Druckschrift 
[Quarta pars] (1493) [super libros Novi Testamenti]
Entstehung
Seite
171a
Einzelbild herunterladen
 

Ad Romanos

bniū mihi ꝑhibēte ꝯſciētiac mea ī ſpūſctō: qm̄ triſticiad eſt mihi magna ⁊ continueus dolor cordi meo. Optabā em̄ ego ip̄e anathemaeē a xp̄o ꝓ frībꝰ meis qͥ ſt̄cognati mei ẜm carnē qͥ ſt̓giſrl̓ite: qͦꝝ adoptio ē filioꝝ⁊ gloria ⁊ teſtamentum etf legiſlatio ⁊ obſequiū et ꝓmiſſa qͦꝝ pr̄es ex qͥbꝰ ē xp̄s8 ẜm carnē: qͥ ē ſuꝑ oīa deusbn̄dictus in ſecula amen.Nō aūt ꝙ exciderit ꝟbuꝫs dei. Nō em̄ oīs qͥ ē ex iſrl̓.hi ſt̓ iſrl̓ite: neqꝫ qͥ ſemē ſūtx abrae oēs filij. Sꝫ ī yſaac

yvocabit̉ tibi ſemen .i. nō qͥſͦ filij carnis hi ſūt filij dei ſꝫc qui filij ſūt ꝓmiſſionis eſtimant̉ in ſemine. Promiſſidonis em̄ ꝟbū hoc ē. Scd̓ꝫē hoc tp̄us veniā: ⁊ erit ſaret filius. Nō ſolū autem illaſꝫ ſꝫ ⁊ rebecca ex vno cōcubiī tu hn̄s yſaac pr̄is nr̄i. Cūem̄ nondū nati fuiſſent autaliqͥd boni egiſſent aut maf li vt ẜm electionē ꝓpoſitūin dei maneret nō ex oꝑibusſꝫ ex vocante dictum eſt eiſ quia maior ſeruiet minoriIſicut ſcriptum eſt. Iacobdilexi: eſau auteꝫ odio ha-

