Libellus contra

pus aduētus xp̄i ſit p̄teritū. ¶ Secūdū qd̓ ꝑtinet ad ꝑſonam xp̄i vtrū ſit deus ⁊ hō in vna perſona. ⁊ iſtud implicat duo: qꝛ fides catholica ponit vnionē nature diuine ethumane indeterminata ꝑſona .ſ. filij ⁊ non patris nec ſpirituſſancti: ⁊ ex hoc ſupponit̉ pluralitas ꝑſonarū in diuinis qd̓ fortiſſime negat̉ a iudeis. ⁊ ideo ad ꝓbandum qd̓in queſtiōe ponit̉ ꝑ ſcripturam a iudeis receptā. iſta triaſunt per ordinem declarāda: ex eadem ſcriptura. ¶ Primū eſt ꝙ in vnitate diuine eſſentie eſt pluralitas ꝑſonarūſiue ſuppoſitorū. ¶ Secundū eſt ꝙ in ꝑſona filij naturahumana ⁊ diuina ſunt vnite ita ꝙ ipſe eſt verus deus etverus homo. ¶ Terciū eſt ꝙ hoc factum eſt de p̄terito etnon expectandū de futuro: ſicut expectant iudei. ⁊ in hocſunt valde decepti. ¶ Ad declarationē primi primo induco argumentū magiſtri ſenten. diſt. ij. primi libri: qui ꝓbat pluralitē ꝑſonarum in diuinis ꝑ illud quod ſcribiturin principio Gen̄. In principio creauit deus celū ⁊ terram ⁊cͣ. hebraica veritas ſic habet. In principio creauitheloym celum ⁊ terram ⁊cͣ. Heloym eſt nomen pluralehuius nominis hel vel helon qd̓ ſignificat deū in ſingulari: ⁊ hoc ſatis patet ſcientibus ꝓprietates idiomatis hebraici. per hoc autē ꝙ nomē plurale diuinū cōiungit̉ cūverbo ſingularis numeri: cum dicit̉: Creauit heloym. acſi diceret: Creauit dij. oſtendit̉ igit̉ in ſcriptura ꝙ in deoeſt aliqua pluralitas ī vnitate eſſentie. quia talis modusloquēdi ſepe ī veteri teſtamēto innenit̉ de deo ⁊ de nulloalio. Ex quo patet ꝙ aliqua pluralitas in vnitate diuineeſſentie eſt que in nulla alia inuenit̉ natura: ⁊ hec eſt pluralitas ꝑſonaꝝ in vna ſimplici eſſentia que in p̄dicto mōloquēdi deſignat̉ per verbū ſingularis numeri cōiunctūnomini plurali. ¶ Sed ad hoc reſpōdent dicētes: ꝙ hocnomē heloym indifferēter accipit̉ in plurali ⁊ ſingulari:⁊ qn̄ dicit̉ de deo vero: ſemꝑ accipit̉ ꝓ ſingulari: ⁊ ſic eſt īꝓpoſito qn̄ dicit̉: In principio creauit heloym celum etterram .i. deus. ¶ Sed contra hanc ſolutionem arguo extextu ſacre ſcripture ꝙ hoc nomē heloym ⁊ alia nominadiuina dicunt̉ frequēter de deo vero in plurali qd̓ patetmanifeſte: qꝛ cōiungit̉ cum adiectiuis pluralibꝰ ⁊ verbispluralis numeri. Exemplū de adiectiuis Ioſue vlti. Nōpoteritis ſeruire dn̄o: qꝛ dn̄s ſanctꝰ ip̄e. Ueritas hebraica ſic hꝫ. Nō poteritis ſeruire dn̄o: qꝛ heloym ſancti ip̄e.Itē Hiere. xxiij. Peruertiſtis v̓ba dei viuētis dn̄i exercituū dei veſtri tetragrāmaton. ⁊ nota ꝙ ibi ponit̉ nomēdei tetragrāmaton: qꝛ veritas hebraica ſic habet. Peruertiſtis verba heloym viuentiū dn̄i exercituū dei veſtri. Etnota ꝙ ibi ponit̉ nomē dn̄i tetragrāmaton dei veſtri: cuꝫdicit̉ in autoritate p̄miſſa. Dn̄i exercituū: vbi habemus:nomē dn̄i in hebraico ponit̉ nomen dn̄i tetragrāmaton:qd̓ ſignificat diuinā naturā ẜm ſuas ꝓprietates intrinſecas abſqꝫ reſpectu ab extra vt magis patebit infra: et ſicpatet ꝙ in intrinſecis diuinitatis eſt aliqua pluralitas ꝑpluralitatē īmediate p̄cedentem cum dicit̉ in autoritate.Peruertiſtis verba heloym haijm .i. deoꝝ viuentiū: ⁊ cōiungit̉ iſta pluralitas nomini dei tetragramaton: tamenīmediate ſubdit̉: Dn̄s exerciruū ⁊cͣ. in ſingulari. ⁊ ſic perhoc patet ꝙ in vnitate diuine eſſentie eſt aliqua pluralitas cum ſumma ſimplicitate que nō eſt in alijs: qꝛ ſemꝑv̓bi ſcriptura ponit aliquid ſignificans pluralitate ꝑſonarum: ibi deinde ponit qd̓ oſtēdit eſſentie vnitatem vt perautoritatem p̄dictam patet: vt infra ſubſequēter patebit.Item Eſa. liiij. Dn̄abit̉ tui qui te ſecit dn̄s exercituū nomen eius. hebraica veritas ſic habet. Domīatores tui factoris tui dn̄s exercituum nomē eius. In hac autoritatevbi ponit̉: dn̄s exercituū nomē eius. ponit̉ nomē domini tetragrāmaton. Et ideo ex hac aucͣte pōt argui ſicut exp̄cedenti: ſimilit̓ hoc nomen heloym frequēter cōiungit̉cū verbo pluralis numeri: verbi gr̄a. ij. Regū. vij. dicit̉.Que eſt aut gens vt populꝰ tuus iſrl̓ in terra ꝓpter quaꝫiuit deus vt redimeret eam ſibi ī populū ⁊cͣ. hebraica veritas ſic habet. Quis eſt vt ppl̓us tuus iſrl̓ gens vna interra ꝓpter quā iuerūt heloym ad redimendū ſibi ppl̓m.

Item Eccl̓. ij. Quis eſt homo inquā vt poſſit ſequi regēfactorē ſuū. hebraica veritas ſic habet. Quis eſt homo vtintret poſt regē qui iam fecerūt eum. ¶ Patet igit̉ ex predictis ꝙ p̄dicta euaſio eſt falſa: qꝛ nomē heloym dictū dedeo vero accipit̉ frequēter in ſacra ſcriptura ī plural̓i: vtpꝫ ex autoritatibꝰ p̄dictis q̄ nō poſſunt intelligi ad literāniſi de deo vero: ꝓpter qd̓ alij ſoluerūt alit̓ alibi .ſ. in glo.ſuꝑ illud Eccl̓. qd̓ dictū eſt. Quis ē hō vt intret poſt regēqui iā fecerūt eū. glo. hebraica. Si querat̉ qͥ fecerūt eū .ſ.hoīem pōt dici deus ſanctꝰ ⁊ dn̄s ꝯſilij ſui: ⁊ ꝯſil̓r rn̄det̉ īglo. ſuꝑ psͣ. xlix. Qui factus eſt ab aſaph deus deoꝝ dn̄slocutꝰ ē ⁊cͣ. In hebraico ſunt tria nomīa diuina .ſ. hel: heloym: ⁊ nomē dn̄i tetragrāmaton loco huiꝰ habemꝰ hocnomē dn̄s. Querit ibi gloſator quare aſaphter nominauit deū in pͥncipio huiꝰ pſalmi. Reſpōdit vt oſtenderet ꝙdeus in tribꝰ ꝓprietatibꝰ creauit ſeculū: ſi cōſiderent̉ iſtereſponſiones duo ſunt veriſſime. Prima em̄ que dicit ꝙdeus ⁊ dn̄s cōſilij ſui fecerūt hoīem: ⁊ ꝓpter hoc dicit̉ inplurali: Eccleſi. ij. Quis eſt hō vt intret poſt rege qui iaꝫfecerūt eum. quia dn̄s accipit̉ hic ꝓ patre: dn̄s cōſilij ſuiꝓprie dicit̉ filius qui eſt verbū mētis paterne: et ſpūſſanctus amor ex ip̄is ꝓcedens. Similiter ſecūda rn̄ſio quedicit ꝙ aſaphter nomīauit deū: qꝛ deus in tribus ꝓprietatibus creauit mūdū eſt veriſſima: qꝛ tres ſunt ꝓprietatesin diuinis .