Prologus in epiſto as canonicas
trus eſt primus in ordineē apl̓oꝝ: prime ſint etiā eiust epl̓e ī ordine ceteraꝝ. Sedſic̄ euāgeliſtas dudū ad veritatis lineā correximꝰ: itahhas ꝓpͥo ordini deo iuuātereddidimꝰ. Eſt .n. prīa eaꝝvna iacobi: due petri: tresiioh̓is: ⁊ iude vna. Que ſi ſicut ab eis digeſte ſt̓: ita qͦꝫab īterp̄tibꝰ fidelit̓ ī latinūi ꝟterent̉ eloquiū: nec ambiguitatē legētibus facerentn nec ſermonū ſēſe varietasimpugnaret: illo p̄cipuo loco vbi de vnitate trinitatiso in pͥma ioh̓is epl̓a poſitū legimꝰ: ī qͣ etiā ab infidelibꝰtrāſlatoribus multū erratūeſſe a fidei veritate cōꝑimꝰtriū tm̄mō vocabula: hoc ēaq̄ ſaguīs ⁊ ſpūs in ip̄a ſuaeditiōe ponētibꝰ ⁊ pr̄is ꝟbiqꝫ ac ſpūs teſtioniū omit̉hi tētibꝰ. In qͦ maxīe ⁊ fidescatholica roborat̉: ⁊ pr̄is ⁊r filij ⁊ ſpūſſctī vna diuinitas tis ſub̓a cōprobat̉. In ceteris ꝟo epl̓is qͣntū a nr̄a aliorum diſtet editio lectorist prudētie derelinqͦ. Sed tuꝟgo xp̄i euſtochiū dū a mevimpēſiꝰ ſcpͥture veritatē inx qͥris: meā quodāmō ſeneyctutē inuidoꝝ dentibꝰ cor-
rodendā exponis: qͥ me falſariū rorruptorēqꝫ ſctāꝝ ꝓnūciant ſcripturaꝝ. Sꝫ egoī tali oꝑe nec emuloꝝ meorū inuidētia ꝑtimeſco: necſancte ſcripture veritatempoſcentibus denegabo.¶ Explicit ꝓlogus in ſeptēepiſtolas canonicas.Incipit argumētū in eaſdēAcobꝰ: petrꝰ: ioh̓es: ⁊iudas: ſeptē epl̓as ediderūt̓ tā myſticas qͣꝫ ſuccinctas: ⁊ breues ꝑiter ac longas: breues ī ꝟbis: lōgasin ſentētijs: vt ratꝰ ſit qͥ nōearū lectione cecutiat.Explicit̓ argumētū in ſeptē epl̓as canonicas.¶ Incipit argumētū ī epl̓aꝫcanonicā. b. iacobi apl̓i.it clerū de cultura celeAcobꝰ apl̓s ſctm̄ inſtruſtiū p̄ceptoꝝ ⁊ regl̓a catholice obſeruantie: ⁊ de inuicte patiētie maieſtate: ⁊ dereuelatiōe plurimoꝝ: et demēdacio magiſtroꝝ.¶ Explicit argumentū.Incipit epl̓a canonica be.Iacobi apl̓i. ¶ Capitulū. j.Acobus dei ⁊iijdn̄i noſtri ieſubchriſti ſeruuscduodecim tri
