Capitulum.
cuius teſtimoniū inducit Aug. ꝯtra iulianū. Ex peccato eſt oīs caro. p̄ter illam que venit in ſimilitudinēcarnis peccati ſine peccato. ¶ Item Aug. in ſecūdolibro ꝯtra iulianū. Propter catholicam veritatem ⁊diuinoꝝ eloquioꝝ pertractationē. clariſſimi ſacerdotes. Hyreneus. ciprianus. olimpius. hilarius. ambroſius. gregorius .ſ. nazanzenus. innocētius. ⁊ baſilius.quibꝰ addi velis nolis Hieronimus. vt eos omittamqui nondū dormierūt. aduerſuꝫ nos ꝑferunt omninūhominū peccato originali obnoxiā ſententiā. ¶ ItēAnſhelmus in libro cur deus homo. dicit ita expreſſeꝙ gloſari non poteſt. dicit em̄. Licet ip̄a hominis xp̄iconceptio ſit mūda ⁊ abſqꝫ carnalis delectatōnis peccato. virgo tamen ip̄a iniquitatibꝰ ꝯcepta eſt. ⁊ in peccatis ꝯcepit eam mater eius. ¶ Bernardus quoqꝫ qͥdeuotius ⁊ copioſius ceteris de virgine ſcripſit. exp̄ſſehoc dicit in quadā epiſtola. ⁊ in ẜmone de aſſumptione: ſic ait. Beatā virginē omnimodis conſtat ab originali cōtagio ſola dei gratia anteꝙͣ naſceretur fuiſſemūdatam ⁊cͣ. ¶Sanctus Thomas (cuius etiam doctrina ē approbata ab eccl̓ia) in tercia parte. q. xxvij.⁊ in tercio ſententiarū idem ſentit ⁊ probat: dicēs. Ꝙſi nunꝙͣ anima beate marie fuiſſet ꝯtagio peccati maculata. hoc derogaret dignitati xp̄i. ſcd̓m quā eſt vniuerſalis ſaluator omniū ⁊ redemptor. Tunc em̄ eſſetaliqua ꝑſona quam non redimiſſet ſcꝫ ipſa virgo. necdebet tātū honorari mater ꝙ dehonoret̉ filius. derogando ſue dignitati. quia nec virgini placet talis honor. ¶ Albertus magnus ſuꝑ quarto ſententiarumait. ꝙ dicere ꝙ beata virgo nō fuerat ꝯcepta in peccato originali. fuit cōdēnatū tanꝙͣ erroneū a magiſtrispariſienſibꝰ. TMagiſter quoqꝫ ſententiarū in ſecundo libro diſ. xxx. per totū. nullū excludit a peccato originali preter xp̄m. ⁊ idem in tercio diſ. iij. ¶ In decretis quoqꝫ de conſe. di. iiij. dicit̉. Firmiſſime tene ⁊ nullatenus dubites. omnē homine qui per cōcubitū maris ⁊ femine concipit̉: naſci cum peccato originali. Etloquit̉ de natiuitate in vtero .i. ꝯceptione. Et Hug.⁊ Ray. ⁊ ppil. canoniſte dicunt eam ꝯceptam in peccato originali. Potiſſimi etiā doctores idem dicunt.declarantes ꝑticularius materiaꝫ. Unde Petrus detarantaſia ordinis p̄dicatoꝝ qui fuit papa .ſ. innocētius quintus ſuꝑ tercio ſententiarum. di. iij. ſic dicit.Quanto quis magis accedit ad ſanctū ſanctoꝝ. tanto debet habere maiorē ſanctificatōnis gradū. Nōenim eſt acceſſus ad deū niſi per ſanctificationē. Mater v̓o plus omnibus accedit ad filiuꝫ qui eſt ſanctusſanctorum. ergo debuit gradum ſanctificatōnis habere maiorē poſt filiū. Gradus autē ſanctificatōnisquadrupliciter poteſt intelligi. aut ꝙ ſanctitatem qͥshabeat ante conceptū ⁊ ortum. aut poſt conceptuꝫ etortum. aut in ip̄o conceptu ⁊ ortu. aut in ortu nō conceptu. Nam ꝙ in conceptū ⁊ nō in ortu eſt impoſſibile. Primus gradus nō eſt poſſibilis. quia perſonalisperfectio. vt ſcientia ⁊ virtus nō tranſfundunt̉ a parentibꝰ. tum quia in filios non poteſt fieri eſſe gratioante actuale eſſe nature ſuper quo fundat̉. Secūdusgradus cōmunis eſt omnibꝰ ſcd̓m cōmunē legem ſanctificatōnis per ſacramenta. Tercius gradus eſt ſingularis ſancti ſanctoruꝫ de quo ſolo fuit ſimul ortus.ſanctificatio. conceptio. animatio. et aſſumptio. Reſtat igit̉ quartus gradus. ⁊ hic habet quatuor gradꝰ.quia poteſt intelligi factus ī vtero ſanctificatus. autante animationē. aut in ipſa animatōe. aut cito poſtanimationē. aut diu poſt animationē. Primus gradus impoſſibilis eſt. quia ſcd̓m Dyoniſiū de diui. nomi. ſanctitas eſt ab omni immunditia libera ⁊ perfecta ⁊ īmaculata. Immūditia v̓o culpe nō expelliturniſi per gratiā gratū facientē. ſicut tenebra per luceꝫ.cuius ſubiectuꝫ non eſt niſi creatura rationalis. Se-
