Epiſtola pauli
ę ſunt. Tu aūt fide ſtas Nodili altū ſaꝑe ſed time. Si .n.ē deus naturalibꝰ ramis nōpeꝑcit ne forte nec tibi para cat. Uide ergo bonitatē ⁊ſeueritate dei. In eos quidem qui ceciderūt ſeueritatē: in te aūt bonitaīē deiſi ꝑmāſeris ī bonitate aliob quin ⁊ tu excideris. Sed ⁊illi ſi nō ꝑmanſerint in incredulitate inſerent̉. Potens eſt em̄ deꝰ iteruꝫ inſerere illos. Nam ⁊ ſi tu exnaturali exciſꝰ es oleaſtro⁊ ꝯͣ naturā īſertꝰ es ī bonāoliuā: quātomagis hi ẜmnaturā inſerent̉ ſue oliue.Nolo em̄ voſ ignorare fraZ tres myſteriū hoc vt nō ſitis vobiſipſis ſapientes:qꝛ cecitas ex ꝑte cōtigit int iſrl̓ donec plenitudo gengtiū intraret: ⁊ ſic oīs iſrl̓ ſalhuus fieret ſicut ſcriptuꝫ eſt¶ Ueniet ex ſyon qui eripi-
at ⁊ auertat impietatē a iakcob Et hoc illis a me teſtamentū: cū abſtulero peccainta eoꝝ. Scd̓m euangeliuꝫquidem inimici ꝓpter voso ẜm electionē autē chariſſiꝑ mi ꝓpt̓ patres. Sine pnīaq̇ em̄ ſūt dona ⁊ vocatio deiSicut .n. aliqn̄ ⁊ vos noncredidiſtis deo. nūc āt miſericordiā cōſecuti eſtis ꝓpter īcredulitatē illoꝝ: ita⁊ iſti nūc nō crediderūt invr̄aꝫ miſcd̓iam: vt ⁊ ip̄i miſericordiā ꝯſequāt̉. Cōcluſit .n. deꝰ oīa ī incredulitar te vt oīm miſereat̉. O altitudo diuiciarū ſapientie ⁊s ſcīe dei: qͣꝫ incōprehenſibilia ſunt iudicia eius ⁊ inuetſtigabiles vie eius. Quisem̄ cognouit ſenſum dn̄i:v aut qͥs ꝯſiliariꝰ eiꝰ fuit: autqͥs prior dedit illi: ⁊ retribuet̉ ei. Qm̄ ex ipſo ⁊ perz ip̄m ⁊ in ipſo ſunt oīa ipſi
b ¶ Tu aūt fide ſtas. que nō eſt a te: ſꝫ eſt donū dei: ꝓpterqd̓ nō debes inde ſuꝑbire ſꝫ magꝭ humiliari: iō ſubditur.c ¶ Noli al. ſaꝑe. ſꝫ time: ⁊ ſubdit̉ rō. d ¶ Si em̄ deꝰ na.ramis .i. iudeis ſuꝑbientibꝰ. e ¶ Nō peꝑcit. eos grauit̉puniēdo. f ¶ For. nec tibi ꝑcat. ſi ſuꝑbieris: nec dicit̉ h̓forte vt eſt nō dubijex ꝑte dei: ſꝫ v̓tilitatis liberi arbitrij.a ¶ Uide gͦ. h̓ ex p̄dictis cōcludit ꝙ gētilis ꝯuerſus habetmaͣm ex p̄dictꝭ cōſiderādi in ſe diuinābonitatē ꝑ quā ſtatī fide ⁊ gr̄a xp̄i: ⁊ ſeueritatē iuſticie eiꝰ īiudeis excidētibꝰ afide xp̄i ⁊ hͦ ē qd̓ dica ¶ Uide gͦ ⁊cͣ. ⁊ pꝫex dictꝭ lr̄a vſqꝫ ibi.b ¶ Sed ⁊ illi ſi nonꝑmāſe. in incre. inſerent̉. qꝛ ramꝰ naͣilis.maiorē hꝫ aptitudinē vt inſerat̉ ceterisparibꝰ qͣꝫ extraneusa radice ꝓpria vt pꝫex dictꝭ. c Noloem̄. Hic apl̓s reprimit gētiles ab inſultatiōe iudeoꝝ rōneſumpta ex cōſideratiōe diuīoꝝ indiciorū. Et diuidit̉ ī trespͥmo oſtēdit iudeorū pn̄tē excecationē⁊ futurā illumīationē: ſecūdo declaratvtriuſqꝫ cauſam: ibiScd̓m euāgelium.tercio ex dictꝭ cōcludit diuine ſapīe ꝓfunditatē: ibi. O altitudo diuitiarū. Circa primū dicit. c Nolo em̄ vosignorare frēs .i. vos gētiles cōuerſi ad fidē xp̄i: ⁊ ſic ꝑ fidēfacti frēs mei. d ¶ Niſteriū hoc .i. ſecretū diuinū.e ¶ Ut nō ſitis vobiſip̄is ſapiētes .i. ẜm eſtimationē vr̄aꝫ⁊ hͦ dicit apl̓s ad reprimendū eoꝝ p̄ſumptionē: ⁊ qͥd ſit illud ſecretū on̄dit. d. d ¶ Quia ceci. ex ꝑte. ⁊ nō ex toto.e ¶ Conti. in iſrl̓. qꝛ apl̓i ⁊ credētes primi de iudeis fuerūtvalde illuminati. f ¶ Donec plenitudo gentiū intraretfidē xp̄i recipiēdo. Sciendū tn̄ ꝙ illud donec nō tenet̉ h̓cauſalit̓: ſꝫ tm̄ cōſecutiue ⁊ occaſionalit̓. qꝛ iudeis excecatis apl̓i trāſierūt ad gētes cōuertēdas. g ¶ Et ſic oīs iſrl̓ſaluꝰ fieret. in fine mūdi detecta falſitate antixp̄i: qꝛ tunciudei cōſtant̓ mortē ſuſcipiēt ꝓ fide xp̄i. b ¶ Sicut ſcriptū eſt Eſa. lix. i ¶ Deniet ex ſyon. ibi pͦ fuit fides xp̄i p̄dicata: ⁊ inde ad oēs alios deriuata de p̄terito ⁊ deriuanda ī futuro. ſicut dixi pleniꝰ Eſa. lix. k ¶ Et hͦ illis a meteſtamētū .i. fides catholica ī nouo teſtamēto publicata ⁊ī iudeis ꝓtuc cōplēda. l ¶ Cū abſtu. pec. eo. ꝑ fidē iuſtificātē. m ¶ Scd̓m euāgellū. Hic ꝯn̄r on̄dit vtriuſqꝫ cāꝫ⁊ pͦ excecatiōis cuiꝰ ponit̉ duplex cā: vna eſt repulſio doctrine xp̄i: que tangit̉ cū dr̄: ẜm euāgeliū qͥdē inimici. aliaeſt inuidia de gr̄a gētibꝰ data: que tāgit̉ ibi: ꝓpt̓ vos: ꝯn̄rponit cām illumīatiōis cū dr̄. o Scd̓m ele. aūt cha. ꝓpt̓patres .i. ꝓpter merita patrū aliqͥ nunc ſunt ad fidē electi⁊ plures eligent̉ in fine mūdi: ad qd̓ inducit rōnē. d.p ¶ Sine pnīa .i. ſine mutabilitate: qꝛ apd̓ deū nō eſt trāſmutatio. Iaco. j. ca. q ¶ Sūt do. ⁊ voca. dei .i. ꝓmiſſa facta pr̄ibꝰ de donis eoꝝ ſemini fiendis: ⁊ iō implebunt̉ tꝑeſuo Et ꝯn̄r inducit ad hͦ cōgruētiā: qꝛ ſicut gētiles an̄ aduētu xp̄i fuerūt ſub peccato idolatrie: ita ⁊ poſt aduētuꝫiudei dimiſſi ſunt ſub infidelitatꝭ pctō ꝓ maiori ꝑte: ⁊ ſicin iſtis ⁊ in illis oſtēdit̉ humana fragilitas in eoꝝ peccatꝭ
⁊ diuina bonitas in bn̄ficio vocationis. Iudei em̄ nūc dimiſſi finaliter vocabunt̉ vt dictū eſt: ⁊ hͦ eſt qd̓ dr̄. Sicutem̄ aliqn̄ ⁊cͣ. ⁊ pꝫ ex dictis lr̄a. r ¶ Oalti. di. h̓ vltīo ꝯcludit̉ ex p̄dictꝭ ꝓfūditas diuīe ſapīe ī ſuis iudicijs: ⁊ hͦ duplicit̓. pͦ .n. ꝯcludit̉ hͦ ex dei eminētia. ſcd̓o ex hūana deficiētia ibi. Quis em̄circa pͥmū dic̄. rOaltitu. diui. ſa. ⁊ ſcīedei .i. ꝓfūditas vtriuſqꝫ. ſicut dr̄ Ioh̓.iiij. Puteus