TitulusPrimus

deus hoc immutaret. ¶ Scd̓a ratio eſt ex parte diuine ſapiētie et eſt talis. non eſt ſapiētis inducere maiorem defectū vt minor defectus euitet̉. immo ecōuerſo. Sed maior eſſet defectꝰ ſi humanū genus nō ml̓tiplicaret̉ etiā ſic infectū. ꝙͣ ſi aīe corporibꝰ hūanis nōinfunderent̉. Tū qꝛ ſi nō ml̓tiplicaret̉ genꝰ hūanū.nō impleret̉ numerꝰ electoꝝ. cui quodāmodo omniacooꝑant̉. Tū quia dimitteret̉ naturalis generatōisꝓceſſus. qui eſt ꝑ ꝯmixtōeꝫ ſexus. Tū qꝛ ſubtraheret̉omniū rerū quidā gradus. Nam ſi aīa tali corꝑi nonvniretur. oportēt ꝙ omnino aīa non crearet̉. vel ꝙ alteriꝰ nature eſſet. ⁊ ſic in vniuerſo hec natura nō eſſet.Sed hoc nō decet diuinā ſapientiā qꝛ tunc vniuerſūimꝑfectū eſſet. ¶ Tercia ratio eſt ex ꝑte oſtenſionisdiuine iuſticie. Ex hoc em̄ ꝙ anima vnita corꝑi contrahit originale pctm̄. vn̄ ꝓcedit ꝯcupiſcētia et penalitates plurime ī punitōeꝫ ip̄ius peccati. qd̓ vnū fuittraductū ab Adā in poſteros: oſtendit̉ ꝙͣſeuere deuspeccata puniat. Un̄ Zach̓. xiij. c. dr̄. Adā exemplummeū ab adoleſcētia mea. Sed ſciēdū eſt ꝙ ip̄a ꝯcupiſcētia ſeu fomēs dupliciter p̄t conſiderari. videlꝫ ꝓuthabet ratōeꝫ culpe et ꝓut habet rōneꝫ pene. Et pͥmomō ꝯſiderando ꝓut .ſ. habet rōeꝫ culpe inqͣtū ſcilicetꝯcupiſcētia eſt peccatū. ⁊ ad pctm̄ ſequēs inclinat. ſictalis fomēs ſeu cōcupiſcētia non eſt a deo. ſicut pctm̄actuale Ade non habuit. deū autorem. ſed ꝓpriaꝫ voluntatē: q̄ ex pctō actuali fuit deordinata. Un̄ Aug.inquit. Ꝙ illud quo hō fit deterior non eſt a deo. Sꝫſi cōſideret̉ ſcd̓o modo ꝓut .ſ. ꝯcupiſcētia habet rationem pene. ſic huius pene deus eſt cauſa non ſic̄ agensinfluens vel immittēs penam aliquā. ſed ſic̄ nō agēsvel non influens ſuam gratiam. ex qua fomes ordinatus erat .i. ſenſualitas ſubdita rationi perfecte hͨ. b.Tho. in ſcripto ſuper ſcd̓o ſen. diſ. xxxij.Notādū eſt aūt ꝙ .§. iij.licet per baptiſmū tollatur pena eternalis q̄ debeturex peccato originali perſone .ſ. carentia diuine viſionis. non tn̄ tollitur pena temporalis q̄ debetur nature ex ipſo peccato originali. cuius eſt inordinata concupiſcentia vel pugna carnis ad ſpiritum. fomes. neceſſitas moriendi. et hmōi. Uoluit aūt deus iſtas penas remanere poſt baptiſmū triplici ratione. ¶ Prima eſt ad manifeſtandū equitateꝫ vl̓ infallibilitateꝫdiuini iudicij. vt .ſ. illa ſententia quam dictauerat demorte Ade et poſterorū eius. immobilis permaneret. Un̄ ab illa ſententia nemo euadit. ¶ Secunda ēad oſtendendū fructum paſſionis chriſti. quia ſi dn̄scuraret naturam et fomītē. filius naſceret̉ immunisa culpa. nec indigeret regenerari a xp̄o deo. Ut igit̉omnes paſſione chriſti ſe cognoſcant egere. data ē virtus ſacramēto baptiſmi a paſſione xp̄i. qd̓ ad hoc eſtordinatū vt penas remittat ꝑſonales nō nat̉ales. qꝛremediū reſpicit ꝑſonā nō naturā. ¶ Tercia rō eſt adamplificādū meritū liberi arbitrij. qꝛ hmōi penalitates ad bonū ml̓tiplicit̓ ꝓmouēt. licꝫ eī ꝑ baptiſmū n̄tollant̉ hmōi penalitates. tn̄ ꝑ ip̄m baptiſmū efficit̉vt pene ſupͣdicte remanētes. nō dominēt̉ in ꝑſonā: ſꝫmagis ei ſubijciātur ⁊ cedāt in vtilitatē eius. inꝙͣtuꝫſūt materia v̓tutis. et occaſio hūilitatis. et exercitij.hͨ Tho. ī. iiij. diſ. iiij. ⁊ Alexā. ī ſūma ꝑte. iiij. ¶ Et noͣꝙ ꝙͣuis ſimplicit̓ loquēdo melius eſſet fomite nō hr̄eꝙ habere. tn̄ ẜm quid .i. ꝙͣtuꝫ ad aliquē ſtatū hoīs. expedit hōi fomitē hr̄e. ne in ſuꝑbiaꝫ elatōis cadat. Etꝓpter alias vtilitates ſupͣ aſſignatas Tho.Sciendum aūt ẜm. §. iiij.Hugonē cardinaleꝫ ſuꝑ. pͣs. xxxiij. ꝙ aīa in ſcripturaſacra ſumitur ml̓tipliciter. ¶ Et primo quidem prototo homine. vt ibi Leui. v. Si peccauerit anima .i.

