Capitulū.II.

boni amati. inqͣtum eſt bonū ſuum nō amate rei. Etſic viri dicūtur zelare pro vxoribꝰ vel alijs mulieribꝰ.¶ Ubi etiam notandū. ꝙ bonū qd̓ quis amat eſt duplex: quia vel eſt ꝑfectū. ꝙ integre pōt ſimul a multis poſſideri. Et ex amore talis boni non cauſat̉ zelꝰinuidie vel indignatōnis. qꝛ nullus inuidet alteri decognitione veritatis vel viſione lucis. q̄ ſimul a multis cognoſci ⁊ videri pōt. Sed de excellētia hmōi cōgnitōis poſſet eſſe zelus. qꝛ ex hoc magis ab alijs honoraretur. Et hoc iam ꝑtinet ad tꝑalia bona et imꝑfecta. Aliud bonuꝫ eſt imperfectu defectuoſum etparuū: qꝛ ſimul a multis poſſideri nō pōt. ⁊ ex amoretalium qn̄ inordinatus eſt: cauſatur zelus indignationis et hmōi. vt de diuitijs. de honoribꝰ. de delectationibꝰ carnalibꝰ ⁊ hmōi. ¶ Eſt igitur triplex zelꝰ .ſ.pro deo bonus. ſi tamē ſit ẜm ſcientiam .i. rectam rationem. al̓s magis poſſet ꝑtinere ad vindictā ⁊ iramDe quo apl̓us. zelum quideꝫ dei habēt: ſꝫ non ẜm ſcientiam. zelum hūc habuit vt dictum eſt helyas. Etde hoc etiam pͣs. Thabeſcere me fecit zelus meus ⁊cͣ.Illū zelum fatuū non ẜm ſcientiam habuit ſaul. qn̄occidi fecit gabaonitas. non obſtante iuramento facto eis a Ioſue. Sed ꝓpter hoc iratus dn̄s miſit famē ſuper terram diu quouſqꝫ fuit ſatiſfactū a dauidgabaonitis ⁊c̄. Uide hiſtoriam. ij. Reg. penul̓t. Proamico circa honeſta et rationabilia nō inutilia ⁊ reſpicientia laudem ſuorum doctorum vel maiorum. ⁊aliorum magis ꝙͣ dei ⁊ veritatis. Qualē zelum indiſcretum habebant corinthij. contēdentes de ſuis baptiſtis. Quibꝰ apl̓us ait. j. Corinth. iij. Cum int̓ vosfuerit zelus et contētio. nōne carnales eſtis. Talemzelum habebāt ⁊ diſcipuli Ioh̓. erga ip̄m. egreferentes xp̄m plus ip̄o honorari vt patet in euāgelio. Eſttercius zelus carnalis ꝓ bono proprio. quo quis indignat̉ contra eos qui habēt vel querunt habere cōſortium in re amata ꝓ delectatōne vel vtilitate mundana ex eo ꝙ impedit perfectā ⁊ totā fruitionem ſeudelectationeꝫ rei amate ⁊ iſte eſt plenus ſuſpitōnibꝰ.et dicit̉ zelotipia. De quo dicit̉ Nūeri. v. Si ſpūs zelotipie concitauerit virū contra vxorē. ¶ Scienduꝫetiā ꝙ cum zelus ꝓprie non ſit aliud qͣꝫ intenſꝰ amor.refutans conſortium in amato. zelus ip̄e nō refutatniſi amorē ꝯtrariū in amato. quod .ſ. ſit cōtra ſuū. nōauteꝫ ſi ſit directe ẜm ſuum. Sic verbi gr̄a. Uir nonindignatur. ſi filius ſuus vxorē diligat. quia app̄hendit hoc ipſum agere inꝙͣtum vxor patris ⁊ dilecta abeo. Sed ſi extraneus amaret vxorē illā indignaretur:qꝛ ꝯciꝑet illū eam diligere ꝓpt̓ ꝓpriā dilectōneꝫ. ⁊ ſiccōtrariat̉ ꝑfecte delectatōni vl̓ fruitōni. quā queritin ſua vxore. Sic a ſimili deus diligit creaturā ſuā. etmaxime angelū ⁊ hominē. Unde in eis non patiaturalienum amorē. qͥ .ſ. non referat̉ ad gloriā ſuā. Undeqn̄ homo refert amorē ſuum ad gloriaꝫ dei. amans .ſ.aliquaꝫ creaturā inꝙͣtum dei creatura. vel dei capax.vel bona. eadem dilectōne diligit qua ⁊ deus .i. ſimili. Sed qn̄ creatura ratōnalis querit gloriā ī creatura. ponens ibi finem ſuum. ⁊ p̄ponens amorē creature amori diuino. tunc ſuus amor ꝯtrariat̉ amori ⁊ honori diuino. Et amorē talem ꝯtrariū non patitur zelus diuinus. Unde ſoli peccato indignat̉ deus ⁊ punit. Un̄ dicit Exo. xx. Ego deus zelotes viſitās iniquitatē patrū in filios in terciā ⁊ quartā generationeꝫ. ⁊ faciens miſericordiā in milia. his qͥ diligūt me⁊ cuſtodiūt p̄cepta mea. In qͥbꝰ v̓bis ꝯmēdat̉ deus.Primo a feruore dilectōnis. ibi. deus zelotes.Scd̓o a rigore punitōis. ibi. viſitās peccata patꝝ ⁊cͣ.Tercio a dulcore ꝯpaſſionis vel p̄miationis. ibi. Etfaciens miſericordiam.¶ Et inchoando a tercio. dicitur deus facere miſericordiam in milia .i. in omnes. Ponitur em̄ finitū pro