altuseſt .i. ꝓfundus: ⁊ dicit ſapīe qͣꝫtū ad diuina: ⁊ ſcīe qͣꝫtuꝫ adfienda circa hoīesquoꝝ rōnes nō pn̄ta nobis attīgi: ideoſubdit̉. s ¶ Ꝙͣincō. ſunt ⁊cͣ. qꝛ ſupracapacitatē nature ītellectualis ſunt exceſſiua. t ¶ Quisem̄ cognouit. Hocidē on̄dit̉ ex nr̄e cognitionis deficiētiacū dr̄. t ¶ Quis em̄cog. ſen. dn̄i ⁊cͣ. q. d.nullꝰ: qꝛ oculus nr̄hꝫ ſe ad diuina ſicutoculꝰ noctue ad lucē ſolis. ij. meth̓.v ¶ Aut qͥs pri. de. illi ⁊cͣ. q. d. nullꝰ qꝛ hͦeſt īpoſſibile: quiaoēm virtutē nō ſolūoꝑandi: ſꝫ etiā cogitādi ⁊ eēndi ab ipſohabemus qd̓ declarat. d. x ¶ Qm̄ exipſo. qͣꝫtū ad potentiā ꝓductiuā q̄ pr̄i appropͥat̉. y ¶ Et ꝑ ip̄m. qͣꝫtū ad ſapiētiā exemplarē que appropriat̉ filio.z ¶ Et in ip̄o. ſicutfine ⁊ cōſeruāte ꝑ bonitatē q̄ ſpūiſctō appropriat̉: iō ſubdit̉. a ¶ Ipſi gl̓a ī ſecl̓a amē. Aliqͥ libri hn̄t int̓poſitas duas dictiōes .ſ. honor ⁊ ſecl̓oꝝ. ſꝫ nō ſūt de textu nec hn̄t̉ inlibris correctis. ¶ In ca. xj. vbi dr̄ in poſtilla. Gr̄a ſaluifacti ſūt dicto modo iam nō ex operibus. ¶ Additio.Iq̄rat̉ quō ex aucͣte ab apl̓o allegata q̄ ſumpta eſtiij. Reg. xix. de helya concludat̉ ꝙ reliqͥe ille ſaluabunt̉ ex gr̄a. Ad qd̓ dicēdū ꝙ hͦ apl̓s on̄dit ex hͦ ꝙ īrn̄ſo diuino ad helyā dr̄. Reliqͥ mihi ſeptē milia viroꝝ. p̄em̄ dicit. Relicti ſūt aut relinquent̉: ſꝫ reliqui mihi vt manifeſte oſtēdat ꝙ ex ſua mera gr̄a ⁊ liberalitate eos reliqͥtIn eodē capitulo vbi dicit̉ in poſtilla ⁊ dorſum eoruꝫvolūtas ſic nominata.¶ Additio.Dod hic dr̄ dorſū nō eſt neceſſe ꝙ ꝑ hoc intelligat̉¶ p Pvolūtas ꝓut ī poſtilla. ſꝫ plane pōt intelligi de dorIſo. incuruat̉ .n. dorſum alicuiꝰ ꝑ aggrauationē pōderis. vn̄ qꝛ iudei in hac captiuitate exiſtētes in vindictāmortis xp̄i cōtinue aggrauant̉ ꝑ iuga ⁊ ſeruitutes dn̄orūidcirco dorſum eoꝝ ſemꝑ videt̉ incuruari ex talibꝰ: ⁊ qꝛiſta nō credunt eis euenire in vindictā mortis xp̄i: vt dictū eſt. ſꝫ alijs cauſis friuolis attribuunt. ideo p̄termittitObſcurent̉ oculi eoꝝ ne videant. q. d. ꝓphetice nō optatiue: tanta eſt miſeria iſtoꝝ ꝙ oculi eoꝝ nō videbunt quarōne dorſum eoꝝ ſemꝑ incuruet̉ modo p̄dicto.¶ In eodē ca. vbi dicit̉ in poſtilla. O altitudo diuiciarūſapientie ⁊ ſcientie dei.¶¶ Additio.A que ꝑtinent ad ſapiētiā ⁊ ſciam diuinā poſſūt dici alta eo ꝙ ſunt in imaginabilia a nobis ſimiliter⁊ profunda eo ꝙ ſunt a nobis inſcrutabilia. Undenon eſt neceſſe ꝙ altitudo in hoc loco interpretetur pelꝓfunditatem. Item notandum ꝙ hec verba apl̓i ſcilicet