homo. et Exo. j. Erant omnes anime eoꝝ qui egreſſiſunt de femore Iacob. lxx. Nec em̄ aīe ſole egreſſi ſūtde femore Iacob ſed cum corporibꝰ. Secundo accipit̉ ꝓprie pro ipſa forma ſubſtantial̓i hominis. quecorpus informat et viuificat. Sapientie. iij. Iuſtoꝝanime in manu dei ſunt .i. in prouidētia ⁊ protectōne⁊ non tanget illos tormentū mortis .ſ. eterne. ¶ Tercio pro potentijs anime omnibus. vt. pͣs. ciij. Benedic anima mea domino. Anima auteꝫ non operaturniſi mediantibus ſuis potētijs. Unde quaſi ſe declarans ſubdit. et pro id eſt. omnia que intra me ſunt .i.omnes potentie. intellectus. voluntas. ſenſus. nomini ſancto eius. ¶ Quarto accipitur ꝓ aliqua potētiaeius. Et aliqn̄ pro potentia vegetatiua. ẜm illud: Humiliabam in ieiunio animam meam. Humiliat̉ em̄. i.affligitur vegeratiua potētia dum minuitur ſibi nutrimentū cibi ꝑ ieiuniū. Et Iob. ij. Cuncta q̄ habethomo dabit pro anima ſua .i. vita conſeruanda q̄ ꝑtinet ad vegetatiuā. ¶ Quinto pro potentia ſenſitiuavt illud Ioh̓. xij. Nunc anima mea turbata eſt. Turbatio ꝓprie eſt ſenſitiue ꝑtis. et p̄cipue in xp̄o qͥ illa v̓ba dixit non poterat eſſe aliqua turbatio rōnis. cumꝯprehenſor eſſet. Et Luc. xiiij. Qui non odit animāſuaꝫ .i. affectus ſenſuales. nō eſt me dignus. ¶ Sextoꝓ ratione. vt illud. pͣs. Intrauerūt aque .ſ. tribulationū et temptatōnuꝫ vſqꝫ ad animā meā .i. rationeꝫ adſuffocandū eam ꝑ cōſenſuꝫ. Septimo ꝓ intellectu. vtillud Deūt. vj. Diliges dominuꝫ deum tuum ex totocorde tuo. et ex tota aīa tua et ex omni mēte tua .i. extota volūtate. ītelligētia ⁊ memoria. et Iob. vij. Elegit ſuſpendiū anima mea .i. intellectus meus ſuſpendium ꝯtemplationis. ꝑ qd̓ intellectus eleuat̉ a terrenis. et mortem .ſ. vitiorū oſſa mea. ¶ Octauo ꝓ cōſciētia. vt illud Ecc̄i. xiiij. Iuſtifica aīam tuam .i. ꝯſciētiam. ¶¶ Nono ꝓ libero arbitrio vt illud. p̄s. Animamea .i. liberū arbitriū in manibꝰ meis ſꝑ. .i. in omnibꝰmeis oꝑbꝰ. qꝛ ſꝑ remanet illud ad oꝑandū bonū velmalū. Decīo ſumit̉ ꝓ volūtate. vt Cant. iij. Indicamihi quē diligit aīa mea .i. volūtas mea. Et illd̓. Anima mea liq̄facta ē .i. volūtas mea remota omni pigritia et frigiditate ad deuꝫ currit. vt dilectꝰ locutus eſtmihi inſpirādo et gr̄am infundēdo in me. ¶ Undecimo ꝓ intētōne. vt illud Iob. xiij. Aīam mea .i. intentōnē in manibꝰ meis porto. Nā finis ad quē reſpicitintētio mouet agentē ad oꝑandū. Et Act̉. iiij. Multitudinis credētiū erat cor vnū .i. volūtas et aīa vnai. intētio in dn̄o. ¶ Duodecīo ꝓ ſtatu hoīs vario. ẜmillud Iob. xvj. Utinā eēt aīa mea ꝓ aīa vr̄a .i. ſtatusmeꝰ eſſet vt vr̄. Cōſolarer et ego vos ẜm oībꝰ ⁊ mouereꝫ caput meū ſuꝑ vos. Ego em̄ afflictꝰ ſum et miſeret vos felices. Et ſic variat̉ ſtatus aīaruꝫ in alia vita¶ Tredecimo pro affectu intenſo in bonū vel maluꝫvt Iſa. v. quo ad malum. Dilatauit infernus animāſuam .i. demones et damnati. ꝙͣtoplures deſcenduntad damnationē. tantoplures appetūt damnari fecūEt ex defectu ſcientie et cognitōis diuinorū in hoībꝰcreſcit affectus et malitia ad decipiendum in demonijs. ẜm iſtas acceptiones hic tractabit̉ de anima .ſ.de toto homine. de ipſa eſſentia anime. de ſingulis potentijs eius.¶ Capitulum ſeptimum de quidditate hominis eteius excellentia.Auda anima mea dominum: laudabo dominū in vita mea pͣscxlv. Quia in vita p̄ſenti nō oꝑat̉ aīa nr̄aniſi mediāte corꝑe. cū oīs nr̄a cognitō ortū hēat a ſēſu. Id̓o ⁊ corꝑe ⁊ aīa laudādꝰ ē. attētōne aīe. ⁊ corꝑis