Titulus.III.
qꝛ in ea velut ī ſpeculo pulchra fedaqꝫ nr̄a intuemur.et deū ex ea plenius ꝯgnoſcimus et certius ꝙͣ ꝑ quaſcūqꝫ doctrinas gētiliū. vn̄ ip̄a maxima ſapiētia dicit̉.Quintū ſpeculumᵐ. §. ix.eſt iuſticia vniuerſal̓. de qua dic̄ ph̓s. ꝙ eſt om̄is virtus. ⁊ mirabiles ſplēdores ſunt in ea. nec heſperꝰ neclucifer eſt ita clarus. Et ꝑ iſtam iuſticiā videmꝰ deūin hn̄tibꝰ ip̄aꝫ. ſic̄ ꝑ radiū ſolis de nocte videmꝰ lunaꝫet ſtellas. Sicut em̄ luna et ſtelle ẜm quoſdaꝫ lumenrecipiūt a ſole. et ipſo occidēte ex diffuſione radioruꝫeius ſupͣ noſtrū emiſperiū luna et ſtelle ab eo illuminate nobis lucēt. niſi nubes aerē obnubilēt. Sic oēsiuſti homines lumē iuſticie ſue .i. virtutis aliunde nōhabēt niſi a deo ꝓut oſtendit Io. j. dicēs. Illuminatomnē hoīeꝫ veniētē ī hūc mūdū. Et ī nocte qͥdē vitepreſentis. ipſe ſol deus nobis manet occultus et clarevidere non poſſumus. Sꝫ videmus eū in ſanctis ſuismediāte eorum iuſticia qui ſtellis ꝯꝑantur Dan̄. xij.Qui ad iuſticiam erudiūt plurimos qͣſi ſtelle .ſ. erūt.Sicut eī claritas ſeu lumē ſtellaꝝ ſolē manifeſtat vteffectus cauſam. Sic ⁊ virtutes ſanctoꝝ virtutes deique exemplares dicūt̉ a plotino ph̓o. Et inde noſtreexemplant̉: ſꝫ nunꝙͣ adequant̉. ac gloriā dei nos videre faciūt. ẜm illud pͣs. Glorioſus deus in ſanctis ſuisſ. apparet. mirabilis in maieſtate ⁊cͣ. Huius igit̉ ſpeculi pn̄t tres ꝑtes aſſignari ẜm varias virtutes q̄ reperte ſunt in triplici ſtatu hūani generis. In ſtatu legis nature. legis moſayce. et legis gratie. ¶ In ſtatuquidē legis naturalis refulſit abel in virtute innocentie. Nam et de melioribꝰ obtulit deo. ⁊ vocatus a fr̄eſuo chaym in agrū vbi eū intendebat occidere. ꝯfidēter et ſine ſuſpitōne mali acceſſit: mortē innocenter ⁊ſine defenſione ſuſtinuit. Nōe iuſtus ac ꝑfectus in generatōibꝰ ſuis. que oēs corruperāt. viā ſuā. Iuſticiānos .i. v̓tutē ⁊ rectitudinē inter quoſcūqꝫ reprobos ⁊male agētes cōſeruare docet. ac etiā dei longanimitatē oſtendit. Abrahā ꝑfecta obediētia mūdū illuſtrauit. ad dei mandatū ꝓpinqͦs relinquens et patriā. vtꝑegrinꝫ diſcurrēs ꝑ diuerſas terras. ac vnigenituꝫ ſuum in ſacrificiū offerre diſponēs. Et in hoc facit nosdeū videre obediēteꝫ. et volūtatē facientē timētiū eūAc ꝓprio vnigenito non parcēs: eū morti crucis expoſuit. O quātū caſtitatis lumē pr̄iarcha Ioſeph p̄ſtitit mūdo. cū inſtigatꝰ ab vxore ſui pr̄oni phutifar adturpitudinē qn̄qꝫ verbis laſciuis. qn̄qꝫ maleficijs qn̄qꝫ muneribꝰ et enxenijs. qn̄qꝫ ꝯminatōibꝰ et ꝓmiſſis.vt habet̉ in li. de. xij. pr̄iarchis. potius et infamīam ⁊carcerē et ꝑiculū mortis ſubire voluit. ꝙͣ caſtitatē ipſam violare. et ſi iuuenis eſſet et pulcerrimus et oportunitas nō deeſſet. Moyſes mitiſſimꝰ hoīm ſuper terrā nobis manifeſtat manſuetiſſimū deū erga ꝯtumaces et rebelles. ac etiā p̄ſidētibꝰ lumē miniſtrat. vt erga ſubiectos māſuetudinē ẜuēt. ¶ In ſcd̓a ꝑte huiꝰſpeculi .i. legis ſcripte. videmꝰ Ioſue cū magna ſpe etꝯſtāti fiducia: expectare adimpletōeꝫ diuine ꝓmiſſionis obtinere. In nob̓ ſui exēplo ad ardua ſpeꝫ erigēsac videre faciēs deuꝫ potētem. ad eruendū nos ab aduerſarijs. et īducēdū ad ea que ſuꝑ nr̄as vires exiſtūtDauid rex ⁊ ꝓph̓a diligētiſſimus in culto diuino materiā p̄parās opulētiſſimā ad tēpli cōſtructōeꝫ. quaꝫet̄ cū ꝑficere voluiſſet. ſacerdotes ordinās ad laudesdiuinas ⁊ ꝯcinēdos pſalmos qͦs ipſe ediderat: nob̓ radiū p̄ſtat ꝑmaximuꝫ or̄onis. deuotōis ac meditatōisdiuinoꝝ myſterioꝝ. ⁊ diligētiſſime obẜuātie ſacre religionis. ac videre nos facit dei reuerēdā maieſtatemPer ezechiā regē fletu magno ſua delicta abluenteminuitamur ad pnīam. vt cuꝫ ipſo et veniā ꝯſeqͣmur etvitā. ac etiaꝫ videamꝰ dei pijſſimā miſericordiā peccata qͣꝫ citius remittētē. Ioſias etiā rex a pueritia ſtudi
oſus ad obẜuādū legē dominicā. et ad inducēdū populos ad eiuſdeꝫ plenā obediētiaꝫ: nos ad ſtudioſitatē ꝓuocat diuinoꝝ verborū. ac deū timēdū inſinuat.Helyas dū zelat zelū dei. nō regibꝰ ꝑcit nec ppl̓is: ſꝫ firmā veritatē cūctis manifeſtās. ac qͣdringētos ꝓph̓asfalſos occidere faciēs in igne zeli ſui receptus ē ī celūad veritatē incōcuſſe tenendā nos efficacit̉ ꝓuocanset verū deū nobis probās. Uenerabilis matrona cūſeptē filijs machabeis. dū potiꝰ mortē ſuſtinuit et ſeptē ſuos filios diuerſis cruciatibꝰ laceratos ad idemaīauit. ne ceremonias diuine legis trāſgrederent̉. maxime fortitudinis lucē ſeculo reliquit. Conſolatorēqꝫ deum et premīatorē on̄dit. ¶ Inſpiciendo in ꝑtehuius ſpeculi tercia .ſ. tꝑe gratie. deficerēt folia priuſꝙͣ exempla ſanctoꝝ mundū illuſtrantiū. vel pauca inmediū ꝓponamus. incipiēdo a virgine cuius vita inclyta cūctas illuſtrat eccl̓ias. ex qua (vt ait Amb̓) velut inſpeculo relucet forma caſtitatis .