Capitulum.VI.
les. ⁊ heredes obliget cū lpabiles ſub penis pͥuatiōishereditatis. vl̓ aliqͥd hmōi. vt ꝙͣcitius expediat. Nāſi tardauerit. nullā expiatōeꝫ ſiue ſubleuatōeꝫ ſentiet quouſqꝫ illud fuerit impletū. etſi ꝑtē facit ꝑtemhabebit. ¶ Terciꝰ modꝰ eductōis eſt ꝑ viā ſolutōisꝓprie in purgatorio. Cū aūt ip̄i nō poſſint ſe ꝑ aliqd̓ſuffragiū vite pn̄tis iuuare. qꝛ non ſunt in ſtatu merēdi vel ſatiſfaciendi. ideo illi qͥ non hn̄t amicos velnotos. qͥ eis ſuffragent̉ ſpecialiter. tādiu manēt ī purgatorio. quouſqꝫ ꝑ illas penas debitū ſoluāt. Ꝙͣuisgeneralia ſuffragia ab eccl̓ia ꝓ om̄ibꝰ fiant. tamē modicū inde reportāt reſpectu ſpecialiū. Diſtribui eniꝫhabēt in multa milia aīaꝝ. vn̄ ſaluator. Nō exies .ſ.de carcere purgatorij. donec reddas nouiſſimū quadrantē .i. donec ſatiſfacias etiā ꝓ mīmo veniali Mathei. v. ꝑ te penā ſuſtinendo vel ꝑ aliū ſuffraganteꝫ.Sic ſanctꝰ iudas machabeꝰ collatōe facta. duodecīmilia dragmas argenti miſit hieroſolimā. offerri eaibi ꝓ peccatis mortuoꝝ .ſ. vel venialibꝰ vel penis debitis mortalibꝰ. Obſeruandū etiaꝫ eſt. ꝙ de ſubſtantiaſua non aliena legata faciat cuꝫ .ſ. perſone ſciunt̉ qͥbꝰſatiſfieri debet. Sed et ſi legauerit ꝓ incertis. cū ip̄isdebitor ſit: modicā inde expiatōeꝫ vel ſubleuatōeꝫ reportat in purgatorio. Magnū tamē ꝯmodū recipit.quia euitat infernū. Unde legit̉ in cronicis martinianis. Ꝙ cum quidā maximus princeps legaſſet inmorte magnā quātitatē pecunie erogari debere poſtmortē ſuā pauꝑibꝰ ⁊ impletum fuiſſet: apparuit cuidam ſuo familiari. dicēs ſe adhuc in purgatorio detineri qꝛ d̓ data elemoſyna nullā ſuſceperat ſb̓leuatōꝫ.quia erat illicite ꝯgregata. Sed rogauit vt daret certam aliā quātitatē licite acquiſitā. ⁊ ſic ſentiret ſuffragiū. qd̓ et factū eſt. ⁊ inde eductꝰ in refrigeriū. Sꝫet quecūqꝫ elemoſyna detur ꝓ defunctis. ſiue ꝑ amicos ſiue ꝑ extraneos. eis valꝫ ſi in purgatorio ſūt Etrōne redemptionis. qꝛ ille ꝑ elemoſynas captiuū redimit: ſicut etiā frequēter fit in curijs ſecularibꝰ. Sitn̄ ille qui facit hoc ſit in gr̄a cōſtitutꝰ. Ualet ⁊ rōneinterceſſiōis .i. or̄onū ⁊ miſſaꝝ. q̄ fiunt ab hijs qui elemoſynaꝫ recipiūt. Et hoc ſiue ſit malꝰ ille qui elemoſynā p̄ſtat. ſiue ſit malꝰ ip̄e ſacerdos. clericꝰ vel religioſus accipiēs ẜm tho. ī. iiij. Et rō ē. qꝛ cū ſint talesminiſtri eccl̓ie. ⁊ eccl̓ia ꝑ eos oꝑetur: nec poſſint fruſtrari orōnes eccleſie: ideo qd̓ debēt vel faciūt mīſtrieccl̓ie. d̓s acceptat. Et ſi ad ſui ꝑnitiem mīſterio vtātur. Et ideo notorij mali nō dn̄t ad hmōi defacili induci. Et ẜm b. tho. in iiij. quāto culpa in p̄ſenti magis radicat̉ ī ſubiecto ꝑ inordinatā affectiōꝫ ⁊ aſſuefactionē: rn̄det in purgatorio acerbitas pene ceterisparibꝰ. ⁊ grauiori culpe rn̄det illi diuturnitas pene.