Capitulum.I.

.I.

ferendo. querunt autem̄ placere mundo laſciui ⁊ vana glorioſi. Terciū eſt ſuꝑbia vel ypocriſis. vnde ſb̓dit. ornatā Mathei. xxiij. Ue vobis ypocrite qͥ ſil̓eseſtis ſepulchris dealbatis. q̄ deforis apparēt hominibus ſpecioſa. intus aūt ſunt plena ſpurcitia et omniimmundicia.Remedia ad vin­ §. vj.cendum tomptationes ſunt plurima de quibꝰ paucadicemus. Et primū eſt ſui humiliatio. pͣs. Cuſtodiens ꝑuulos dn̄s. hum iliatus ſum ⁊ liberauit me. Figura. j. Reg. xvij. in Dauid qui vicit philiſteum fortiſſimum (dyabolum ſignātē) in funda. id eſt humilitate ⁊ lapide reſiſtentie. Exemplū d̓ beato Antho.qui videns totum mundū plenuꝫ laqueis ſe innectētibus. id eſt temptatōnibus. cum exclamaſſet: o quisiſtos euadet? audiuit. ſola humilitas. ¶ Secūdū eſtdeuota oratio Math .xxvj. Uigilate ⁊ orate ne intretis in temptatiōeꝫ. dixit xp̄c diſcipulis. Figura Exo.xvij. Moyſe tenente manus eleuatas ad celū ⁊ orante. populus ſuus vicit Amalechitas qui deſignāt demones. Exemplū orantę. b. Petro martyre. cuꝫ temptaret̉ de fide. fuit ſibi dictum a v̓gine Maria. Egopro te oraui vt nō deficiat fides tua. Et orante beaato Bern̄. ꝓ quodam temptato. ceſſauit temptatioTerciū eſt ſacra lectio lecta vel audita. Ad Heb̓.iiij. Uiuus eſt ſermo dei et penetrabilior om̄i gladioancipiti .ſ. ad vulnerandū ⁊ debilitandum inimicos.Figura. ij. Mach. vlti. In gladio quem dedit in viſion Onias Iude machabeo dicens. In hoc deijciesinimicos. Et ibidem de ipſo Iuda dicit̉. ꝙ muniuitexercitum ſuuꝫ. nō lancea ⁊ clipeo: ſꝫ ſermonibꝰ optimis. referendo geſta ſanctoꝝ de quibꝰ in ſcriptura hr̄quibꝰ ꝯfortati victoriam ꝯtra inimicos habuerunt.Hiero. Ama ſtudia ſcripturaꝝ ⁊ vicia carnis nō amabis. Et xp̄c etiā in deſerto temptatꝰ. verbis ſcripture temptatori reſtitit Math. iiij. ¶ Quartū eſt paſſionis xp̄i pia meditatio Tren̄. Dabis eis ſcutum laborem tuum. ſcilicet paſſionis. ad defendendū ſe contra telam inimici terptationū. Ad Heb̓. xij. Recogitate eum qui talem ſuſtinuit aduerſus ſemetipſuꝫꝯtradictōeꝫ. vt nō fatigemini animis veſtris deficiētes. Figura fuit qn̄ ad aſpectū ſerpentis enei in paloerecti. homines aſpicientes ſanabant̉ a morſibꝰ ſerpentum. id eſt demonuꝫ. p̄ſeruantur ne occidant̉ homines aſpiciendo ad crucifixū mente. figurato in ſerpente eneo Numeri. xxj. IQuintū eſt ꝯſideratō eorum q̄ ſunt fidei. vt premij celeſtis. ſupplicij eterni. ⁊hmōi. Ad Ephe. vj. In om̄ibꝰ ſumentes ſcutum fidei in quo poſſitis omīa tela. id eſt temptamenta inimici extinguere prima Iohannis. v. Hec eſt victoriaque vincit mūdum: fides noſtra. Conſiderando em̄gloriam animat̉ quis ad laborem certaminis. Und̓Luc. xxij. Uos eſtis qui ꝑmanſiſtis mecū in temptationibꝰ meis ⁊ ego diſpono vobis regnū vt edatis etbibatis ſuꝑ menſam meā in regno meo. Et quidam(vt habet̉ in vitiſpatruꝫ) cum temptaret̉ de luxuria.ꝓpter mulierem receptaꝫ ex ꝯpaſſione in cella. ne deuoraretur nocte a feris cōſiderans penas inferni. etvt efficaciꝰ intelligeret: ponens digitos ad igneꝫ lucerne accenſe vſqꝫ ad ꝯbuſtionem. ſic vicit temptatōnem. ¶ Sextum eſt concordia et fraterna charitas.Un̄ dr̄ de ſancta eccl̓ia. in Can. ꝙ eſt terribilis .ſ. demonibꝰ vt caſtroꝝ acies ordinata: qꝛ .ſ. fideles ſt̓ vniti inuicē. ſicut exercitꝰ ordinatꝰ. Et in figurā hꝰ dicit̉Iudith. xv. Ꝙ filij iſrl̓ inſimul vniti et ſi pauci ꝑſequētes exercitū Holofernis pene innūerabileꝫ fugarūt ⁊ vicerūt eū. Et Greg. ſuꝑ Ezech. dicit. ꝙ non timet dyabolꝰ in nobis abſtinentiā. vel vigilia. vl̓ paupertatem. ⁊ alia hmōi. ſꝫ ꝯcordiā ⁊ charitatē quaꝫ in

