Druckschrift 
[Quarta pars] (1493) [super libros Novi Testamenti]
Entstehung
Seite
213a
Einzelbild herunterladen
 

Ad Galathas

Nos natuta iudei exb gētibꝰ pctōres. Scientesaūt iuſtificat̉ ex oē peribꝰ legis niſi fidē ied ſu xp̄i nos in xpo ih̓u credimus: vt iuſtificemur exfide xp̄i ex oꝑibus legis. Propter qd̓ ex oꝑibꝰlegis iuſtificabit̉ omīsē caro. Qd̓ ſi q̄rētes iuſtififcari in xp̄o inuenti ſumuss ip̄i peccatores nūqͥd xp̄speccati mīſter ē Abſit. Siem̄ que deſtruxit iterū hec

ī reedifico preuaricatoremmie eſſe conſtituo. Ego em̄ legem legi mortuus ſum vt deo viuam. Xp̄o confirxus ſum cruci. Uiuo autēs iam non ego: viuit vero int me chriſtus. Quod autēnūc viuo in carne in fideyviuo filij dei dilexit me:et tradidit ſeipſum pro meNon abijcio gratiam deia Si enim per legem iuſticiab ergo gratis chriſtus mortuus eſt. Capi. iij.

litere p̄cedētis ſciendū Hiero. Augn. vident̉ variaſenſiſſe de legaliū ceſſatōne: maxime ad ceremonialiade qͥbꝰ ē hic ſermo Hiero. em̄ diſtinxit duo tꝑa tm̄. vnuꝫan̄ paſſionē xp̄i ī legalia hūer̄t vim obligatiuā expiatiuā ſuo: aliud poſt paſſionē xp̄i in legalia ẜm ip̄mſtatim erāt mortifera ita ſeruātes eamortalite̓ peccarenEt ꝯn̄r hūit dice̓ apoſtoli pꝰ paſſioneꝫxp̄i nunqͣꝫ ſeruauer̄tea ẜm v̓itatē: ſꝫ ſolūqͣdā pia ſimulatōneſcꝫ ne ſcādalizarentcōuerſos de iudeis alioꝝ ꝯuerſionemimpedirēt. quideꝫſimulatio ē ſic ītelligēda actus illos ẜm rei v̓itatēfacerēt: ſꝫ qꝛ faciebāt illos tanqͣꝫ legꝭceremonias obẜuātes: ſicut ſi qͥs pelliculā mēbri viril̓ abſcindēt circūciſionis ſeruāde ſꝫ ſanitatis recuꝑande. Sed qm̄ indecēsvr̄ apl̓i ꝓpter ſcandalū occultarēt ea ꝑtinēt ad verita vite doctrine. ſimulatiōe vterēt in his ꝑtinēt adſalutē fideliū. ꝯueniētiꝰ diſtinxit Aug. tria tꝑa. vnuman̄ paſſionē xp̄i in legalia curſum ſuū hūerūt. aliud au poſt diuulgationē euāgelij in legalia ſunt mortua etmotifera. tertiū ē tp̄s mediū .