Titulus.VI.
Sapien̄. ij. Uenite fruamur bonis ⁊cͣ. Iſa. xxiiij. Ingemuerunt qui letabantur corde: ceſſauit gaudium.Ideo .j. Corinth. vij. Tempus breue eſt. reliquum ēvt qui gaudēt ſint tanqͣꝫ non gaudentes. Quarto ratione finis. Piſcis ſumens cibū cum hamo. auis granum cum laqueo. fatue gaudet. quia ſtatim ex hoc ſequitur dolor mortis. Si ergo motus recipit ſpecieꝫa fine. cuius finis malus ⁊ ip̄m quoqꝫ malum. Finisgaudentium in peccato malus. quia. Iob. xxj. dicit̉.Tonent tympanum et cytharam gaudent ⁊cͣ. Scabioſus dum fricat ſe gaudet ſed vertitur in anguſtiā.Sic huius gaudium. ꝓuerbioꝝ. xiiij. Riſus doloremiſcebitur et extrema gaudij ⁊c̄. Ideo peccatoribusgaudentibus dicitur Iacobi. iiij. Miſeri eſtotē et lugete riſus veſter ⁊cͣ. ¶Tercio eſt gaudiū iuſti. de quoꝓuerbioꝝ. xxj. Gaudium iuſto eſt facere iudiciuꝫ ⁊cͣ.Hoc gaudium oſtendunt gratioſuꝫ et bonū eſſe quatuor. Quia eſt de beneficijs dei. de aduerſitatibꝰ mūdi. de proſperitatibus proximi. ſtatꝰ ꝓprij. ¶ Primoergo eſt gaudium ſpirituale de beneficijs dei. Sicutegeni merito gaudent de donis diuitum pͣs. In ꝯuertendo dominus captiuitateꝫ ſyon ⁊cͣ. Tunc repletum eſt gaudio ⁊cͣ. Ergo gaudendum de incarnatione. vt infirmo de p̄paratione medicine Hiere. xv. Factum eſt mihi verbum tuum in gaudium. Quia verbum caro factum eſt Ioh̓. j. luce j. Ecce vt facta eſtvox ſalutatōnis in auribus meis. exultauit infans ingaudio ⁊cͣ. De natiuitate vt infirmo de preſentia medici. Luce. ij. Euangeliſo vobis gaudium ⁊cͣ. De apparitōne vt ceco viſo lumine. Math̓. ij. Uidētes ſtellam magi: gauiſi ſunt ⁊cͣ. De predicatōne et cōuerſatione. vt diſcipulo de doctrina mgr̄i Ioh̓. iij. Amicꝰſponſi gaudet. de victorioſa paſſione ſicut viro de victoria pugilis ſui Abachuc. iij. Ego auteꝫ in domīogaudebo ⁊cͣ. De ſacramentoꝝ inſtitutōne et virtute.ſicut ſautio de curatione Iſa. xij. Haurietis aquas īgaudio de fonte ſalua .i. ſacramentis. De glorioſa reſurrectione ſicut ſeruo de domini exaltatione Ioh̓.xx. Gauiſi ſunt diſcipl̓i. De mirabili aſcēſione. ſicutcatholico de interdicti amotione Ioh̓. xiiij. Si diligeretis me gauderetis vtiqꝫ quia vado ad patreꝫ.¶ Scd̓o gaudet iuſtus de aduerſitatibꝰ mūdi. ſicutmercator de mercimonijs lucro ſis. Math̓. v. Beatieſtis cum maledixerint vobis homines ⁊cͣ. gaudēte īilla die ⁊cͣ. Item ſicut debitor in debitis acquirēdis.ſicut xp̄us poſuit animā ſuam pro nobis. dignum eſtvt nos ꝓ eo patiamur Actuū. v. Ibāt apoſtoli gaudentes a conſpectu concilij ⁊cͣ. Item ſicut miles probus in torneamentis. quia ibi probatur et acquirit̉gl̓ia. ſic hō patiens in aduerſis Iacob̓ .j. Omne gaudium exiſtimate ⁊cͣ. Tercie debet iuſtus gaudere deꝓſperitatibus proximi. ſicut vnum membrū de ſalute alterius Ro. xij. Gaudere cum gaudentibꝰ. IdeoIoh. xxxj. Si gauiſus ſum ad ruinā eius qui me oderat. Ergo gaudet iuſtus et bene de peccantiuꝫ pnīa.ij. ad Corinth. vij. Nunc gaudeo. non quia ꝯtriſtatieſtis. ſed quia cōtriſtati eſtis ad penitentiā. De ignorantiuꝫ ſapiētia. ꝓuer. xxiij. Fili ſi ſapiens fuerit animus tuus: tecum gaudebit cor meum. De ꝓficientiūꝑſeuerantia .j. Ioh̓. ij. Gauiſus ſum valde qui inueni de filijs tuis ⁊c̄. ¶ Quarto gaudet iuſtus de ſtatuꝓprio ſicut obſeſſus in firmitate caſtri in exulione etdeuotione aduerſarij. ꝓuerbioꝝ:. xiiij. Cor qd̓ nouitamaritudinē aīe ſue in gaudio eius non miſcebit̉ extraneus. Et ſic omne iſtud genus gaudij eſt ſanctuꝫ.¶ Quarto et vltimo ſequitur gaudiuꝫ paradiſi. Dequo Math.xxv. Euge ſerue bone et fidelis. intra ingaudium domini tui. Hoc gaudium oſtendunt glorioſuꝫ quatuor. Primo aſpectus gratiſſime pulchritudinis. Si delectabile eſt oculis videre ſolē ſiue cre-