e ¶ Prime ſint eius etiā epl̓e ⁊cͣ. Hic querit̉ qͣre a Hieronymo aliter ordinant̉. Rn̄deo: poſſunt ordinari ẜm ordine ⁊ dignitatē ſcribentiū: et ſic pͥme ſunt epiſtole Petri.vel ẜm ordinē tēpoꝝ qͥbus ſcripſerunt: ⁊ ſic pͥma eſt epl̓aIacobi qͥ primꝰ ſcripſit inter apl̓os. Iacobus em̄ trigītaannis rexit eccleſiāhieroſolymitanā pꝰpaſſionē dn̄i. ſcꝫ vſqꝫad ſextū annū neronis: ⁊ tūc fuit martyrizatus: Petrus v̓oxxxviij. id eſt vltimoāno neronis. Et certū ē ꝙ ī vltīo tꝑe viteſue ſcripſit. Un̄ dic̄ij. Petri .j. Certū eſtꝙ velox ē depoſitiotabernaculi mei. Exquo pꝫ ꝙ ſcripſit pꝰIacobū. Ioh̓es v̓omultū poſt euangeliū ⁊ epl̓as ſcripſit.ſcꝫ poſt mortē domiciani: qꝛ reuerſus deexilio inuenit eccl̓iāꝑ hereticos ꝑturbatā: ⁊ tūc ſcripſit euāgeliū ⁊ epl̓as contraip̄os. f ¶ Sed ſicuteuāgeliſtas. hic oſtēdit̉ ꝙ ẜm trāſlatiōeꝫHiero. recte ordinātur: lr̄a plana ē. Hicquerit̉ qͥd eſt qd̓ dic̄hic: Euāgeliſtas correximꝰ. ReſpōdeoCorrexit qd̓ ꝑtinebat ad euāgelij veritatē: qd̓ ꝑ pſeudo fuerat deprauatum: etqd̓ ꝑ trāſlatoꝝ impericiā fuerat īmutatūg¶ Ita has epl̓asprio ordini reddidimꝰ .ſ. ẜm ꝙ ordinateſt̓ apud grecos ⁊ nōẜm latinos antiqͦrūcodices qͥ rectū ordinē nō habebant.h ¶ Deo nos iuuāteſine quo nihil poſſumꝰ face̓ bn̄: nec etiācogitare bonū. ij. Coꝝ. iij. Fiduciā talē habemꝰ ꝑ chriſtūad deū nō ꝙ ſufficiētes ſimꝰ cogitare aliqͥd a nobis. q. exnobis: ſꝫ ſufficiētia nr̄a ex deo ē. i ¶ Que ſi ſic vt ab eis⁊cͣ. In hac ꝑte tria tangunt̉. Primū ē vtilitas trāſlatiōisdebite. ſecūdū eſt error trāſlatiōis antique: ibi. In qͣ etiāab infidelibꝰ ⁊cͣ. terciū eſt ꝑiculū incidēs vel īminens exhmōi errore: ibi. In qͦ maxīe ⁊cͣ. lr̄a eſt plana. k ¶ Digeſte .i. ordine: eo .ſ. ordine qͦ ſt̓ ſcripte. Nota ꝙ digero ris. dr̄ordinare vl̓ explicare: vl̓ ordinē deſcribe̓: vl̓ ī numeꝝ ordinare: vl̓ expone̓: vel diuidē ordinatī: vl̓ euacuare: vel ebrietatē deponere: vel cibaria ⁊ potus diuidunt̉. ⁊ quedā ꝑspurior tranſmittit̉ ad mēbra ad alimēta vite: quedā groſſior emittit̉ ī ſeceſſū: ⁊ inde dr̄ digeſtus ta. tū. l ¶ Ab interp̄tibus. latinis. m ¶ Ambiguitatē .i. dubietationē inordine. n ¶ Nec ſermonū varietas. ꝓpter diuerſitatē lr̄eo ¶ In pͥma epl̓a. j. Io. v. Tres ſūt qͥ teſtimoniū dāt ī celopat v̓bū ⁊ ſpūſſanctus. ⁊ illud omiſerāt latini interp̄tes.p ¶ In quo .ſ. teſtimonio patris v̓bi ⁊ ſpūs. q ¶ Fidescatholica maxīe roborat̉ .i. ꝯfirmat̉ ꝯͣ hereticos impugnā