ſ. a paſſiōe xp̄i vſqꝫ ad diuulgationē euāgelij. in legalia fuerūt mortua qꝛ nullā vimhabebāt. nec aliqͥs ea ẜuare tenebat̉. tn̄ erat mortiferaqꝛ ꝯuerſi de iudaiſmo poterāt illa licite ſeruare: tn̄ponerēt in eis ſpē: reputātes illa ſibi neceſſaria ad ſalutēqͣſi ſine eis fides xp̄i iuſtificare poſſet. Hec aūt licētiaſeruādi ad tp̄s legalia fuit ex inſtinctu ſpūſſctī: qꝛ ſi conuerſis de iudaiſmo ad fidē ſtatim fuiſſꝫ in hibitꝰ legꝭ ritꝰſic̄ ꝯuerſis de gētilitate idolatrie cultꝰ: videret̉ lex ſemper fuiſſet mala ſic̄ idolatria: nec ꝯn̄s a d̓o data fuiſſet.Illis aūt ꝯuertebant̉ de gētilitale inerat tal̓ obẜuātie. ꝑꝑ qd̓ paulꝰ circūcidit timotheū ex mr̄e iudea na Act. xvj. Tytū v̓o natꝰ fuit ex gētilibꝰ noluit circūcidere vt p̄dictū ē. gētilibꝰ tn̄ īpoſita fuit ad tp̄us obẜuatioaliqͦꝝ legaliū. vt hr̄ Act. xv .ſ. abſtinerēt ab īmolatis ſimulacroꝝ ſanguīe ſuffocato: tāqͣꝫ neceſſarijs ad ſalu ſꝫ ad amicabilē ſocietatē iudeoꝝ gētiliū adinuicē.illo tꝑe iudei abhorrebāt iſta comedere. ſic̄ etiā frequent̉ꝯtingit aliqͥs exn̄s in ſocietate alteriꝰ abſtinet a cibis ſocio ſuo ab omīabilibꝰ. ꝓcedēte v̓o tꝑe: ceſſante ceſſauit effectꝰ. igit̉ apl̓i de iudaiſmo ꝯuerſi tꝑe intermedio .ſ. apaſſiōe xp̄i vſqꝫ ad publicationē euāgelij legunt̉ aliqn̄ ſeruaſſe legalia licite p̄dicto. Sꝫ ꝯͣ vr̄ qd̓ d̓r etrfuit rep̄hēſibilis ex tali obẜuatiōe. Dd̓m peccauitex facto qd̓ erat ſibi licitū vt dictū ē. ſꝫ ex faciēdi. qꝛ in nimiā diligētiā adhibebat ne iudeos offēderet. ita ex ſeq̄bat̉ ſcādalū gētiliū intm̄ aliqͥ inducebant̉ ad credendū tal̓ abſtinētia ciboꝝ in lege ꝓhibitoꝝ eēt neceſſaria ad ſalutē. Et ꝑꝑ paulꝰ erat gētiliū apl̓s: ip̄ꝫ publice rep̄hēdit. petrꝰ audito ꝑiculo gētiliū ſibi acqͥeuit.pter quod licet peccauerit in obẜuādi ꝓpter qd̓ vererephēſibilis fuit: vt ſcribit paulꝰ in ſcriptura catholicain nihil ē falſū. fuit tn̄ pctm̄ veniale qd̓ bn̄ fuit poſt confirmationē ſpūſſancti in apl̓is. vn̄ dicit Ioh̓ j. canonica .j.ca. Si dixerimꝰ pctm̄ hēmꝰ noſmetip̄os ſeducimꝰ veritas in nob̓ ē ⁊cͣ. a Nos natura. ex p̄dictꝭ infert ꝯcl̓oem intentā .ſ. legalia doctrinā euāgelicā quāp̄dicauit ſunt euacuata nec vlteriꝰ ſūt ẜuāda. on̄ditgeneraliter. ſcd̓o ſpāliter ibi. Si em̄. Circa pͥmū facit ta-