¶ Quartus modꝰ deducēdi aīas de purgatorio ī refrigeriuꝫ. ē afflictio ꝓprij corꝑis ꝓ peccatis accepta:puta. ieiuniū. vigilia. abſtinētia. ꝑegrinatō. rōe laboris ibi tollerati non rōne indulgentie poſite ad talēeccl̓iam. niſi forma indulgētie expreſſe hoc ꝯtineret.vt .ſ. prodeſſet ⁊ viuis et mortuis aliter nō valēt ẜmtho. in. iiij. Similit̓ ⁊ maceratio carnis ꝑdiſciplināvalꝫ ꝓ eis aſſumpta Unde ⁊ d̓ btō dn̄ico legit̉. ꝙ qͣſiom̄i nocte vnā diſciplinā int̓ alias cū cathena ferreavſqꝫ ad ſanguīeꝫ ſibi dabat. ꝓ ſb̓ leuamīe defunctoꝝ.¶ De cognitione anime ſeꝑate. Capi. vj.Ecognitiōe anime ſeꝑate. Et pͥmo ꝙ cognoſcit aīa ſeꝑata: ſednō ꝯuertendo ſe ad fantaſmata. ſicut cuꝫ ēvnita. Pro cuiꝰ declaratōne dicit b. tho. in pͥma ꝑte.q. lxxxix. arti. j. Ꝙ cū nihil oꝑetur niſi inqͣꝫtū ē actu.modꝰ oꝑandi vniuſcuiuſqꝫ rei. ꝯſequit̉ modū eſſen-
di ipſiꝰ. Habet aūt aīa aliū modū eſſendi cū eſt ſeparata. manēte tn̄ eadē natura aīe. Anime igit̉ ẜm illūmodū eſſendi quē habet cū eſt corꝑi vnita. cōpetit eimodus intelligēdi: qͥ eſt ꝯuertēdo ſe ad fantaſmatacorpoꝝ. q̄ in corporeis organis ſunt. Cuꝫ aūt fuerita corꝑe ſeꝑata. cōpetit ei modus intelligendi ꝑ ꝯuerſionē ad ſuꝑiora. ⁊ ad ea que ſimpl̓r ītelligibilia ſūt.ſicut ⁊ alijs ſubſtantijs ſeꝑatis. Unde modꝰ intelligendi ꝑ ꝯuerſionē ad fantaſmata. eſt ei naturalis ſic̄⁊ corꝑi vniri. Sed eſſe ſaꝑatū a corꝑe eſt p̄ter rōnemſue nature. Et ſimiliter intelligere abſqꝫ conuerſione ad fantaſmata. ¶ Ꝙͣuis intelligere ꝑ ꝯuerſioneꝫad ſuꝑiora. ſit ſimplicit̓ nobilius qͣꝫ intelligere ꝑ conuerſioneꝫ ad fantaſmata: tn̄ talis modꝰ intelligendiꝓut erat poſſibilis aīe. erat imꝑfectior. Quod ſic declarat̉. In ſubſtantijs intellectualibꝰ inuenit̉ virtꝰintellectiua ꝑ influētiā diuini lumīs. qd̓ ī pͥmo pͥncipio ē vnū ⁊ ſimplex: ⁊ quātomagis creature intellectuales diſtāt a pͥmo lumīe. tāto magis diuidit̉ illd̓lumē ⁊ diuerſificat̉. Et inde ē ꝙ deus ꝑ vnā eſſentiāoīa intelligit. Suꝑiores aūt intellectualiū ſubſtātiaꝝ. et ſi ꝑ plures formas intelligant: tamē intelligūtꝑ pautiores ⁊ magis vniuerſales ⁊ ꝟtuoſiores ad