Titulusprimus.

primo parēte. Si em̄ Adam nō peccaſſet. nō eſſꝫ aīacorꝑis ſerua: ſed domīa. non obcecata tenebris peccatoꝝ: ſed illuīata luce virtutū. cum qua ſiquidē luce. que fuiſſet aīabus cōmunis oībus ſe fortaſſis cognouiſſet que modo ignorat. Tercio pōt ſic rn̄deri.licet aīma ex toto ſe nō valeat cognoſcere abſqꝫ luminis infuſiōe. pōt tn̄ ad talē cognitōnē venire. vt de ſenō p̄ſumat: ⁊ nō dicat qͣſi p̄ſumēdo. oſculet̉ me oſculooris ſui ⁊cͣ. qͣſi ſit huiꝰ digna. Ignorat gͦ primo.Suam iniquitatem actualem.Suam infirmitatem virtualem.Suā inſtabilitatē ⁊ imbecillitatē viſualem.¶ Ꝙͣtum ad pͥmū nota. ꝙ nullꝰ eſt ita alienꝰ a fide.dū vera ſpeculet̉ ſequendo naturā. qͥ aꝑte nō cognoſcat ſe deo obligatū: ⁊ immēſe ingratū. Iſta em̄ tria īnatura ſpeculanti nota vident̉. Primū ē. ꝙ vnꝰ ē pͥnceps a qͦ cūcta ꝓcedūt. regunt̉ ⁊ ꝯſeruant̉ in eſſe. Hecꝯcl̓o ſeu ſn̄ia ꝓcedit ex dictꝭ Platōnis ⁊ Areſtotel̓. qͥī naturali ſcīa potiores habēt̉. Scd̓ꝫ ē ꝙ ſuo bn̄factori qͥlibet ē obligatꝰ ẜm ꝓportōneꝫ bn̄ficioꝝ datoꝝ ⁊receptoꝝ. Hanc nō ſolū hoīes natura docet: ſꝫ ⁊ mutatā fera qͣꝫ domeſtica. Ex his duobꝰ ſeqͥt̉ ꝙ hō ſūmedeo obligat̉ a qͦ ſūma recepit ⁊ recipit. etiā ī vno qͦqꝫmomēto. Terciū notū ē oībꝰ ꝙ ingͣtitudo ē magnūpctm̄: grauiꝰ tn̄ ẜm qͣlitatē dātis. dati. ⁊ recipientis.Hāc dilatat moralis ⁊ extra fidē: Seneca. ꝑ magnaꝫꝑtē libri d̓ bn̄ficijs. Hinc apud oēs naturales ſiue gētiles mos fuit. in qͣlibet terra vnū tēplū ſaltim habere cum ſacerdote. qͥ deū ꝓpiciaret offēſum ⁊ bn̄ficiuꝫlaudaret. His p̄ſuppoſitis ptꝫ ꝙ hō. et ſi nil alid̓ malicie geſſerit deo ē ingratꝰ. ⁊ ingratū debꝫ maxīe ſe reputare: niſi ī diuinas laudes ſit ſemꝑ diffuſus: dicēs.Semꝑ laus eius in ore meo. Uel niſi ꝓ ip̄o ſit ſꝑ ꝑatus ſe impēdere totū. illud frequētans. Quid retribuā dn̄o ꝓ oībꝰ q̄ retribuit mihi ⁊cͣ. De qͥbꝰ tn̄ pauciſſimi reperiunt̉ ⁊ fere nulli vt decet. ⁊ tn̄ aīa hn̄s aliqͥbone volūtatis audet dicere. oſculet̉ me ⁊cͣ. qͣſi ſit digna diuino oſculo. cū fuerit multiplicit̓ adultera. etos habeat fetidū ⁊ ſpurciſſimuꝫ. ¶ Scd̓ꝫ ꝙ qͥs ignorat qd̓ tn̄ ꝑ viā nature ſcire pōt. ē ſua īfirmitas. ⁊ potētiaꝝ ſuaꝝ debilis valitudo. aut nulla. Si em̄ ſpeculata fuerit ſub curſu nature ſuā defectōneꝫ tꝑalem. qͣꝯtinue tēdit ad mortē ſuā. app̄hendit infectōnalē couerſioneꝫ. qꝛ qͥcquid in ſuo vſu capit corrūpit. et carnē ſuā fetidā etiā viuēs linit in vermes. ſuā principalem oꝑationē. ẜm quā potiꝰ trāſmutat q̄ deꝰ facit. ꝙͣip̄a aliqͥd ꝓducat. ſicut