lem rōem. Iudei fidē xp̄i ꝯtentam in euāgelio iuſtificati dimittūt legalia. gētiles eandē fidē iuſtificati qͣleserāt galathe quibꝰ ſcribebat multomagis dꝫ dimittē.ſequētia ptꝫ. qꝛ lex fuit data iudeis gētilibus. an̄cedēs ꝓbat apl̓s ſeip̄m alios apl̓s di. a Nos natu.iu. ⁊cͣ. i. nos ſumꝰnatiōe iudei. exgētilibꝰ nati fuimpeccatores. ſupple.qͣꝫdiu fuimꝰ ſb̓ legeexn̄tes. b Sciertes aūt. qꝛ iuſti ex oꝑi le. ꝑꝑ ſuāimꝑfectionē.c Niſi in fide ieſuxp̄i. vn̄ pr̄es ve. te.no fuerūt iuſtificatiniſi fidem vēturi.d Et nos in xp̄o ieſu credimꝰ vt iuſtificemur. Per eandeꝫem̄ fidē iuſtiſicāt̉ fideles no. teſt. qꝛ quēilli crediderūt vetu. iſti credūt veniſſe redēptiōis myſteriū ꝯpleuiſſe. ſꝫ qꝛ pſeudo apl̓i dicebāt fides xp̄i non iuſtificat ſine legaliū obſeruatōne. ꝯn̄r remouet dicēs.e Qd̓ ſi querētes iuſti. in xp̄o .i. in fide xp̄i. f Inuētiſumꝰ ip̄i pctōres. qd̓ eſt ſi fides iuſtificat abſqꝫ legalibus. g Nūqͥd xp̄s pec. mi. ē. q. d. incōueniēs ſequēt̉. exqͦ tradidit fidē iuſtificantē. h Abſit. q. d.ptꝫ falſū ex p̄dictis. qꝛ.. ꝓbatū ē doctrina euāgelica ēa deo inſpirata ꝑfecta. qd̓ ē ēt niſi iuſtificarꝫ. ī hoccōſiſtit legis ꝑfectio. i Si em̄. Hic on̄dit ꝑticulariter legalia ſint abijciēda ſuijp̄iꝰ exēplo di. Si em̄ deſtruxi .ſ. legalia docui debere relinqͥ. k Iteꝝ reedificoid ē obẜuo tāqͣꝫ neceſſaria ad ſalutē. alios ad induco.l Preuarit. me ꝯſtituo .i. facto ꝯfiteor me erraſſe qd̓ abſit. ſb̓dit. Ego em̄ legē .ſ. nouā. n Legi. ſuꝑple veteri. o Nort. ſum. inqͣꝫtū euacuat legalia. ſic̄ dictū fuit Hiere. xxxj. Ecce dies veniūt dicit dn̄s feriā domui iſrl̓ domui iuda fedus nouū. ẜm pactū qd̓ pepigi pr̄ibus vr̄is. em̄ qd̓ d̓r ẜm pactu. qd̓ intellitur lex moſaica. on̄dit̉ legē nouā erat euacuanda.p Ut deo viuā. xp̄i grām. ſb̓dit̉. q Xp̄o ꝯfixꝰ ſūcru. paſſionē fidē p̄cedētē. ſeqͥtur. r Uiuo āt iaꝫ ego .ſ. qͣlis fui ſub lege. s Uiuit v̓o in me xp̄s. habitās in me grāꝫ viuificantē. t Qd̓ āt nūc viuo. perxp̄i grām. v In carne .i. adhuc exn̄s in carne paſſibilix In fide viuo filij dei. ī reſurrectiōe dabit corpus īmortale. y Qui dilexit me. Ex dilectiōe .n. maxīa volūtarie mortē ſubijt ſalute nr̄a. qꝛ tāta gr̄a ē negligēda ſꝫ venerāda. ſubdit. z abijcio grām dei .i. abiectā reputo. qd̓ tn̄ eſſet ſi abſqꝫ legalibus ſufficeretad ſalutē. ſubditur. a Si em̄ legem iuſticia. ſuppͥ.habetur. b Ergo gratis xp̄us mortuus eſt .i. ſine cauſa. exqͦ ſine hoc habebat̉ iuſticia facit hoīem dignū vitaeterna. galathe vero habebāt incōueniēti fruſtra fuiſſet mors xp̄i. ꝯn̄s debebāt incōueniēs reputare illd̓.ex quo ſequebatur ſcꝫ obſeruatio legalium iuſtificaretvel eſſet neceſſaria ad ſalutem In ca. ij. vbi d̓r ī poſtil. Ego .n. lege̓ .ſ. nouā AdditōOc qd̓ d̓r. Per legem legi mortuꝰ ſum. ẜm glo. inNtelligitur legē vete. teſta. ſpūaliter intellectamvmortuus ſum legi ne carnaliter in ea viuam. vl̓ ſicPer legem mortuꝰ ſum .i. auctoritatē legis ip̄aꝫ dimiſi. ſic ip̄a lex moſaica denueiat ſuā dimiſſionē. ad qd̓ allegantur in gloſa. tres auctoritates. Prima Deutromijxviij. capitulo. Prophetam ſuſcitabo tibi de medio fratrum tuorum que quidē auctoritas bn̄ intellecta denotat

dd̓ v