Ad Hebreos

erit iudicio. ego autē dico vobis: quia omnis qͥ iraſciturfratri ſuo reus erit iudicio in quo ordinat motum animiinteriorem: vt patet. Sil̓r lex noua actus exteriores ordinat nullū malū ꝑmittendo: ꝑꝑ quod dicit ſaluator Natthei. xij. Dico aut vobis quia omne verbum ocioſum qd̓locuti fuerint homines ſuper terram reddent rationeꝫ indie iudicij. Si aūt hic ꝓhibet v̓bum ocioſuꝫ. ꝑ cōſequēsverbū nociuū ⁊ multo fortius omnē actū malum. ꝓpterquod Nath̓. v. poſt ſuppletionē p̄ceptoꝝ moralium veteris legis concludit perfectionem euāgelij dicēs. Eſtoteergo ꝑfecti ⁊cͣ. Perfecit aūt xp̄s moralia p̄cepta legis eiscōſimilia euangelica ſuꝑaddēdo. Propter qd̓ Nathei.xix. Dicit iuueni dicenti ſe cuſtodiſſe mādata legis ⁊ q̄rēti vlterius viam ꝑfectionis dicit ſaluator: Adhuc vnū tibi deeſt: ſi vis ꝑfectus eſſe vade vende omnia que habesda pauperibꝰ: ⁊ habebis theſaurum in celo ⁊ veni ſequere me. ſecūdo dico ꝙ lex noua ꝑfecta eſt qͣꝫtū ad ſacramēta: quia conferūt gratiā qd̓ non faciebāt ſacramenta veteris legis: ꝑꝑ qd̓ dicit̉ Ioh̓is .j. Lex ꝑ moyſen data eſt gratia ⁊ veritas ꝑ ieſum xp̄m. propter hoc de iohanne baptiſta. qui per ſuam p̄dicationem ⁊ baptiſmum ſuum diſponebat populum ad chriſti baptiſmum: ⁊ per conſequēsad alia ſacramenta: cum baptiſmus ſit ianua ſacramētorum Luce .j. dicitur: Ipſe preibit ante illum in ſpiritu etvirtute helye parare domino plebem perfectaꝫ. tercio lexnoua ꝑfecta eſt qͣꝫtum ad ſacrificia. qꝛ in ip̄a eſt vnum ſacrificiū ꝑfectiſſimū .ſ. euchariſtia que non eſt tm̄ ſacramētum. ſed etiam ſacrificiū quia ibi chriſtus quodammodoimmolatur: ⁊ fructus ſue benedicte paſſionis a populoꝑcipitur: tamen iſtud ſacrificium tanqͣꝫ vnum ⁊ perfectufuit in lege figuratum per multa ſacrificia ⁊ varia ſicut ꝑfectū ꝑ imꝑfectū. Eiꝰ autē ꝑfectio apparet in duobꝰ. pͦ qͥatollit peccata qd̓ non poterant facere legis ſacrificia: ꝓpt̓quod Ioh̓ j. dicit̉. Ecce agnus dei ecce qui tollit peccatamundi .i. peccata omnis fidelis ⁊ infidelis ẜm ꝙ diciturIoh. iij. ca. pͥma canonica: Ip̄e eſt ꝓpiciatio ꝓ peccatꝭ noſtris: non ꝓ noſtris tm̄: ſed etiam ꝓ totius mundi. ſecundo apparet eius perfectio: quia augmentat gratiam: ẜmꝙ dicitur Iohā. vj. Qui manducat me viuit ꝑꝑ me. ꝑ augmentum .ſ. gratie de vtroqꝫ hoc autem effectu huiꝰ ſacrificij dicitur Bebreo. .x. Hic autem vnaꝫ ꝓ peccatis hoſtiam offerens. ſcꝫ ſemetip̄m: ſed et ad dexteram dei patris.