Capitulum.IX.
lapſus in peccata vſqꝫ ad finē debet deſperare. Ꝙͣuisem̄ periculoſuꝫ ſit ꝑmanere diu in peccatis. qꝛ vſus Vtitur in naturā ⁊ naturalia. niſi ꝑ diuinā potentiā nōmutent̉. tn̄ manet vſqꝫ ad extremū vite liberuꝫ arbitriū. ad aptandū ⁊ preꝑandū ſe ad gr̄aꝫ. quā deꝰ infundit ſemꝑ facienti homini qd̓ in ſe eſt. ẜm bea. Tho. iniiij. Que gr̄a ſubito tollit omnē habitū vitij. inquātum ꝯtrariū virtutibꝰ infuſis. Unde leo papa. Nemo eſt deſperādus dū eſt in hoc corꝑe ꝯſtitutꝰ. qꝛ nōnunꝙͣ qd̓ diffidētia etatis differt̉: conſilio maturioriꝑficitur. de pe. diſ. vij. Idem. Miſcd̓ie dei nec menſuras poſſumus ponere nec tꝑa diffinire. apud quē nullas patit̉ moras cōuerſio. Exemplū de latrone in cruce. de quo Iulius papa. Latro vnius momēti penitētia. meruit eſſe in ꝑadiſo in hora vltime confeſſionisxxvj. q. vj. ſi p̄ſbyter penitentiā. Exemplū de manaſſeimpijſſimo rege iuda. qͥ diu ꝑſeuerauit in multis malis. Regnauit em̄ ꝑ. l. annos. ⁊ in ſenectute ꝓpter peccata ſua captus ab inimicis ⁊ incarceratus: penitensmeruit indulgentiā ⁊ reſtitutōneꝫ regni ſui. iiij. regūxxj. ¶ Quinta cauſa eſt ex puſillanimitate. dn̄ .ſ. videtur peccatori nimis difficile ⁊ qͣi impoſſibile poſſe facere penitētias ſibi iniūgendas. cū ꝓ vnoquoqꝫ mortali ẜm regulas antiquas eccl̓ie deberet imponi ſeptēnis pnīa. vt hr̄. xxij. q. j. p̄dicandū. Sed hodie cū ſintarbitrarie pnīe. vt hr̄ extra. de pe. ⁊ re. omnis. nō iniūgitur pnīa alicui quā nō poſſit faciliter ꝑagere. dummodo peccata velit dimittere. ⁊ reſtituere ⁊ ſatiſfacēproximis de his que tenet̉. Et ſi hoc durū. tn̄ neceſſarium. Et rōnabilis ⁊ vtilis eſt homini p̄ponere ſalutem ſuā ſubſtantie tꝑali ⁊ familie que in breui habꝫdimittere. ⁊ nil ſecū pōt ferre. ꝙͣ ꝓpter amorē filioꝝ etdiuitiaꝝ aliena retinēdo. in infernū demergi cū familia ſua. Alius autē ex puſillanimitate deſꝑat ſe poſſevitare peccata: exꝑtus frequēter recidiuū. Sꝫ cū gr̄apotior ſit ꝙͣ natura. gr̄a que datur in pnīa credere debet ꝙ faciet eū fortiorē cūctis hoſtibꝰ. Nam ẜm bea.Tho. mīmus gradus gr̄e eſt ſufficiēs ad reſiſtendumomni temptatōni. vt .ſ. nō aſſentiat. ⁊ etiā ſuffragia eccleſie eū iuuāt. Debilis qͦꝫ eſt hoſtis qͥ non vincit niſivolentē. Un̄ dicebat Iob dn̄o. Pone me iuxta te .ſ.per gr̄aꝫ. ⁊ cuius vis manꝰ pugnet cōtra me. q. d. nullus p̄ualebit. ¶ Sexta cauſa deſperationis ꝓcedit exfalſa imaginatōne. dū .