G1A8 CAn.tes. r ¶ Et vna diuinitatꝭ ſub̓a cōprobat̉ eē. Pr̄is ⁊ fili⁊ ſpūſſancti .i. ꝙ ſit vna ſub̓a triū ꝑſonaꝝ. Qd̓ negat arriꝰſicut ſabelliꝰ negat eaꝝ trinitatē. vn̄ v̓ſus. Arrius borretidē dicitqꝫ ſabellius idē. s ¶ In ceteris .ſ. a pͥma ioh̓is.i ¶ Sed tu v̓go xp̄i. Hic tangunt̉ duo. pͥmo em̄ tangunt̉incōmoda occaſiōeinterp̄tationis ſacreſcripture ip̄m circūſtātia. ſcd̓o fortudoip̄ius ſiue ꝯſtantia:ibi. Sed ego in talioꝑe ⁊cͣ. Dicit ergo:Sed tu v̓go xp̄ieuſtochium. vide. sͣv̓ſus finē ꝓlogi ſuꝑIoſue: ⁊ īuenies ſatis de euſtochio.v ¶ Impēſiꝰ .i. inſtātius .i. freq̄nter ⁊ cūmagna inſtantia.x ¶ Neā quodāmōſenectutē .i. me ſenē.y ¶ Oētibꝰ .i. mordacibꝰ detractōnibusEccl̓. x. Si mordeaſerpēs ī ſilētio nihileo minꝰ hꝫ qͥ occl̓tedetrahit ꝓuer. xxx.Gn̄atio qͥ ꝓ dētibꝰgladios hꝫ psͣ. Iingua eoꝝ gladiꝰ acutus. z ¶ Falſariū.intermiſcēdo falſa.a ¶ Corruptorēqꝫ ſāctarū ꝓnūcians ſcripturaꝝ. dānādo vera ab alijs ſcripta: ⁊hoc ꝯtra aſtericos ⁊obelos: qͥbus ſupplebat diminuta iugulabat et dānabatſuꝑflua ī tali oꝑe tāvtili. b ¶ Nec emuloꝝ meoꝝ inuidētiāꝑtimeſco: Prouer.xxviij. Fugit impiꝰnemine perſequēte.Iuſtꝰ aūt qͣſi leo cōfidēs abſqꝫ t̓rore eritc ¶ Nec ſancte ſcripture veritatē denegabo. hͦ em̄ eēt inuidere: īmo cōicabo ex charitate: ⁊ maxīe poſcētibꝰ: Sap̄.vij. Quā ſine fictiōe didici: ⁊ ſine inuidia cōico. ¶ Ca. j.Acobus ih̓u xp̄i. Liber iſte diuidit̉ ī quattuorp̄tes: ẜm qͣttuor apl̓os hꝰ libri ſcriptores: ſic̄ dictū fuit de libro. xij. ꝓph̓aꝝ qͥ diuidit̉ ẜm nūerūxij. ſcpͥtoꝝ: ꝑtes aūt libri patebūt ꝓſequēdo. Prīa ꝑs cōtinet epl̓aꝫ. b. iacobi: q̄ diuidit̉ ī duas ꝑtes .ſ. ī ꝓhemiū ⁊ tractatu. ſcd̓a incipit: ibi. Om̄e gaudiū. In pͥma ꝑte pͦ deſcribit̉ ꝑſona ſalutās ex noīe cū dr̄: a ¶ Iacobꝰ. iſte ē iacobꝰminor frat̓ iude apl̓i ⁊ filiꝰ alphei. aliꝰ v̓o iacobꝰ qͥ dr̄ maior fuit fr̄ ioh̓is apl̓i ⁊ euā. ⁊ filiꝰ zebedei. ſcd̓o ex religiōecū dr̄. ¶ ¶ Xp̄i ſeruꝰ. nō aūt dic̄ apl̓s: qꝛ ſcribebat ꝯuerſisex iudaiſmo qͥ p̄ferebāt ſe ꝯuerſis ex gētilitate: vt pꝫ Act̉.vj. Et ī epl̓is pauli ī pluribꝰ locis: ꝓpt̓ qd̓ vt eos inducētad huiliatōeꝫ exēplo ſui nō noīat ſe apl̓m qd̓ nomē eſt dignitatis: ſꝫ ſeruū qd̓ nomē eſt ſubiectiōis. Cōſequēter deſcribunt̉ ꝑſone ſalutate cū dr̄: c ¶ Duodecim tribubus.Ex quo patet ꝙ ſcribebat conuerſis de iudaiſmo. Populus enim iudaicus in duodecim tribus diuidebat̉.