ſequitur. Una em̄ oblatione confirmauit in ſempiternūſanctificatos. amotio lingue oſtenditur cum dicit̉ in auctoritate. Unam ꝓ peccatis hoſtiam offerens. collatio ⁊augmentatio gratie cum dicitur. Cōſummauit in ſempiternum ſanctificatos. ⁊ ſic ꝑfectio euangelij patet ex ꝑfectione ſacrificij ꝓpter quod dicitur Hebreoꝝ. ix. Chriſtusaſſiſtens pontifex futuroꝝ bonorū ꝑamplius ⁊ ꝑfectius⁊cͣ. tercio oſtenditur ꝑfectio legis euangelice qͣꝫtum ad iudicialia. quia inducit ad obſeruantiam legis non ꝑ timorem pene: ſed ꝑ amoreꝫ iuſticie quod eſt ꝓprium ꝑfectoꝝvt ſupra dictū ē: ꝓpt̓ qd̓ lex noua dr̄ ꝑfecta ẜm ꝙ dr̄ Iacꝰj. Qui autem ꝓſpexerit in lege ꝑfecte libertatis ⁊cͣ. Itemqꝛ nullū innocentē punit: nec aliqd̓ malū impunitū relinquit: quia etiam v̓ba ocioſa puniēda oſtendit: vt sͣ. dictūeſt. ⁊ nō ſolūmodo v̓ba ocioſa. ſꝫ etiam malas cogitatōesẜm ꝙ dicit̉ Nath̓. v. Ego aūt dico vobis ꝙ quicūqꝫ viderit mulierē ad cōcupiſcendū eam iam mechatꝰ ē in cordeꝓpter qd̓ lex noua eſt ꝑfecta: de qua p̄t exponi illud Cantico. vj. Una ē colūba mea ꝑfecta mea. dicit̉ em̄ lex nouacoluba metaphorice: qꝛ ē ſine felle amaritudinis: nulluꝫinnoxiū puniēs. d̓r ꝑfecta: qꝛ nullū malū ꝑmittēs ⁊ ſic apparet ꝑfectio legis euāgelice qͣꝫtū ad legis corpꝰ qd̓ continet mandata. Sil̓r lex noua ꝑfecta eſt qͣꝫtū ad finē legꝭ qͥquidē finis eſt vita beata. ad quē finē immediate introducit lex euangelica: qd̓ nō poterat lex vetus niſi tm̄ in figura: ꝑꝑ qd̓ dicit apl̓s ad Hebre. xij. Nō acceſſiſtꝭ ad tractabilē ignem .i. corꝑalem ⁊ viſibilem: ſicut acceſſerunt iudei in monte ſynai: ſed acceſſiſtis vos .ſ. credentes in xp̄oaa ſyon montem ciuitatem dei viuentis: celeſte hieruſalē

⁊ multoꝝ miliū angeloꝝ frequentiā: ⁊ eccleſiā pͥmitiuoꝝqͥ cōſcripti ſunt in celis: ⁊ iudicē oīm deū ⁊ ſpm̄ ſanctoruꝫꝑfectoꝝ: ꝓpt̓ qd̓ apl̓us Hebreo. vij. Poſtqͣꝫ dixerat nihilad ꝑfectū adducit lex .ſ. lex vetus adiuxit. Introductō v̓omelioris ſpei ꝑ quā ꝓximamꝰ ad deū .ſ. in lege noua. ptꝫigit̉ ex p̄dictꝭ ꝙ lex noua ꝑfecta eſt. ⁊ qͣꝫtū ad cognitioneꝫfidei legi p̄uiā ⁊ qͣꝫtū ad ip̄m corpus legis. ⁊ qͣꝫtū ad eiꝰ finē. Iſta aūt ꝑfectio legis figurata ē. iij. Reg. vj. vbi dicit̉ſic: Perfecta eſt domꝰ dn̄i in om̄i oꝑe ſuo. Lex em̄ nouapōt cōueniēter dici domus dn̄i: qꝛ huiꝰ domus ip̄e ē edificator: qꝛ lex noua data eſt ab eo immediate nō lex vetus:ẜm ꝙ dr Bebre. j. Nultipharie multiſqꝫ mōis olim deꝰloquēs pr̄ibus in ꝓphetis nouiſſime diebꝰ iſtis locutusē nobis in filio cōſubſtantiali ⁊ coeterno. vt ibidē ſb̓ditudicit̉ etiam lex noua domus dn̄i: qꝛ ip̄e eſt huius domusinhabitator. quia in ſacramento ⁊ ſacrificio noue legis .ſ.euchariſtia cōtinetur totus xp̄s realiter. bn̄ igitur diciturPerfecta eſt domus domini in omni tempore ſuo. quiaꝑfecta eſt lex noua in cognitione fidei: in p̄ceptis moralibus: in ſacrificijs: in ſacramentis: ⁊ iudicialibus: ⁊ ꝑfecteintroducit ad finē legis .ſ. vitam beatā que eſt finis diuinelegis. ⁊ ſic patet ſecundū pͥncipale. Tercio pͥncipalit̓ oſtēditur in v̓bo p̄aſſumpto ordo vtriuſqꝫ .ſ. legis ⁊ euangelijcum dicit̉. Cum venerit hͦ euacuabitur illud. in quo adueniēte euāgelio lex on̄ditur euacuari: vbi oſtēditur triplexordo legis ⁊ euangelij .