..§. j.Sciendum ẜm Tho. prima ſcd̓e. q. lxxiij. ꝙ opinio fuit ſtoicoꝝ. ꝙ omnia peccata eſſent paria. ⁊ ex hoc deriuatus eſt quorūdam hereticoꝝ error. qui ponētesomnia eſſe paria dicunt etiā omnes penas inferni eſſe pares. Et ſiquidem peccatum eſſet pura ⁊ ſimplexpriuatio. que .ſ. conſiſtit quaſi in eſſe corruptum. ſicutmors ⁊ cecitas. ſic verum eſſet. non em̄ poteſt dici vnꝰeſſe magis mortuus ꝙͣ alius. Sed peccatuꝫ eſt priuatio nō ſimpliciter. ſed aliquid retinens de habitu oppoſito. que conſiſtit magis in corrumpi ꝙͣ in eſſe corruptum ſicut egritudo corporalis. Unde ſicut veruꝫdicitur. vnus magis vel grauius infirmus ꝙͣ alter. vl̓etiam in eodem vna infirmitas grauior eſt altera. ſic⁊ vnum peccatum grauius altero. Et ꝙ peccatuꝫ cōparetur infirmitati. patet. non ſolū ex ſcriptura ſacra

que frequēter hͦ dicit. Iuxta illud pͣs. Miſerere meidomine quoniā infirmus ſum. Sed etiā ex doctrinisgentilium. Nam ſeneca ⁊ tullius vitia appellāt egritudines. Et ꝙ vnum ſit grauius altero. oſtendit xp̄cdicens pilato. Qui me tradidit tibi maius peccatuꝫhabet Ioh̓. xix. Hiero. etiam dicit quis dubitat ſceleratius eſſe cōmiſſum qd̓ grauius eſt punitum. xxiiij.q. j. non afferamus. Patet etiaꝫ hoc ex diuerſis penistaxatis ab eccleſia pro penitētia. ẜm diuerſam grauitatem peccatoꝝ. ¶ Prima aūt ⁊ principalis dr̄a grauitatis in peccatis ẜm Tho. vbi ſupra. eſt illa. que attendit̉ penes obiecta eoꝝ. Obiecta aūt actuū ſunt fines eoꝝ. Pro cuiꝰ declaratōe eſt ſciendū. ꝙ grauitaspeccatoꝝ differt eo mō quo vna egritudo eſt alia grauior. Sicut em̄ bonū ſanitatis conſiſtit in quadā cōmenſuratōne humoꝝ ꝑ ꝯuenientiā ad naturā aīalis.ita bonū virtutis conſiſtit in quadā ꝯmēſuratōe humani actus. ꝑ ꝯuenientiā ad regulā ratōnis. Manifeſtum eſt aūt ꝙ tanto eſt grauior egritudo. quāto tollitur debita humoꝝ ꝯmēſuratio. per ꝯmēſuratōnemprioris pͥncipij. ſicut egritudo que ē in corde humanō qd̓ eſt principiū vite. vel ex aliquo qd̓ appropinqͣtcordi ꝑiculoſior ē. Un̄ oportet etiā ꝙ peccatū ſit tātograuius. quāto deordinatio ꝯtingit circa aliqd̓ principium qd̓ eſt prius in ordine ratōnis. Ratio aut ordinat omnia agibilia ex fine. Et ideo. quanto peccatum cōtingit in actibꝰ humanis ex altiori fine. tantopeccatū eſt grauius. Sicut patet ꝙ res exteriores ordinant̉ ad hominē ſicut ad finē. Homo aūt ordinat̉ īdeum ſicut in finē. Unde peccatuꝫ qd̓ eſt circa ipſamſubſtantiā hominis. ſicut homicidiū: eſt grauiꝰ peccato qd̓ eſt circa res exteriores. ſicut furtū. Et adhuceſt grauius peccatū qd̓ īmediate cōtra deū ꝯmittiturſicut infidelitas. blaſphemia. ⁊ hmōi. ⁊ in ordine quorūlibet hoꝝ peccatoꝝ. vnuꝫ peccatū eſt grauiꝰ alteroẜm qd̓ eſt circa aliquid pͥncipalius vel minus pͥncipale. Et idem haberi poteſt. xxxiij. q. ij. ſi qd̓ veriꝰ. Ubidicitur. ꝙ homicidiū eſt grauiuſꝙ adulteriū. Et. xvijq. iiij. ſicut. ij. dicitur. ꝙ ſacrilegiuꝫ eſt maius ꝙͣ fornicatio. In peccatis etiam eiuſdem generis. reperiturvnum peccatum grauius altero. ẜm gradū tranſgreſſionis. ſicut adulteriū eſt grauius ꝙͣ fornicatio. ⁊ inceſtus grauius adulterio ⁊ hmōi. vt. xxxij. q. vij. adulterij malum. ¶ Attenditur ſecundo grauitas peccatorum ex cauſis ſeu motiuis. Poteſt autem eſſe multiplex cauſa inducens ad peccandū ſcd̓m Tho. vbi ſupra. Prima eſt que eſt ꝓpria ⁊ per ſe cauſa peccati queeſt ipſa voluntas peccandi. Comparatur autem adactum peccati ſicut arbor ad fructum. vt dicit̉ in glo.ſuper illud Math̓. vij. Non poteſt arbor bona fructus malos facere ⁊cͣ. Et cauſa quanto fuerit maiortanto peccatum erit grauius. Quanto etiam fueritvoluntas maior ad peccanduꝫ. tanto homo grauiuspeccat. Alie vero cauſe peccati accipiuntur quaſi extrinſice et remote. ex quibꝰ .ſ. voluntas inclinatur adpeccandum. Et in his cauſis eſt diſtinguēdum. Quedam em̄ harū inducunt voluntatē ad peccandū ſcd̓mip̄am naturā voluntatis. ſicut finis quod eſt ꝓpriumobiectū volūtatis. Et ex tali cauſa augetur peccatū.grauius em̄ pec cat cuius volūtas ex intentione peioris finis inclinatur ad peccandū. Alie v̓o cauſe ſuntque inclinant voluntatem ad peccandum preter naturam ⁊ ordinem ip̄ius voluntatis. que nata eſt moueri libere ex ſeip̄a ſcd̓m iudiciū rationis. ſicut ignorantia. vel que diminuūt liberum motum voluntatis ſicut infirmitas. vel violentia aut metus vel aliquid huiuſmodi. diminuūt peccatum ⁊ diminuūt voluntarium intantum. ꝙ ſi actus ſit omnino inuoluntarius. nō habet rationem peccati. ⁊ de his habes. xxq. j. §. j. vbi inter cetera ponitur dictum Auguſti .ſ. ꝙ