cōſiderari pōt. in qͣlibet artedicet ꝓ certo ſuū facere eſſe deficere. ⁊ ſuū poſſe impotentiā noīabit. Uis o aīa de te gloriari: aut te extollere de potentia vel oꝑe tuo. Audi dicentem tibi pͣs.Quid gl̓iaris ī malicia. qͥ potēs es iniqͥtate. Ecce tota gloria tua. Sb̓uertiſti regna. hoīes occidiſti. igneꝯſumpſiſti multa q̄ deus creauerat. Sic fecerūt Nabuc hodonoſor Alexāder magnꝰ Cyrus. ceſar Octauianus. ⁊ alij. Forte libros ꝯpoſuiſti: vt Areſtoteleset Plato ⁊ Plinius. Aug. Orige. Hieroꝰ. ⁊ huiuſmodi. et vt dicis aliquid feciſti ordinaſti eos ꝑtibus cathenaſti ꝯnexis vitatibꝰ. repleſti. adornaſti. floribusſctōꝝ ratōibꝰ colligaſti. vt beatꝰ Tho. Alb̓. Bonauentū. Ricardꝰ Egidiꝰ de roma. ⁊ hmōi. nouitatibꝰdecoraſti qͥbus letant̉ moderni. ſilua mulcentiū aures ſecularium lr̄aꝝ adumbraſti. ⁊ coloraſti figuris. ⁊dulci curſu ẜmonis. vt Lactātiꝰ Alanꝰ dātes Franciſcꝰ petrarcha. ⁊ alij. Erras ſi hoc dicꝭ te feciſſe. Nāquicqͥd habēt v̓itatis. affabilitatis. vl̓ ordinis. totūeſt alienū. tua ꝯſciētia teſte. Si qͥd āt in eis extat falſitatis. vanitatis. ⁊ defectꝰ. totū illud egit ignorātiatua. p̄ſumptio tua. vtinā nō aliqn̄ malicia tua. Si dicis o aīma edificia magna cōſtruxi. erexi turres. ⁊ menibꝰ altis ciuitates plurimas auxi. vt Arphaxat Sa

lomon Dioclecianꝰ Nemroth. Sꝫ rn̄deat tibi veritas tua et dicat. ſtabiles mōtes fodiſti. et ex lapidibꝰinde ſublatis ruituras domos feciſti. ecce qꝛ defeciſti⁊ non ꝓprie feciſti. Reuertere igitur ad cor irl̓m. ⁊ ſcias te nō poſſe. niſi mori. peccare. deſtruere et corrūpere. Cū aūt tibi aliqͥd attribuit̉ vel exiſtimas ex te aliquid eſſe cum nihil ſis. et aliquid poſſe. cum ſine deonihil poſſis te ignoras. ¶ Ꝙtum ad terciuꝫ ignorataīma ſuam inſtabilitate ⁊ imbecillitatē viſualeꝫ ſeuintellectualeꝫ. que tn̄ ex via nature ſcire pōt. Nouitvnuſqͥſqꝫ ſe labiliſſimā habere memoriā. intelligētiam valde mutabilem. vt cum vni ꝯcluſioni oſtēſe adhereat. audita aliqua ratōne in cōtrariū ad illud aſſentit. Uolitiua plus variabilē. ꝙͣ dies. xij. horarumvariet̉ ꝑ eas. Ignorat ſi ſapiēs fuerit vel ſi inſipiēs.ſi bonꝰ vel malus. ſi odio vel amore ſit dignus. nec ſibi quiſꝙͣ vitam eternā pōt polliceri. Quanti em̄ caſhūana rotāt. ¶ Sed ⁊ quāta ſit intellectꝰ imbecillitas. pōt quis videre ſi cōſideret. ex quātis premiſſistanꝙͣ cauſis eſſentialiter ordinatis. ad vnius cōcluſionis intellectū oportꝫ eū deuenire. Unūqd̓qꝫ enimtūc arbitramur ſcire. cum cauſas eius ſcimus vt prīcipia pͥma vſqꝫ ad elemēta. vt