.IIII.Titulus

ſola. ſed in vtroqꝫ: quia ſine carne et anima nulla delectatio ſentitur .ſ. corporalis. Sicut videre non ē ſolū oculi nec anime: ſed cōiunct. Et eſt iſta pugna ẜmAmb̓. in glo. magna. cōtinua. periculoſa. Magna qͥacōtra ſpiritum vbi maior deberet eſſe concordia. Cōtinua quia ſemꝑ eſt noua contra ſpirituꝫ. Et periculoſa quia habet multos impulſores. vt dyabolum etmundum. pͣs. Uie illorū tenebre ⁊ lubricum: ⁊ angelus domini perſequens eos. Scd̓o oſtendit apoſtolꝰpugne cauſam dicens. Hec ſibinuicem aduerſantur.Quia caro vult ſeruire vicijs ſpiritus virtutibꝰ. Caro infirma ſpiritus promptus. Ratio ſeu ſpiritus diſponit macerare corpus ⁊ ſubijcere ſeruituti. et carovt ſeruus inutilis et piger conqueritur. Figura ī Sara vxore Thobie que cum reprehenderet ancillā. cōqueſta eſt: inferens ei contumeliam. dicens eam int̓fectricem virorum ſuorum ſeptem. id eſt mortificatricem quinqꝫ ſenſuum ac etiam fantaſie et intellectusThobie. iij. Oſtendit apoſtolus pugne ſequelā: ſubdens. Vt non quecunqꝫ vultis illa faciatis. glo. id ēilla facere permittamini. Iuxta illud apoſtoli. Uelle adiacet mihi ꝑficere nō inuenio Roma. vij. capl̓o.Glo. Ambroſij. i. Uelle eſt in nobis ex libero arbitrio. Et dicit adiacet. id eſt iuxta carnem iacet. quianaturale eſt quodāmodo velle bonū per rōneꝫ naturalem. ſed perficere non. quia facere bonum meritorium ſolum eſt ex gratia dei. Uel ſic ẜm alios ſeu aliāexpoſitōnem. Uelle adiacet mihi .i. liberum arbitrium poſt peccatum tanqͣꝫ infirmum iacet iuxta carnēimpotēs per ſe reſurgere ad bonū oꝑandū. ¶ Quarta ⁊ vltima libertas eſt. libertas plena atqꝫ perfectaſcilicꝫ libertas glorie que erit in patria. De qua apoſtolus ad Ro. viij. Ipſa creatura liberabitur a ſeruitute corruptionis in libertatem glorie filiorum dei.Et hoc erit. quia nihil erit ibi inclinans ad malum.Nihil opprimens. quia ibi erit libertas a culpa ⁊ pena. Ad Gallath̓. iiij. Illa que ſurſum eſt hieruſaleꝫque eſt mater noſtra libera eſt. Libertas itaqꝫ plenaet perfecta erit. quando nulle erunt inimicicie. quādo nouiſſima inimica mors deſtruet̉. Hec. b. Tho. inpoſtilla ſuꝑ Ioh̓. ſuꝑ illd̓ Ioh̓. viij. Si gͦ liberaueritvos filius. ⁊cͣ. ¶ De hac libertate a miſeria et culpaAlbinꝰ in ſermone. Quid hac vita beaciꝰ? vbi noneſt paupertatis metus. non egritudinis imbecillitasNemo ibi leditur. nemo iraſcit̉. Innidet nemo. Cupiditas nulla exardeſcit. Nullū cibi deſideriū. Nulla laboris aut poteſtatꝭ pulſat ābitio. Nullꝰ ibi dyaholi metꝰ. Inuidie nl̓le. Terror gehēne ꝓcul. Morsneqꝫ corporis neqꝫ anime ſed immortalitatꝭ munerevita iocunda. Nulla erit tunc diſcordia. ſꝫ cuncta cōſona. iocunda ſunt omīa. iugis ſplendor.Notandum etiamᵐ. §. ix.ꝙ liberum arbitriū et ſi cogi non poſſit vt dictuꝫ eſt:poteſt tamē inclinari. immutari. determinari. ad aliquid volendum vel agendū. ¶ Primo quideꝫ pōt liberum arbitriū inclinari vel induci ad aliquid volēdum vel agendū. ꝑ aliquas diſpoſitōnes vel habitꝰ.ex quibꝰ pronior efficitur ad eligendū alteram partēTho. in ſcrip. ſuꝑ. ij. ſentē. Ad qd̓ facit qd̓ dic̄ Augꝰ.ſuper p̄s. Cum ꝑ timorē gehenne continet ſe homo apeccato. fit paulatim cōſuetudo iuſticie. ⁊ incipit qd̓durum erat amari. ⁊ incipit excludi timor a charitate. ⁊ ſuccedit timor ille ſanctus qui permanet quo timemꝰ ne tardet: ne diſcedat ne eo careamꝰ. xxiij. q. vj.c. fi. §. Cum per timorē. ¶ Scd̓o volūtas poteſt immutari. Et hoc vel a ſeipſa vel ab obiecto vel a deo.Immutatur primo volūtas a ſeipſa. cuꝫ modo vult.vnū mō aliud. Un̄ Augꝰ. Nihil tā eſt in nr̄a ptāte ſic̄voluntas ipſa. Volūtas nr̄a nec volūtas eſſet. niſi in