ſ. qͥs videt̉ ſemultū tepidū indei ſeruitio. ⁊ oīa defectuoſe ⁊ pauca bona agere. ⁊ ml̓tum vexari a tēptatōnibꝰ fidei vel luxurie ⁊ hmōi. dubitat ⁊ qͣſi extimat ſe a deo reprobatū. ⁊ odio habitū.ꝓpter qd̓ deſperat ſe poſſe ſaluari. In quoꝝ ꝑſona dicebat pͣs. Ego dixi in exceſſu meo .ſ. ratōnis. proiectꝰſum a facie oculoꝝ tuorum. vt .ſ. nō videas me ad approbatōeꝫ ⁊ ſalutē. Sed vt dicit̉. ij. Regū. v. Periculoſa eſt deſperatio. Hanc ꝑ modū tēptatōnis ingreſſi ſunt ſancti viri ad tēpus. vt legimꝰ de ſancto Bernhardo ⁊ quibuſdā alijs. ſed falſa eſt iſta imaginatio.quia vt dicit ſaluator Lu. xviij. nō eſt volūtas patrisvt pereat vnus ex his puſillis. Propterea toti mūdoomnibꝰ ꝓponit documēta ſalutis ⁊ ſacramēta gratie.Et dicit b. Tho. pͥmo ſen. ꝙ ſi reuelaret̉ alicui ꝙ eſſetreprobatus et deberet dānari: nō debet credere ſꝫ eſſeilluſionem dyaboli ſub ſpecie angeli lucis. Uel ſi ſciret eſſe a deo talē reuelatōeꝫ. debet credere hoc dictuꝫfore ſub ꝯditione. videlicet ſi ſuā ꝯuerſationē nō mutet quā habet malā. Sed talis dicat cū effectu illudIob. Etiā ſi occiderit me .i. occidendū ⁊ damnandūreuelauerit: ſperabo in eū. Qm̄ ſperauit in me liberabo eū ait ip̄e ꝑ pͣs. protegā eum. ⁊ infra. Cū ip̄o ſuꝫ intribulatōne eripiā euꝫ ⁊ glorificabo eū. ¶ Septimacauſa deſperatōnis eſt multiplicatio tꝑalis afflictionis. a qua cū quis nō credit poſſe erui nec poſſe ſufferre ſe: deſꝑat. procurās ſibi mortē vt illa aduerſa eua-
dat. Hiere. xv. Quare factꝰ eſt dolor meus ꝑpetuus etplaga mea deſperabilis. Multuꝫ em̄ talis decipit̉. qꝛdum credit euadere miſerias illas quas patit̉: incurrit multomaiores. ⁊ ip̄am .ſ. mortē que eſt vltimū terribiliū ⁊ eternas penas inferni. Sicut fecit Saul rexiſrl̓. qͥ in mōte gelboe p̄liū exercens cū philiſtijm. videns exercitū ſuū deuictū. timens capi ⁊ in vltionemilludi ab inimicis: ex deſperatōne ſuꝑ haſtā ſuā ſe proiecit ad ſe occidēdū. Et qꝛ ꝑ illū modū nō plene mortuus eſt: rogauit adoleſcenteꝫ amalechitā vt cōpleteoccideret eū. ne viuus caꝑet̉ a philiſteis. qd̓ ⁊ factū ē⁊ dānatus inde. vt habet̉. ij. Regū. .j. Sed quātūcūqꝫquis aduerſis circūdet̉. ⁊ anguſtiet̉. nunqͣꝫ debet diffidere de adiutorio dei. ⁊ p̄cipue vt ꝓpter hoc agat aliquid iniquuꝫ. Mirabiliter em̄ deus adiuuat in caſibꝰvbi deficit virtus hūana. Reſpicite filij nationes haminū ⁊ videte. qꝛ nullus ſperauit in dn̄o ⁊ derelictꝰ ē.Ecc̄i. ij. Et de Dauid legimus. ꝙ cū ſaul ꝑſequēs euꝫin quodā monte ſeu loco cinxiſſet eū cum ſocijs. ita ꝙdauid deſperabat euadere de manibꝰ eius ſubito