cōp̄henſionē reꝝ. ꝓpter efficatiā virtutis q̄ ē in eis. Ininferioribꝰ aut ſunt forme magis ⁊ minꝰ vniuerſales⁊ minus efficaces. ad app̄henſionem reꝝ inqͣtū deficiūt a v̓tute intellectiua ſuꝑioꝝ. Si ergo inferioresſubſtantie haberent formas in illa vniuerſalitate qͣhn̄t ſuꝑiores: q̄ nō ſunt tāte efficatie in intelligendo:nō acciperēt ꝑ eas ꝑfectā cognitōeꝫ de rebꝰ: ſꝫ in qͣdāꝯmūitate ⁊ cōfuſione qd̓ aliqualit̓ apparet in hoībo.Nā q̄ ſunt debilioris ītellectꝰ ꝑ vniuerſales ꝯceptiones magis intelligētiū nō accipiūt ꝑfectā cognitōniſi eis ſingula ī ſpāli explicent̉. Int̓ ſubſtātias autēintellectuales māifeſtū eſt vltimas eſſe aīas humanas ẜm ordinē nature. hoc aūt ꝑfectio vniuerſi exigebat. vt eſſent diuerſi gradꝰ in rebo. ¶ Si igit̉ aīe humane ſic eſſent inſtitute a d̓o. vt intelligeret ꝑ modūqͥ ꝯpetit ſubſtātijs ſeꝑatis. nō haberēt cognitōeꝫ ꝑfectā: ſed ꝯfuſaꝫ. ⁊ in ꝯmūi. Ad hoc gͦ vt ꝑfectā ⁊ ꝓpriāpoſſint hr̄e cognitōeꝫ de rebo. ſicut naturalit̓ ſunt inſtitute vt corꝑibꝰ vniant̉ ⁊ ſic ab ip̄is rebꝰ ſenſibilibꝰcognitōem ꝓpriā de eis accipiant: ſicut hoīes rudesad ſciētiaꝫ induci nō pn̄t. niſi ꝑ materialia exempla.Et ſic pꝫ ꝙ ꝓpt̓ meliꝰ aīe eſt. vt corꝑi vniat̉: et intelligat ī corꝑe ꝑ ꝯuerſionē ad fantaſmata: ⁊ tamē ſeꝑatapōt hr̄e aliū modū intelligēdi. ¶ Quod auteꝫ dicitph̓s in. iij. de aīa. ꝙ intelligere corrupto quodam mōinteriꝰ vt fantaſma intelligit̉. de modo intelligendiꝑ cōuerſionē ad fantaſmata. quē in corpore aīa hꝫ: qͥmodꝰ deficit ꝑ mortē vt dictū eſt. Intelligit aūt aīaſeꝑata. nō quidem ꝑ ſpecies innatas. quia nō habꝫ.cuꝫ a principio ſit vt tabula raſa. nec per ſpecies qͦsabſtrahat a ſenſibꝰ. quia non habet organa ſenſus ⁊ymaginatōes qͥbꝰ mediantibus abſtrahātur ſpecies intelligibiles a rebus. Nec etiaꝫ ꝑ ſpecies priꝰ abſtractas et poſtea cōſeruatas. qꝛ ſic anima pueri nihil intelligeret poſt mortē: ſed intelligit ꝑ ſpecies exinfluentia diuini luminis ꝑticipatas. quarū animafit ꝑticeps ſicut ⁊ alie ſubſtantie ſeꝑate. ꝙͣuis inferiori modo Unde qͣꝫcito ceſſante conuerſione ad corpꝰanima ad ſuꝑiora cōuertitur.Aīa ſeparata perfe .§. j.ctam cognitionem habet de alijs animabus ſeꝑatisloquēdo de cognitione naturali anime. Unde et diues ī inferno vidit abraham ⁊ lazaꝝ. De angelis aūthabet imꝑfectam cognitionē et deficientem .ſ. cognicionem naturalem. Nā de cognitione glorie quā habent aīe .ſ. in deo eſt alia ratio. Pro huiꝰ declaratiōe