ſ. virginalis ⁊ꝑfecte virtutis. Hinc ſumatis exēpla viuēdi. Primamarie virtus fundamentū oīm virtutū ē humilitaset ipſa eſt que deū nos fecit videre hoīem factū ex ſubſtātia ſua. Intuemur ⁊ Io. baptiſtā auſteritatē viteexemplo mūdū edocente. in cibo ⁊ potu et veſtitu ettrāſitorijs alijs. ⁊ ipſe deū digito demōſtrauit: dicēsEcce agnꝰ dei. Caritatē ꝑfectā petri et pauli. ceterorūqꝫ apl̓oꝝ. quis enarrare poſſet. qui deum verū pedoctrinā ⁊ miracula nos videre fecerūt. Martyres p̄cioſi ad fidei ꝯſtantiā nos vrgēt. grati deo nō ſoluꝫ intormētis gr̄as agendo: ſed ſeipſos ſpōte deo offerēdoin obſequiū eius qui gratioſus eſt omnibꝰ. Confeſſores modeſtiā liberalitatē ac pietatem predicant. deiimitantes equitateꝫ. et virgines honeſtatē cum ſobrietate amātes dn̄m laudāt. Sicqꝫ ꝑ virtutes ſanctorū videmꝰ tanꝙͣ ꝑ ſpeculū. deū ꝑfectiſſimū. qui illastribuit. Un̄ et in figurā p̄cepit dn̄s fieri mare eneumExo. xxxviij. circa tabernaculū cuius labrum erat deſpeculis mulierum vt in illis ſpeculis vidētes ſacerdotes ſeip̄os a maculis ꝑ aquā mundarent̉. Speculamulierū ſunt lucida exempla aīaꝝ ſanctarū. in quibꝰintuentes. ſimul et videmus defectus noſtros et deūnoſtrū in operibus eorū. ſicut ſolē in omni ſpera ſuafixe. ſed ſuꝑ montes vel domos radios diffuſos.Sextum ſpeculumᵐ. §. x.ad vidēdum deum eſt anima rōnalis in potētijs ſuisEt ꝑ iſtud ſpeculū videt̉ deus trinus et vnus. etſi melius ꝙͣ per alias creaturas. tn̄ valde alonge ⁊ obſcure.Un̄ Aug. in li. de tri. dicit. Et ſi mens noſtra non ſiteius naturę cuius eſt deus. ibi tn̄ ymago eius querēda ē. quo nihil eſt melius. Huius ſpeculi tres partesdici poſſunt tres partes ipſius aīe. memoria .ſ. intelligentia et voluntas. Ex memoria videt̉ pater. ex intelligentia filius. ex volūtate ſpūſſanctꝰ. ꝙͣtū ad moduꝫꝓceſſionis. ¶ Et pͥmo de memoria cōſtat ꝙͣtū ad actūſuum .ſ. memorādi. ꝙ ipſa nō ꝓcedit ab intellectu necvolūtate. qm̄ ml̓toꝝ memīmus que nō intelligimꝰ. ſicut cū qͥs recordat̉ de aliqͦ dei iudicio miro ⁊ occultovt quod Ioſias rex Iſrl̓ ita ꝑfectꝰ fuit occiſus a pharaone iniquo rege egypti. et ꝙ in tyro et ſydone ſi facta fuiſſent miracula. que fuerūt a xp̄o facta ī bethſaida. ꝯuerſi fuiſſent ad pnīam hoīes illi. qꝛ ſic xp̄c confirmauit. huiꝰ rei recolimꝰ. ſed cauſam huiꝰ qͣre illisnō fuerit p̄dicatū: neſcimꝰ. Reminiſcimur etiā eoruꝫque nullo mō volumꝰ. ſic̄ pct̄oꝝ ꝯmiſſoꝝ ⁊ ꝑiculoruꝫMēs em̄ bn̄ diſpoſita n̄ hꝫ ꝯplacētiā ſꝫ diſplicēt iā deꝑpetratis malis. Sic pr̄ eternꝰ nō ꝓcedit a pr̄e nec afilio. ſic̄ nec memoria ab intellectu et voluntate. Etſic̄ iſte tres potētie n̄ ſūt tres aīe ſꝫ vna. Ita pr̄ ⁊ filiꝰet ſpūſſanctꝰ nō ſunt tres eſſentie. ſꝫ vna eſſentia. vnanatura. vna ſub̓a. ¶ De intellectus etiaꝫ actu patet.