delata fuerūt ip̄i ſaul noua ꝙ philiſtijm inuaſerāt ⁊ diſcurrerāt ꝑ territoriū eius ꝓpter qd̓ coactus fuit redire ⁊ ſic dauid euaſit. Nunqꝫ ergo debet quis in anguſtijs deſperare. ſꝫ deo ſe recomendare. qui oīa pōt. Seneca. Fortuna tibi oīa abſtulit. ſpem reliquit. IdemTolle ſpem nemo victus temptabit arma. Cū tn̄ videas quotidie aliqn̄ fortes viros ⁊ bene munitos vinci ⁊ capi. ⁊ ecōuerſo. paucos ⁊ debiles ꝑuenire ad magnas victorias. p̄ter omnē ſpem. ⁊ credulitatē hūanā¶ De nona paſſione que dicit̉ audacia. Ca. ix.Ontraria autē paſſioad timorē dr̄ audacia. Cū em̄ de rōne ꝯͣriūſit. ꝙ maxime a ſe diſtēt. ⁊ audacia maximediſtat a timore. Natimor refugit nocumētū futuruꝫꝓpter eius victoriā ſuꝑ ip̄m timentē. Sꝫ audacia aggredit̉ ꝑiculū īminēs ꝓpter victoriā ſui ſupra ip̄m ꝑiculū. Et ſic patꝫ ꝙ ꝯtrariat̉ audacia timori. Et notaꝙ audacia. ira. ⁊ noīa omniū paſſionū. ẜm ꝙ important abſolute motū appetitꝰ ſenſitiui in aliqd̓ bonuꝫvel malū. ſic ſunt noīa paſſionū. ẜm v̓o ꝙ ſimul cū motu tali importāt receſſuꝫ ab ordine rōnis. ſic ſunt nomina vitioꝝ. ⁊ iſto mō loquēdi vtunt̉ coīter doctoresſ. de ira. audacia. ⁊ hꝰ. ꝓut importāt vitiū. ¶ Conſeqͥtur aūt audacia ad ſpem. ex hoc ꝙ aliqͥs ſperat ſuꝑare t̓ribile īminens: ex hoc audacter inſequit̉ ip̄m. Sicad timorē ſequit̉ deſperatio. Ideo em̄ qͥs deſperat. qꝛtimet difficultatē que ē circa bonū ſperāduꝫ. Et ſic ꝓſecutio boni ꝑtinet ad ſpem. Fuga v̓o boni ad deſperationē. Fuga aūt mali ad timorē. Inſecutio v̓o mali terribilis ad audaciā. Cauſat̉ etiaꝫ audacia ex ꝑtequidē appetitiui motus qͥ ſequit̉ apprehēſionē. ꝑ eaque faciūt extimare ꝙ poſſibile ſit adipiſci victoriaꝫ.Uel ꝑ ꝓpriam potentiā. ſicut fortitudo corꝑis. exꝑiētia in ꝑiculis. multitudo pecuniaꝝ ⁊ talia hꝰ. Siue ꝑpotentiā alioꝝ. ſicut multitudo amicoꝝ vel quorūcūqꝫ auxiliantiū. ⁊ p̄cipue ſi hō ꝯfidat de auxilio diuino. Un̄ illi qͥ ſe bene habēt ad diuina: audaciores ſūtvt etiā dicit ph̓s. Ex p̄dictis em̄ omnibꝰ ꝓuocat̉ ſpesque cauſat audaciā. Cauſat̉ etiā ꝑ remotionē terribiliū appropinquātiū. per qd̓ tollit̉ timor. qꝛ non habet homo inimicos qn̄ nulli nocuit ⁊ hmōi. Ex parte v̓o trāſmutatōnis corꝑalis. cauſat̉ audacia ꝑ ꝓudcationē ſpei. in excluſione timoris. ex his que faciuntcaliditatē circa cor. Un̄ ẜm ph̓m hn̄tia ꝑuū cor animalia ẜm quātitatē ſunt magis audacia. ⁊ hn̄tia magnū cor ſunt timida. qꝛ calor naturalis non tātū pōtcalefacere magnū cor ſicut paruū. Habētes etiā pul-