ſ. ordo tempor is: dignitatis ⁊ v̓tutis. Arioritate vero temꝑis lex vetus pͥor eſt qͣꝫ noua qͥaerat diſpoſitio ad ip̄am inquantum ꝑ eaꝫ homines retrahebantur ab ydolatria: ⁊ tenebantur ſb̓ cultu vnius dei: ⁊ſic diſponebantur ad ſuſceptionem euangelij: ⁊ hoc ē qd̓dicit apl̓us ad Gallat. iij. Priuſqͣꝫ veniret fides. id eſt lexeuangelica: vbi habetur fides explicata ſb̓ lege cuſtodiebamur concluſi in eaꝫ fidem que reuelanda erat. Prioritate autem dignitatis eſt ecōuerſo ꝓpter quod apoſtolusad Gal̓. iiij. cōꝑat duo teſtamenta duobus filijs abrae. qͦrum primus origine ẜm carnem natus eſt. ſecundus aūtſcꝫ yſaac per repromiſſionē: ꝑꝑ quod fuit prior dignitate.Similiter lex noua prior eſt veteri teſtamento ordine efficacie ⁊ virtutis: qꝛ obligatio illius legis ceſſat adueniente euangelio ẜm ꝙ dicit̉ ad Gal̓. iij. At vbi venit fides iaꝫnō ſumus ſb̓ pedagogo .i. ſub lege que erat pedagogꝰ noſter in chriſto. vt ibidem dicitur: quia lex euacuatur adueniente euāgelio. Conſiderandum tn̄ ꝙ diuerſimode euacuantur p̄cepta moralia legis: ⁊ ceremonialia ⁊ iudicialia. Ad cuiꝰ intellectū ſciendū ꝙ qn̄ fit mutatio a cōtrarioin cōtrariū: oꝑtꝫ terminū a quo total̓r euacuari: ſicut quādo ex albo fit nigꝝ albedo tollit̉: qn̄ āt ex imꝑfecto fit ꝑfectū nō tollit̉ totalit̓ terminꝰ a qͦ. ſꝫ tm̄ eiꝰ imꝑfectio .ſ. quādo ex minꝰ albo ſit magꝭ albū nō tollit̉ albēdo p̄cedēs: ſꝫtm̄ eiꝰ imꝑfectio. Ulteriꝰ cōſiderādū ꝙ qn̄ corrumpiturterminꝰ a quo ꝑ accidēs illd̓ qd̓ ē ei adiuctū corrūpit̉ pōttn̄ manere cū termīo ad quē ſi non habeat ad ipſum contrarietatē: non tamē manet numero ſꝫ ſpecie tm̄. ſicut qn̄de aere ſit ignis manet qͣlitas ſymbola. Ceremonialia igr̄euacuāt̉ pͦ mō: qꝛ ꝯͣriant̉ noue legis cultui. Ad cuiꝰ intellectū ſciendū ꝙ ceremonie ſicut dictū ē ordināt̉: ad cultūdiuinū. ẜm ꝙ dic̄ Aug. ī enche. c. iij. Deus colit̉ ſpe fide ⁊charitate loq̄ndo de cultu īteriori. ⁊gr̄ ceremonie q̄ ſūt q̄dā ꝓteſtatiōes cultꝰ interiorꝭ dn̄t cōcordare cultui interiori qͥ ē ꝑ fidē ⁊ charitatē. Eſt āt triplex ſtatꝰ hoīs. vnꝰ ē inqͦ habet̉ fides ⁊ ſpes de bonis celiſtibꝰ: ⁊ d̓ his ꝑ q̄ ad ip̄aintroducimur .ſ. de myſterijs xp̄i: ⁊ de vtriſqꝫ ſicut de futuris. ⁊ eſt ſtatus veteris teſtamenti. Alius eſt ſtatus hominis in quo habet̉ fides de bonis celeſtibus ſicut de futuris: ſed de his ꝑ que introducimur ad celeſtia .ſ. de myſterijs xp̄i habetur fides ſicut de preſentibus vel preteritis:⁊ hic ſtatus eſt no. leg. tercius ſtatus eſt in quo vtraqꝫ habentur tanqͣꝫ preſentia ⁊ euidentia ⁊ nihil credit̉: ⁊ hic eſtſtatus patrie celeſtis. in hoc aūt ſtatu tercio vbi nihil creditur nihil eſt ceremoniale vel figurale ad cultum pertinens: ẜm ꝙ dicit̉ Apocal̓. xxj. Templum non vidi in ea