noſtra poteſtate eſſet. Porro quia in noſtra poteſtate eſt: libera eſt. Immutatur ſcd̓o voluntas ab obiecto ẜm diuerſitatem obiectorum. que ſibi repreſentantur per cognitiuam. Et talis mutatio fit in ea occaſionaliter ab aliqua creatura repreſentante obiectum. Tercio immutatur voluntas a deo. Nam deꝰimmutat voluntatem dupliciter. Uno modo mouēdo ſolum voluntatem. non imprimendo. inꝙͣtum ſcꝫvoluntatem mouet ad aliquid volendum. abſqꝫ hocꝙ imprimat aliquam formā voluntati. ſicut ſine appoſitione habitus. Quandoqꝫ deus facit vt voluntas modo velit aliquid quod prius non volebat. Iuxta illud corregis in manu dei ad quodcunqꝫ voluerit vertet illud. Alio modo immutat voluntatē imprimendo aliquam formam in ipſam voluntatē. Sicut enim ex ipſa natura quam deus dedit voluntati.inclinatur volūtas naturaliter ad aliquid volendū.ita ex aliquo ſuperaddito ſcilicet aliqua forma quaꝫimprimit. Et aliquando quidem imprimit formamimperfecte: vt cum dat gratiā de nouo viatoribꝰ. ⁊ ſicinclinatur voluntas ad aliquid volenduꝫ. non tamēneceſſitate ſemper. Aliquando imprimit perfecte .ſ.conferendo gloriaꝫ. ſicut in beatis. in quibus voluntas inclinatur ſemꝑ et ſufficienter ꝑ charitatem ꝑfectā in bonū. nō ſolū qͣꝫtū ad vltimū fineꝫ. ſꝫ etiā qͣꝫtuꝫad ea q̄ ſūt ad finē. Hec. b. Tho. ī q̄ſtionibꝰ de v̓itate.Cū āt deꝰ immutat volūtatē. nō cogit eā: ſed facit vtprecedenti inclinationi ſuccedat alia inclinatio. Etita ꝙ prima auferatur. et ſcd̓a inducatur et maneatUnde illud ad quod inducit voluntatē. nō eſt cōtrarium inclinationi iam exiſtenti. ſed inclinationi queprius inerat. Unde nō eſt violētia nec coactio. Uerbi gratia. Lapidi ratōne ſue grauitatis ineſt inclinatio ad locum deorſum. Hac auteꝫ inclinatione manēte ſi proijciatur ſurſum erit motus violentus. Si ātdeus auferat lapidi inclinatōneꝫ grauitatis. ⁊ det inclinationem lenitatis. tunc ferri ſurſuꝫ non erit ei violentum. et ita immutatio motus poteſt eſſe ſine violentia. Et per hunc modū intelligendum eſt ꝙ deusimmutet voluntatem. ſine hoc ꝙ cogat eam. Cuiusratio eſt: quia poteſt deus immutare voluntatem. exhoc ꝙ ipſe in voluntate operatur. ſicut ī natura. etiam hec beatus Thomas in queſtionibꝰ de veritate.q. xxij. ¶ Tercio voluntas poteſt determinari ab obiecto ad volenduꝫ aliquid determinate. Cuius ratōeſt: quia eſt dare aliquod obiectū in quo nulla ratiomalicie inuenitur. Et voluntas neceſſario determīatur ad id volendum. Uel ſi eſt aliquod in quo nullaſit ratio vel apparentia boni. tunc voluntas neceſſario determinatur ad illud reſpuendum. Sicut patetin hoc. ꝙ nullus poteſt non velle eſſe felix. Et nulluspoteſt velle eſſe miſer. Et in hoc etiam non cogit̉. ſic̄nec cum immutatur a deo vt dictum eſt. ¶ Utrumautē volendo huiuſmodi quod de neceſſitate vult ſcꝫeſſe beatum mereatur. Dicendū ꝙ aliquo modo ſic.et aliquo modo non. Cum enim inditus ſit appetitꝰvltimi finis ſui in cōmuni. vt ſcilicꝫ naturaliter appetat ſe eſſe completum in bonitate .ſ. ſe eſſe beatū. Un̄Boecius de philoſophica conſolatione ait. Inſertaeſt mentibus hominū naturaliter. veri ſummiqꝫ boni cupiditas. Sicut ⁊ grauibꝰ naturaliter eſt editusappetitus ſeu inclinatio ad ferri deorſum. ⁊ animalibus conſeruatio vite. Ideo appetendo beatitudinēita in cōmuni. homo non meretur. quia hoc eſt ei naturale ⁊ naturalibꝰ homo nō meretur. Sꝫ qͥa ī quoiſta completio felicitatis ſeu btītudo cōſiſtat: vtruꝫin v̓tutibꝰ. vel ſcientijs. vel delectabilibꝰ. vel viſionedei et huiuſmodi. al̓s nō eſt ei determinatū a naturaIdeo qn̄ ex propria ratione adiutus diuina gratia.apprehēdit aliquod ſpeciale bonū. vt ſuā btītudinē