ſ. paternitas: filiatio ⁊ ſpiratio: que ſunt ꝓprietates cōſtituētes. Et creatus mūdus eſt in tribꝰ ꝓprietatibus iſtis qm̄ indiuiſa ſunt oꝑa trinitatis. ¶ Patet etiamex iſtis ꝙ nō eſt cōtra intentionē hebraicoꝝ doctoꝝ antiquoꝝ ꝙ aliqua pluralitas ponat̉ in deo ſeu ī diuinis: dūtn̄ ſeruet̉ vnitas deitatis quaꝫ vnitatē catholici veriſſimecōfitent̉. Hanc igit̉ vltimā reſponſionē que vt viſum eſtcōtinet veritatē: poſteriores iudei deprauāt dicētes: ꝙ diuina ſapiētia: bonitas ⁊ potētia ſunt iſte tres ꝓprietatesin quibus deus creauit mūdum ⁊ omnia fecit: ⁊ ideo inpͥncipio Gen̄. dicit̉: In pͥncipio creauit heloym. in plurali ad denotandū iſtas tres ꝓprietates ſiue attributa ī deoin quibꝰ oīa operat̉. Et eo mō exponūt autoritates aliasSed iſta reſpōſio nō eſt rōnabilis. ¶ Primo qꝛ ſicut deꝰoperat̉ ꝑ potentiā: ſapientiā: ⁊ amorē: ita artifex creatusoperat̉ ꝑ artē ſuam: ſicut ꝑ regulā directiuā ⁊ ꝑ potentiātranſmutādi materiā: ⁊ ꝑ lucri amorē ſicut ꝓpter finem.Si igit̉ ꝓpter p̄dicta .ſ. ꝓpter potentiā: ſapiētiā: ⁊ bonitatē diuina nomē dn̄i ponit̉ in plurali qn̄ operat̉: eadē rōne⁊ maiori debet ſcriptura ſic loqui de artifice creato operationē ip̄ius exprimēdo qd̓ nō inuenit̉: ⁊ talis modus loquēdi in ſacra ſcriptura de deo frequēter habet̉. Et cōfirmat̉ ratio: qꝛ potētia ſapiētia ⁊ amor plus differūt ī artifice creato qͣꝫ in deo: qꝛ differūt .ſ. re abſoluta: qd̓ non pōteſſe in deo: ergo modus loquēdi in plurali magis cōpetit in exp̄ſſione operatoris creati artificis qͣꝫ ip̄ius dei.¶ Item arguit̉ ſic: Intētio Noyſi erat inducere ppl̓mad cultū vnius dei ⁊ ip̄m ab idolatria reuocare: ad quamille populus erat ꝓnus: vt patet ex toto diſcurſu veteristeſtamēti. Cum igit̉ per modū p̄dictum loquēdi in plurali poſſit haberi aliqua occaſio cogitandi abſolutā pluralitatē in diuinis nō eſt veriſimile ꝙ moyſes cognoſcēsꝓnitatem populi ad idolatriā vſus fuiſſet tali vocabulovel modo loquēdi ⁊ in ſcripturis reliquiſſet niſi per hocſubtiliter ſapiētibꝰ indicare voluiſſet ꝙ cum vnitate ſimplicis eſſentie in deo ſtat pluralitas ꝑſonarum: aliter em̄ſuus modus loquēdi eſſet cōtrarius ſue intētioni. ¶ Eſtautē ſciendū ꝙ in hebraico myſteria abſcondita ⁊ ſolumſapientibus nota ex modo ſcribendi inconſueto frequēter deſignantur. Iſta ſunt que dixi de hac reſponſione: ⁊hanc queſtionem determinaui. Sed poſtea venit ad manus meas quidam libellus hebraice ſcriptus vbi predicta ratio aliter ſoluitur. Et qͣꝫtum ad illud argumentumdixit ſic autor illius libelli: ꝙ illi qui arguunt pluralitatem perſonarū in diuinis per hoc nomē Veloym quodpluralitatem ſignificat: et tamē dicit̉ de deo: innitunt̉ ſuper baculum arundineū confractū: quia talis modus lo