cundus gradus nō fuit cōueniens beate virgini. quiaaut non contraxiſſet originale ⁊ ſic nō indiguiſſet vniuerſali ſanctificatōne xp̄i ⁊ redemptōne. Aut ſi contraxiſſet ſimul culpa ⁊ gratia in ea nō poſſet eſſe. Tercius etiam gradus nō fuit conueniens beate virginquia fuit talis vt Ioh̓is ⁊ Hiere. ⁊ quia nō conuenittante ſanctitati vt diu morat a ſit in peccato. Quartus v̓o videtur ꝯueniens ⁊ pie credibilis. licet de ſcriptura nō habeatur. vt cito poſt animationem vel inipſo die vel hora. qͣꝫuis non ip̄o momento ſanctificata fuerit. hec ille. Quam opinionē ſequitur Herueꝰ.heinricus de gandauo. Durandus. durandellus. Iohannes neapolitanus. et alij ſolennes doctores ordinis predicatoꝝ. ¶ Multi etiam excellentiſſimi ordinis minorū idem dicunt. ⁊ precipue deuotiſſimus ſuꝑomnes. bonauētura. qui poſtea fuit cardinalis. Sicdicit ſuper tercio ſententiaꝝ diſtinctione. iij. queſtione. ij. Sanctificatio virginis ſubſecuta ē peccati originalis contractionē quia nullus īmunis fuit a culpa originalis peccati niſi ſolū filius virginis. Sicutdicit apl̓us ad Ro. iij. Omnes peccauerūt ⁊ egēt gloria dei. Hic aūt dicendi modus eſt cōmunior. ratōnabilior. ⁊ ſecurior. Cōmunior qꝛ om̄es fere id tenētꝙ beat a virgo habuerit originale. cū id appareat exmultiplici eius penalitate. quā nō eſt dicere ip̄am eſſepaſſam ꝓpter alioꝝ redemptōneꝫ. quā etiā nō eſt dice̓per aſſumptōeꝫ habuiſſe ſed ꝑ ꝯtractōeꝫ. Ratōnabilior eſt etiā qꝛ eſſe nature p̄cedit eſſe gr̄e. vel tꝑe vel natura. Et ꝓpter hoc dicit Aug. ꝙ prius eſt naſci qͣꝫ renaſci. ſicut eſt eſſe ꝙͣ bene eſſe. igit̉ prius eſt aīam vniri carni ꝙͣ gratiā dei ſibi infundi. Sic igit̉ caro illa infecta fuit. ⁊ ex ſua infectōne nata erat animā culpa originali inficere. Neceſſariuꝫ igit̉ eſt. ꝙ ante fuit culpeoriginalis infectio. ꝙͣ ſanctificatō. Securior eſt. quiamagis ꝯſonū fidei ⁊ pietati. ⁊ ſanctoꝝ aucͣtibꝰ magisꝯcordat. pro eo ꝙ ſancti ꝯmuniter cū de iſta materialocunt̉. ſolū xp̄m excipiūt ab illa generalitatē quā dicitur. omnes peccauerūt in adam. Nullus aūt inuenitur dixiſſe de his que audiuimꝰ auribꝰ nr̄is. v̓gineꝫmariam ab originali fuiſſe īmunē. Pietati etiā fideimagis ꝯcordat. ꝓ eo ꝙ ſi mater habēda ſit in reuerentia ⁊ deuotōne. multomaior eſt habēda erga filiū. exquo eſt om̄is honor ⁊ gloria. Et ideo qꝛ hoc expectatad excellentē xp̄i dignitatē. qꝛ ipſe eſt oīm redemptor⁊ ſaluator. ⁊ qꝛ ipſe vnus ꝓ omnibꝰ eſt mortuus. nullatenus ab hac generalitate virgo maria excludendaeſt. ne duꝫ mr̄is excellētia ampliat̉. filij gloria minuatur. ⁊ ſic mater ꝓuocet̉. que filiū vult magis honorari qͣꝫ ſeip̄am. Huic igit̉ opinioni adherētes ꝓpter honorem ih̓u xp̄i. qꝛ in nullo p̄iudicat matris honori. teneamus ẜm ꝙ ꝯmunis opinio tenet .ſ. virginis ſanctificationē fuiſſe poſt peccati originalis ꝯtractionem.hec ille. Quam opi. ſequūt̉ Ricardus de media villaſuper. iij. ſententiaruꝫ. Alexander de ales. Rigaldus⁊ bertrādus in ſermonibꝰ de ꝓph̓is. in ẜmone. Egredietur virga ⁊cͣ. Omnes hi ordinis minoꝝ ſolēnes doctores. Idem dicūt Egidius ordinis heremitaꝝ doctor excellētiſſimus in ſuo quodlibꝫ ſexto. Idem guido ordinis carmelitarū in ſuo tercio qd̓libeto. Idemmagiſter Ioh̓s de pollicratis. qui oēs inducunt auctoritatē apl̓i ad Ro. iij. oēs peccauer̄t ⁊cͣ. ⁊ aſſignātratōnes ſuas. ¶ Quidā alij dicūt nō fuiſſe ꝯceptā inpeccato originali v̓ginē ip̄am. ⁊ p̄cipue Ioh̓s ſcotusordinis minoꝝ doctor ſubtiliſſimꝰ. et ꝓ ſua opinioneallegūt auctoritates ⁊ aſſignāt ratōnes. Et primo illud Can. Tota pulcra es ⁊ macula nō eſt in te. et exponunt de virgine: dicētes. ex hoc ꝙ non fuit maculapeccati in ea. ergo nec originalis. Secūdo inducūt illud Aug. cum de peccatis agitur ꝓpter honorem dn̄inullā prorſus de ea ſcꝫ virgine nolo habere mentionē