Proemiū in hoc opus.
niū ad altiora: nec libroꝝ ſꝑ copia dat̉. ⁊ occupatōesfacultatem ſubtrahūt ad diſcurrēdum ꝑ libros. Simaterias tāgo aliqn̄ ſuꝑātes tenuitatē notitie mee.nec hoc diſcrepat aꝓprietate formice q̄ pōdera geſtatſe grauiora. virtute ſibi collata ab actore nature. Excōgeſtis etiā a formica aliqͣ ſuꝑfluūt aliqua corrumpunt̉. Sic ⁊ ego nō ābigo multa ī hoc collectorio poſita ad ſuꝑfluitatē. cū aliqn̄ impropriauerim terminos. ⁊ extorſerim expoſitōes (nō vtputo cū falſitate)ad materiā dilatandā occurrentē. Multa etiā vl̓ nōdum ē mēdata. vel poſtea vitio ſcriptoꝝ alterata. veldiminuta ſūt. Non paꝝ laborat formica ad colligendū vnde viuat. Laboraui et ego ſatis ꝑ ml̓tos ānos.⁊ interrupte ꝓpter occupatōnes. et ſi nō magni valoris tn̄ tp̄s ex igentes. Unde aliqn̄ ꝑ mēſes ⁊ ānos opdimiſi. tp̄s ſepe furādo. aliqn̄ neceſſariū corpꝰ ſubſtētatōi. aliqn̄ exercitatōni p̄lature in qua diu indignꝰꝑmanſi. aliqn̄ decentie religionis .ſ. oratōnis ⁊ meditatōnis. adeo aūt eſt formica debile aīal: vt non ſoluꝫmagna. ſꝫ ⁊ minima vt mirmiceleon. ſint ei infeſta vſqꝫ ad internitōnē. Poterūt hic notatis aliqn̄ nedummultū lr̄ati: ſed quātūcunqꝫ ſcioli opponere ⁊ ip̄a necare. Ego āt ī flagella ꝑatꝰ ſū. nec faciē meā ab increpantibꝰ auerto. Dicit̉ etiā de formica. p̄putia bladiscōgregatis auferre. ne germinent: indeqꝫ fruſtret̉ ſpeſui laboris. Ne qd̓ igit̉ elatōis germen exurgeret intracordis mei. viſus ſum fere ꝑ oīa nūcupare doctores.talia que notant̉ referentes: ⁊ parū vel nihil de meoapponere niſi cauſa breuitatis trūcare. Uiderint gͦqui illoꝝ dicta cōdemnatōne arbitrant̉. ſi tāte autoritatis vel ſciētie ſint: vt illis poſſint obſiſtere. Nonigitur plus minuſue vituperationis vel laudis mihidebet aſcribi. ꝙͣ collectoribꝰ lectōnū vel ſcriptoribꝰ libroꝝ ab alijs editoꝝ. Unde nec nomen meū apponere volui nec tituluꝫ oꝑi. niſi in cōtemptū tanꝙͣ viliſſimā formicā. deſpectū aīal fabulādo alicui noīare placuerit. Formicas qͦꝫ moleſtas fore aluearibꝰ apum ſatis apparet. que cū ad ſui victū dulcedine mellis attracte hoc agūt inſtigāte natura nō vt noceant excuſate ſunt. ita ⁊ excerptores ſnīaꝝ ex varijs libris graues illis eſſe ſolēt: quibꝰ excellēs ingeniū ⁊ plurimumociū p̄ſtat doctrinas copioſas ⁊ mellifluas in origīalibꝰ ꝑſcrutari. Sꝫ cū ip̄i intendāt ſue ⁊ alioꝝ inopieꝓuidere. nō vident̉ culpādi cū etiā detrimēta non ill̓inferāt. ſꝫ magis gl̓iam augeāt: ebetōribꝰ ꝓponēdo interlocutōnes cōmunes. que ī ſuis fluētis forte nunqͣviderūt. ¶ Aliqͣleꝫ v̓o ordinē etſi nō multū ſerioſū.ignarus ordinis. poſui ꝓ faciliori inuentōe materiarū. Nā diſtinctum in qͣtuor ꝑtes pͥncipales feci de vicijs ⁊ v̓tutibꝰ recitare intēdendo. ⁊ quālibꝫ ꝑteꝫ in titulos. ⁊ titulos in capl̓a. ⁊ capitula ī ꝑagrophos diſtīguēdo. Et in pͥma ꝑte quedaꝫ generalia videlicet deaīa. ⁊ de potētijs eius q̄ ſb̓iecta eoꝝ habent̉. De paſſionibus tanꝙͣ principijs eoꝝ. De pctīs in genere ⁊ effectibꝰ eoꝝ. De multiplicibꝰ legibꝰ: qͥbꝰ vicia ꝓhibēt̉ etv̓tutes p̄cipiunt̉. ¶ In ſcd̓a ꝑte de vicijs in ſpecie videlicet de octo capitalibꝰ et eoꝝ filiabꝰ ⁊ ſpeciēbꝰ. Dereſtitutōne. De iuramēto ⁊ ꝑiurijs. De votis ⁊ tranſgreſſionibus eorum. De infidelitate et ſpeciebꝰ earūet ſuꝑſtitōnibus. Ad ſingula vicia ſingulas predicationes ponendo. ⁊ poſtea que pertinēt ad caſus cōſcientie vel declarationem materie. Et pro themate ſumit̉ v̓ſus pͣs. quia magis in promptu occurrit. et magis eccleſie in vſu. et compendioſior doctrina ad omnem materiā. ¶¶ In tercia ꝑte de ſtatibꝰ varijs tamlaicorum ꝙͣ clericorum. De eccleſijs et ſacramētis ſingulis. Et de cenſuris eccleſiaſticis. ⁊ ſtatibus purgādoꝝ et beatorum. ¶ In quarta ꝑte de virtute in genere et ſpecie. De virtutibus .ſ. cardinalibus. et theologicis in ſpecie. ⁊ de earū ꝑtibꝰ ſeu eis annexis. Et ſi
tempus erit. agetur de ſeptem donis ⁊ gratia. Reſtaret de articulis ſi vita cōmunicetur que nō minor ceteris erit. Qui inde aliquid vtilitatis hauſerit ꝓ meoret. ad dominum noſtrum Iheſum xp̄m.¶ Que aūt inducuntur teſtimonia ad ꝓbationē dictorum. vltra autoritates diuinarū ſcripturarū ⁊ ſacrorū canonum que frequenter apponuntur. ⁊ ſentētias ꝓprias antiquorum doctorū eccleſie Aug. Hieroni. Grego. Ambro. Criſo. Baſilij Iſidori Bernardi Anſelmi. ⁊cͣ. Aliqn̄ gentilium Platōnis Areſtotelis Tullij ⁊ Senece. Addijciūtur determinatōnes ⁊ dicta multorum modernorum in theologia vl̓iure ꝑitiſſimoruꝫ. quorum hec ſunt nomina. in theologia: ſanctus thomas queꝫ omnibus p̄pono in ſuisdictis. Ubertus magnus. Petrus de palude. Petrꝰde tharantaſio. qui fuit Innnocētius quintꝰ. Durādus Hugo cardinalis. Uilhelmus peculat. in ſūmaviciorū et virtutum. Dominus Ioh̓. dn̄ici cardinal̓de florentia. Raynerius in ſumma. Piſanus Uincētius in ſpeculo hyſtoriali. ordinis p̄dicatorum om̄esiſti p̄ nominati. Bonauētura cardinalis Richardus de media villa. Alexander de ales. Iohānes ſcotus. Nicolaus de lira: ordinis minorū. Augꝰ. de roma in quodlibetis. Auguſtinus de anchona de poteſtate eccleſie. Gregoriꝰ de arrimino ordinis heremitarum. In iure in glo. decreti. Hugo. Bart. Brix.Ber. In glo. decretalium. Ray. ordinis predicatoꝝin ſumma ſua antiqua. Innocentiꝰ quartus. Hoſti.in apparatu ⁊ ſumma. milhelmꝰ in ſpeculo. Archidiaco. in roſario. Ioh̓. an. in nouella. et glo. ſexti. etclemēti. Ioh̓. de lignauo. Ioh̓. caldrini. Io. de imo.oīm nouiſſimꝰ doctor. Petrus de ancharano. Laurētius de ridolfis in tractatu de vſuris. Franciſcuszam barellis. Nicolaus abbas de ſicilia. Anthoniꝰde butrio: Petrus ordinis minoꝝ in directorio iurisLapꝰ de caſtelli. Federicus de ſenis in conſil̓. Bartolus Baldus. De hiſtorijs exēpla ponunt̉. Grego.in dyalogo. Uincentiꝰ in ſpec. Martinus in coronicis. Ualerius maximus. Paulus. Oroſius. De vitapatrū. De vita fratrū. De ſeptem donis. Allegāturet multi alij ſapientes. ſed quia non ita frequēter nōcuraui nominare. ¶ Huius autem prime partis tituli ſunt iſti ſequentes.