ẜm doctrinā traditaꝫa naturali. vix de aliquo ente habeat intellectꝰ cōcluſionē ꝑ ſe notaꝫ aut demōſtratiuā. Conſideret etiaꝫꝙ duo ſimul nō valet diſtincte actualit̓ intelligere. ſꝫvnū poſt aliud. niſi pl̓ima ſimul ſub vno ꝯſpeculeturnon diuiſum: ſꝫ ꝯiunctim. Sicut multos ſimul angelos cogito: ſub iſto cōmuni ꝯceptū angelus. Gabrielem et Michaelē ꝓut duo ſunt intueri nō pōt ſe det̓minās ad vtrūqꝫ. ¶ Cōſideret tercio. aīa quo mgr̄oregat̉ vel doceatur .ſ. ſenſu corporeo: et ex hoc fit. vt qͥcaret vno ſenſu: careat ⁊ ſcientia illius obiecti. Inetnum em̄ cecus nō ſilogizabit de coloribꝰ. Cuꝫ ergo ꝓſpexerit hō ſe habere oculos veſꝑtilionis vl̓ noctue.qūo pōt ad limpidiſſimi ſolis audere oculis irreuerberatis lucem inſpicere. Diſce ergo te frequēter inueſtigare. vt excludat̉ p̄ſumptō qͣ te ignoras. multa cōgitas. facis. et dicis incōgrua. Et ideo egredere ⁊ paſce ⁊cͣ. quod tercio loco poſitū reſtat declarare.Quātuꝫ ad terciū.§. V.principale dicebat̉. ꝙ datur iuſtructō ꝑfectōnis īternalis .i. docetur aīma quō poſſit venire ad ꝑfectōnē.Unūqd̓qꝫ em̄ naturalit̓ appetit ſuā ꝑfectōneꝫ. Docet̉ aūt aīa in v̓bis q̄ ſequūt̉ dū dicit̉. Egredē et abipoſt veſtigia gregū. ⁊ paſce hedos tuos iuxta tab̓nacula paſtoꝝ. In quibꝰ v̓bis tres q̄ſtiones ſūt vidēdeet declarande. Et pͥma quis ſit terminus deſerendꝰ.ibi. Egredere. Scd̓a quis ſit terminꝰ reqͥrendꝰ. ibi.abi pꝰ ve. Tercia. quis ſit iſte locus colendꝰ. ibi. paſce he. t. ¶ Ꝙtū ad pͥmā. q. rn̄det̉ qꝛ ī loco in quo qͥseſt. pōt egredi ⁊ non de alio. ⁊ ideo nō fuit opꝰ ꝙ breuiloquijs magna loquēs expͥmeret. Sꝫ diceret: egredere. Reſtat ergo o aīma. vt tu ſtatū videas tuū. ⁊ nōꝑuipendas vbi es. quādo tibi loquit̉ electus tuꝰ. doctor tuus. dicens. xt gredere. et inde exi ſi vis obediremādato. ⁊ ad ſuꝑnos ꝯſcēdere gradꝰ. Timēda ē valde illa dn̄i vox. de qͣ dicit Apocal̓. iij. Utinaꝫ frigidꝰeſſes aut calidus: ſed quia nec frigidus es nec calidꝰſed tepidus. incipiaꝫ te euomere ex ore meo. Et quidſit iſta tepiditas. quaſi declarās ſb̓dit. dicis in cordetuo qꝛ diues ſum ⁊ locupletatus ⁊ nulliꝰ egeo. ⁊ neſcꝭqꝛ miſer es et miſerabilis. pauꝑ. cecꝰ ⁊ nudus. O mala tepiditas q̄ vere ſpem ꝯuerſiōis abſcidit. Sꝫ illaꝫdico malā. q̄ calorē ſequit̉. nō āt q̄ p̄cedit. q̄ ad remiſſionem tēdit feruoris. nō q̄ ad feruorē diſponit. Aqͣem̄ q̄ debꝫ calefieri pͥus tepꝫ ꝙͣ caleat: ⁊ iſta tepiditasnō ē mala: qꝛ tendit ad bonū. Demū poſtꝙͣ ē calidaeffecta aquā. ſi igni nō adhereat iteꝝ ad tēporē de-