aturaꝝ pulchritudinē. quanto delectabilius erit videre pulchritudinē increataꝫ. Ideo pͣs. Letificabiseos ī gaudio cū vultu tuo. Scd̓o amplexꝰ ſumme dulcedinis. Si amplexus ſponſi delectat ſponſam. quantoplus āplexus dei qͥ eſt ſplendor lucis et̓ne delectataīam. Ideo Apoca. xix. dr̄. Gaudeamus ⁊ exultemꝰ ⁊demꝰ gloriā deo. qꝛ venerūt nuptie agni ⁊cͣ. Felix aīaque pōt dicere. Leua eius ſub capite meo ⁊c̄. Tercioexpulſio oīs inqͥetudinis. Si gaudet qui denuo ſtulto ſe liberat. quāto gaudebit qui de omnibꝰ ſtultis ⁊ſtulticijs liberabit̉ Iſa. xxxv. Gaudiū et leticiā obtinebūt ⁊c̄. Quarto obtētus eternus dicte beatitudinis. Si quis gaudꝫ de ꝯuiuio: qd̓ tamē nō durat niſiper dimidiaꝫ diem. quanto gaudebit de ꝯuiuio et̓noIoh̓. xvj. Iteꝝ videbo vos et gaudebit cor veſtrū. ⁊gaudium veſtrū nemo tollet a vobis. Hoc eſt plenuꝫgaudium. De quo Ioh̓. xvj. Petite et accipietis ⁊c̄.Felix triſticia in labore pn̄tis penitentie. que ī illudgaudium ꝯuertet̉. Appetēdū ergo ē gaudiū. vbi rationalis videbit pulchritudinē. ꝯcupiſcibilis amplexabitur ſūmam dulcedinē. iraſcibilis tenebit totā qͥetem: totus homo eternam beatitudinem.De ſexta paſſione que dicitur Dolor ſiue Triſticia.Capitulum. vj.Equitur de paſſioneq̄ dicit̉ dolor ſiue triſticia. De qͣ cū ceterisAug. de ciui. dei. in. xiiij. inducit illud v̓gilij. Hinc metuūt cupiūt gaudētqꝫ dolētqꝫ. Pro cuiꝰdeclaratōe ſciendū. ꝙ ſicut ad delectationē duo reqͥrunt̉ .ſ. ꝯiūctio boni et ꝑceptio huiꝰ ꝯiūctōis. ita etiāad dolorē duo reqͥrunt̉ .ſ. ꝯiunctō alicuiꝰ mali. qd̓ earōne ē malū. qꝛ pͥuat aliqd̓ bonū ⁊ ꝑceptio huiꝰ ꝯiūctionis. Pertinet aūt dolor ad appetitū. nā oīs motꝰappetitiuꝰ. ſeu inclinatio ꝯſeques app̄henſionē ꝑtinet ad appetitū intellectiuū vl̓ ſenſitiuū. Inclinatōem̄ appetitꝰ natural̓. nō ꝯſequit̉ app̄henſioneꝫ ip̄iusappetētis ſed alteriꝰ. Cū igit̉ dolor ſicut delectatio p̄ſupponat ī eodē ſb̓iecto ſenſū vl̓ app̄hēſione aliquaꝫ.manifeſtū ē ꝙ dolor ē in appetitu ſenſitiuo vl̓ intellectiuo. Et ẜm ꝙ ē in appetitu ſenſitiuo ꝓprijſſime dr̄paſſio. Ꝙ aūt Aug. dicit dolorē eſſe corꝑis. ꝓ tantodr̄. qꝛ cā doloris ē in corꝑe: puta cū patimur aliqͥd nociuū corꝑi. ſꝫ motꝰ doloris ſꝑ ē in aīa. Sicut aūt gaudiū ē ſpes delectatōnis. ita ⁊ triſticia ē ſpēs doloris.Et ſicut ſola illa delectatio q̄ ex interiori app̄hēſionecauſat̉: gaudiū noīat̉. q̄ aūt ex exteriori apphenſionecauſat̉: delectatio noīat̉. nō aūt gaudiū. ita ſolus illedolor. qui ex interiori app̄henſione cauſat̉. nominat̉triſticia. q̄ aūt ex exteriori dolor nō triſticia nomīat̉.Et qꝛ vis cognitiua interior imaginatio vel intellectus. poteſt ꝑciꝑe pn̄s. p̄teritū. et futurū. Senſus v̓oexterior nō percipit niſi pn̄s. ideo triſticia eſſe pōt depreſenti preterito et futuro. ſed dolor corꝑalis qui ſequitur apprehenſionē ſenſus exterioris. non pōt eſſeniſi de preſenti. Naturaliter autē maior eſt appetitꝰdelectatōnis. ꝙͣ fuga triſticie. Cuius ratio eſt. qꝛ cauſa delectatōnis eſt bonum conueniens. cauſa autemdoloris vel triſticie. eſt aliquod malum repugnans.Contingit aūt eſſe aliquod bonum cōueniens abſqꝫomni diſſonātia. Non aūt pōt eſſe aliquod malū totaliter repugnās abſqꝫ omī cōueniētia. ꝑ accidēs aūtꝯtingit ꝙ triſticiā aliqͥs magis fugiat ꝙͣ delectatōeꝫappetat. Et hͦ triplicit. Primo ex ꝑte app̄henſionis.qꝛ vt dic̄. Aug. Amor magꝭ ſentit̉ cū eū ddit neceſſitas. Ex indidētia aūt amati ꝓcedit triſticia q̄ eſt examiſſione alicuiꝰ boni amati. vl̓ incurſu alicuiꝰ mali ꝯtrarij. Delectatio aūt non habet indigētiam bo-