infinito. Iuxta illud pͣs. Uerbi ꝙ mandauit in mille generatōnes. Facit autem miſericordiam ſaluatricem. non ſimplicit̓ omnibꝰ: ſꝫ vt ſubditur. his qui diligunt eum. que dilectio manifeſtatur ꝑ obſeruationem p̄ceptorū. ꝓpter quod ſequitur ⁊ cuſtodiūt p̄cepta mea. Sic ergo notatur ī deo. ⁊ iuſticia cum dicit̉viſitans .i. puniens iniqͥtatē ⁊cͣ. Et miſericordia cumſubditur. ⁊ faciens miſericordiā ⁊cͣ. Ubi oſtēditur ꝙin terra miſericordia p̄cellit iuſticiā. quanto plus cōp̄hendit̉ ꝑ milia. ꝙͣ ꝑ terciā ⁊ quartā generationem.¶ Ꝙtuꝫ ad ſcd̓m dicitur deuꝫ viſitare iniquitates.id eſt punire. Et ſic medicus dicitur viſitare infirmūcum eum curat ꝑ aſpera remedia. intendens quantūin ſe eſt ſanatōneꝫ eius. Ita deus dicitur viſitare peccatores cum flagellat. intendens ꝑ aduerſa a peccatꝭemendare. Uiſitat aūt peccata patrū in filios. quiapunit aliqn̄ filios ꝓ peccatis parentū. Quod intelligendum eſt de pena tp̄ali. non eternali. de qua penaeterna intelligitur illud Ezech̓. xviij. Filius non portabit iniquitatē patris. Magis aūt puniunt̉ filij ꝓparentibꝰ et econuerſo ⁊ ꝓ alijs cōſanguineis temporalit̓ ꝙͣ ꝓ extraneis. vel ꝓpter diffuſionē: qꝛ pena ꝓpinquoꝝ redundat in alios inꝙͣtum filius eſt quedā respr̄is. vel ꝓpter imitationē quia exempla ꝓpinquoꝝet domeſticoꝝ. magis mouent filios et alios ꝓpinqͦsqͣꝫ extraneos. qui nō ita frequenter ꝯuerſatur cū illisDe hac tn̄ materia vide pleniꝰ in quarta ꝑte in vlti.ti. ⁊. c. vbi declaratur. quomō vnus puniat ꝓ alio velnon. Quod aūt ſubditur vſqꝫ ad terciā et quartā generationē. ẜm litteraleꝫ expoſitōnē intelligitur vſqꝫſcꝫ quo viuunt. Tantū em̄ aliqn̄ homīes ꝯſueueruntviuere vt terciā ⁊ quartā generationē filiorū videāt.Et ſic mutuo videre poſſunt filij peccata patrum adimitandū. ⁊ patres penas filioꝝ ad dolendū. Et hocẜm. b. tho. pͥma ſcd̓e. q. lxxxvij. Scd̓m aūt expoſitionem moralē ſic intelligit̉. Quatuor ſunt generatōesſeu ꝓgreſſus in peccato. Prima eſt cogitatō peccati.Scd̓a delectatio in peccato citra cōſenſum. Terciaconſenſus peccati. Quarta oꝑatio peccati. Non viſitat ergo deus .i. non punit pena eterna peccata prime ⁊ ſcd̓e generatōnis: ſed tercie ⁊ quarte .i. cōſenſuꝫin mortale vel opus mgr̄ ſen. in. ij. li. ¶ Ꝙtū ad primum notatū in diuiſione ſꝫ vltimo poſitū quo ad declarationē: quia materia ꝓlixior. Notandū ꝙ ad cōp̄hendendū intenſum feruorē amoris erga nos. oportet ꝯſiderare ea que facit multuꝫ zelotipus erga vxorem ſuā. Que omnia ſcriptura on̄dit deū facere erganos. Unde dicitur zelotes Exo. xxxiiij. Dn̄s zelotesnomē eius. Et zacha. viij ait. Zelatus ſum ſyon zelomagno. ⁊ indignatōne magna. zelatus ſum hirl̓em .i.eccleſiam vel aīam quālibet. Sicut ergo zelotipꝰ vxoris ſeptem facit circa vxorē. vipelicet ꝙ audit. reſpicit. longe ſe ire fingit. ſubito venit. aliū habitū aſſumit. inquirit et nulli parcit. Sic iſta deus facit aīmequā diligit. ¶ Primo nanqꝫ zelotipus audit. ſi vxorvidelicet loquat̉ cum ſuſpecto. ⁊ quid dicat. ita ⁊ deꝰUn̄ ſapīe pͥmo dicit̉. Auris zeli audit omnia .i. aurisdei zelātis aīas ex multo amore quē hꝫ ad eas. auditid eſt percipit mēte oīa verba cordis. oris. ⁊ oꝑis Etinuenit aliqͥd cogitātem. loquētem. oꝑantē. nō directū in eum. iraſcit̉ puniens hic vl̓ in futuro. ¶ Scd̓ozelotipus reſpicit nutus ⁊ actus mulieris zelate ꝑ feneſtras vel rimulas vel alios modos illi occultos ſicdeus facit. Un̄ Can. ij. dicit̉. En iſte ſtet poſt parietem noſtrū reſpiciēs ꝑ feneſtras ꝓſpiciēs ꝑ cōcellos.Stare dicit̉. qꝛ immutabilis ⁊ impeccabilis ē. Poſtparietē ſtat. quia .ſ. in humanitate aſſumpta diuinitas latuit. Sicut ille qui eſt poſt parietem non videtur in propria perſona ſed per aliqua ſigna. Reſpicitꝑ feneſtras ⁊ concellos. id eſt per creaturas nobilio-