celo ſeruare neſciunt.Dicto de cauſa.§. vij.peccati interiori ⁊ exteriori. ſequit̉ de alia cā q̄ ē ip̄mpctm̄. Contigit aūt vnū pct̄m eſſe cām alteriꝰ ẜm qͣtuor genera cauſaꝝ. vt dicit Tho. prima ſcd̓e. q. lxxvPrimo quidem ẜm modū cauſe efficientis vel mouētis. ⁊ ꝑ ſe ⁊ ꝑ accidens: ꝑ accidens quidē. ſicut remouens ꝓhibens. dr̄ mouens ꝑ accidēs. Cum enim pervnum actū peccati homo amittat gratiā vel charitatem vel verecūdiaꝫ. vel qd̓cūqꝫ aliud retrahens apeccato. incidit ex hoc in aliud pct̄m. ⁊ ſic primū peccatum eſt cā ſecundi ꝑ accidens. Per ſe aūt. ſicut cūex vno actu pct̄i. homo diſponit̉ ad hoc ꝙ aliū actūꝯſimilē faciliꝰ ꝯmittat. Ex actibꝰ em̄ cauſant̉ diſpoſitiones. ⁊ habitꝰ inclinantes ad ꝯſimiles actꝰ. ẜm v̓ogenꝰ cauſe materialis. vnū pct̄m eſt cā alteriꝰ inqͣtuꝫp̄parat ei materiā. Sic̄ auaricia p̄paratꝭ materiā litigioſo. qd̓ plerūqꝫ eſt de diuitijs ꝯgregatis. ẜm v̓o genus cauſe finalis. vnū pct̄m eſt cā alteriꝰ. inꝙͣtum ꝓpter finem vniꝰ pct̄i aliquis ꝯmittit aliud peccatumSicut cū qͥs ꝯmittit ſimoniā ꝓpter finem ambitōisvel fornicatōeꝫ ꝓpter furtū. Et qꝛ finis dat formamin moralibꝰ. vt ſupra habitū eſt: ex hoc etiā ſequit̉ ꝙvnū pct̄m ſit formaliter cā alteriꝰ. In actu em̄ fornicatōnis q̄ ꝓpter furtū ꝯmittit̉. eſt quidē fornicatō ſicut materiale. furtū v̓o ſicut formale.Titulus ſeptimus de peccato.¶¶ De diffinitōne pct̄i multiplici. Capl̓m. j.E peccato primo viLEdendū eſt de diffinitōeleiꝰ quid ſit. UbiA notandū. ꝙ multiplex diffinitō dat̉ ẜmLdoctores. ẜm diuerſas cauſas .ſ. materialem vel formalē. efficienteꝫ vel finalē. Ex ꝑte cauſematerialis ſeu materie exeq̄ntis ſeu exercētis pct̄mAug. ſic diffinit pct̄m. Eſt dictū vel factū vel ꝯcupitum ꝯtra legem dei. ſeu ꝯtra legeꝫ eternā. ¶ In hacdeſcriptōne tangunt̉ duo. Primum eſt actꝰ in ordinead inſtr̄a quibꝰ actus ipſe pct̄i exercet̉. cum dr̄ dictūvel factū vel ꝯcupitū. Naꝫ inſtrumēta quibꝰ exercet̉actus pct̄i. ſunt vel cor vel līgua vel manꝰ. Nam autcogitatōe. aut locutōne. aut oꝑatione ꝑpetrat̉. Vbinotanduꝫ. ꝙ nulla priuatio vel negatio eſt in genereꝑ ſe. qꝛ nō hꝫ aliquā quidditatē vel eſſe. ſꝫ reducit̉ adgenus affirmatōnis. ẜm ꝙ in nō eſſe. intelligit̉ eſſe: ⁊in negatōne affirmatio. vt dicit ph̓us. quia om̄is priuatio ꝑ habitum cognoſcit̉. ⁊ remotio ꝑ poſitionemẜm Tho. in. j. ſen. Et ideo in dicta deſcriptōne. in dicto includitur nō dictum vel omiſſio dicti. In factoomiſſio facti. In ꝯcupito omiſſio ꝯcupiti. Non eniꝫhabet hoc dictum. inꝙͣtum eſt affirmatiue dictuꝫ ꝙſit peccatum: ſed hoc habet a duobꝰ. Primo quidemex parte voluntatis. ſcilicet inꝙͣtum dictū vel factūvel ꝯcupitum. eſt in poteſtate voluntatis. Scd̓o habet hoc ex parte finis. inqͣꝫtum eſt a rectitudine finisexiens. In his duobꝰ cōuenit cum dicto affirmatiuofacto vel ꝯcupito. etiam nō dicere vl̓ nō facē̓ vel nonconcupire: quia ſil̓r eſt in ptāte voluntatis. et a rct̄oordine finis exiens. Un̄ ſicut actꝰ eſt in poteſtate voluntatis. ⁊ per hͦ habet ꝙ ſit peccatū vel merituꝫ: itaetiaꝫ negatio actus. ¶ Scd̓o tangit̉ defectus reguledirigentis. cum ſubdit̉. Contra legē dei vel legē eternam. Nam lex eterna ſeu dei primo ⁊ pͥncipal̓r ordinat hoīem ad fineꝫ. ꝯſequēter hoīem bn̄ ſe habere inhis que ſunt ad finē. Et iō in hͦ ꝙ dic̄ ꝯͣ legē eternamtangit auerſionem a fine. ⁊ oēs alias inordinatōnes.