obſtinatione. ſcd̓o orando ꝓ eoꝝ ꝯuerſiōe. c. ſequēti. tercio ꝯpeſcēdo gētiles ab eoꝝ inſultatiōe ca. xj. Prīa ī duoqꝛ hͦ on̄dit ſuū affectū. ſcd̓o remouet incidēs dubium ibi.Nam aūt. Circa pͥmū dicit. a Ueritatē aūt dico ī criſto ieſu. ⁊ ē modus iurādi ad aſſertionē ſui dicti. Ex qͦ pꝫꝙ iurare nō ē pctm̄virꝭ ꝑfectis ex cauſarōnabili: ſicut eratꝓpoſito: qꝛ iudei defacili nō credebāt ſibi. b Cōſcīa meabene ordinata.c Qm̄ triſticia mihi ē magͣ qͣꝫtū ad mētem. d Et continuus dolor. ex anīaredūdās ad carnem⁊ ſupplēdū ē ꝓ iudeoruꝫ infidelitate qd̓declarat di. Optabā em̄ ego ip̄e ānathema eē a xp̄o .i. ſeꝑatum ab eo: qd̓ dupliciter pōt inelligiUno mō referēdoad tp̄s in qͦ ꝑſeq̄bat̉xp̄m in mēbris ſuisAct. viij. ⁊ hͦ eſt zeloiudaice legꝭ ⁊ ſic putabat ſe ſeꝑatū a criſto. Alio mō referēdo ad tp̄s poſt ꝯuerſionē ſuā in qͦ p̄dicabat fidē catholicā: ⁊ tūc aliqn̄ optabat ſeꝑari a xp̄o. perdilationē ſue gl̓ie ad tp̄s vt intēderet ꝯuerſioni iudeoꝝ adfidē xp̄i. Un̄ d̓r Phil̓. j. Deſideriū hn̄s diſſolui ⁊ eē cumxp̄o ꝑmanere ī carne neceſſariū ē ꝑꝑ vos. e Pro fr̄ibꝰmeis .ſ. ꝯuertēdis. f Qui ſunt ꝯgnati mei ẜm carnemFuit .n. apl̓s natōne iudeꝰ de tribu beniamin: vt ip̄emetdicit infra. xj. ⁊ Phil̓. iij. g Quoꝝ adoptio ē filioꝝ qꝛppl̓s ille ſpāliter dictꝰ ē filiꝰ dei. Exo. iiij. Filiꝰ meꝰ pͥmogenitꝰ iſrl̓. h Et gl̓a. qꝛ ei facte ſunt apparitiōes diuīei Et teſtm̄: qͣꝫtum ad mādata dei data populo ꝓ moyſenk Et legiſla. qͣꝫtū ad p̄cepta decalogi a deo data ppl̓o:Exo. xx. Et obſequiū. diuini cultus. m Et ꝓmiſſa. ꝓph̓aꝝ de xp̄o. n Quoꝝ pa. ex qͥ. ē xp̄c. vtꝫ math̓. j.o Scd̓m car. hͦ d̓r ad on̄dendū ꝙ in xp̄o nō ſolū eſt hūana naͣ ẜm quā deſcēdit a pr̄ibꝰ ve. te. ſꝫ ēt diuīa ẜm quā ꝓcedit a pl̓e. iō ſubdit̉. p Qui ē ſuꝑ oīa deꝰ bn̄dictꝰ. exqͥ manifeſte ptꝫ error arrij dicētis xp̄m eē purā creaturā.q Nō aūt. Hic circa p̄dicta remouet dubiū: ex hͦ eī ꝙ dicit ꝓmiſſa de xp̄o facta iudeis. qͥ tn̄ nō receperūt eū poſſꝫaliqͥs credere fruſtratū fuiſſe ꝓmiſſum diuinū. iō hͦ remouet ꝑ duplex exēplū. ſcd̓ꝫ ponit̉ ibi. Nō ſolū. Circa pͥmūdicit. q ¶Nō aūt. ſupple ſequit̉. r Ꝙ exciderit v̓būdiuinū. ab impletiōe ex infidelitatē iudeoꝝ. qꝛ aliqͥ eoruꝫvt apl̓i ⁊ plures alij receperūt fidē xp̄i in qͥbus ꝓmiſſumdei ē impletū. s Nō em̄ oēs qͥ ex iſrl̓ .i. a iacob alio nomine dicto iſrl̓. Gen̄. xxxij. deſcēderūt. ſupple. t Hi ſiiſrl̓ite. ꝑ imitationē fidei eiꝰ. qd̓ declarat in filijs abrae̓. qͥnō oēs dicti ſunt ſemē eiꝰ. ſꝫ illi tm̄ qͥ deſcēderūt ꝑ yſaac̄. ⁊hͦ eſt qd̓ d̓r. y Neqꝫ qͥ ſemē ſunt abrae. ẜm teſtimoniūſcripture. x Oēs filij. qꝛ filij abrae de agar ⁊ de cethura nō ſt̓ dicti ſemē eiꝰ qd̓ on̄dit ꝑ ſcripturā. Gen̄. xxj. Sꝫ īyſaac vo. ti. ſemē. de alijs aūt filijs ſubdit̉. y Nō qͥ filcarnis. v̓tute naͣli geniti. cuiuſmodi fuerūt iſmael ⁊ filcethure. a HHi filij dei .i. ad eiꝰ cultū electi. b Sꝫ qͥfilij ſūt ꝓmiſſiōis ſcꝫ diuine. c Eſtimant̉ in ſemīe. ſcꝫabrae. ⁊ qͥ ſunt illi on̄dit p̄ ſcripturā di. Promiſſiōis eniꝫvbū. hͦ ē qd̓ ſubdit̉. d Scd̓m hͦ tp̄s .i. anno reuoluto.e Deniā ⁊ erit ſare filiꝰ. Gen̄. xviij. Allegat̉ aūt hͨ autoritas ⁊ alie ſequētes ẜm trāſlationē ſeptuaginta q̄ temꝑeaptī erat maltū autētica. dicitur autē hic yſaac ꝓmiſſiōis

filius. qꝛ v̓tute diuina natura iuuante fuit genitus. qꝛ pater erat centenariꝰ ⁊ mater ſterilis ⁊ nonagenaria. igit̉ cūꝓmiſſio facta abrae Gen̄. xv. ꝙ ſemē ſuū eēt futurū ſicutſtelle anteqͣꝫ aliquē haberet filiū. vt ibidē dicit̉. ⁊ tn̄ hec ꝓmiſſio nō fuit impleta in oībus eꝰ filijs: ſꝫ ſolū in yſaac vtdictū ē: n̄ d̓r fruſtrata. ſic nec ꝓmiſſio ꝑꝓph̓as de xp̄o fruſtrata ē: qͣꝫuis n̄ oēsiudeiip̄m receperūtꝑ fidē: ſꝫ aliqͥ ad hocelecti. f Nō ſolūHic inducit̉ alid̓ exemplū ad ꝓpoſituꝫ.Et diuidit̉ in duasꝑtes: qꝛ pͦ ponit̉ exēplū. ſcd̓o remouet̉ex hͦ dubiū ibi: qͥd gͦdicemꝰ. Eſt aūt exēplū h̓ de filijs yſaac̓q̄ lꝫ eēt ꝓmiſſionisfiliꝰ: vt dictū eſt: ⁊ ꝑeū implēda ꝓmiſſio diuīa de ſemineabrae non tn̄ īpletafuit in duobꝰ filijsſuis eſau ⁊ iacob. ſꝫ īiacob tm̄: ⁊ tn̄ d̓r firma ⁊ v̓aciter eſſe īpleta Et eadē rōe ꝓmiſſio de xp̄o licet nō fuerit impleta in omnibus iudeis:ſꝫ in aliqͥbus ad hͦ ſpāliter electis dicit̉ igitur. f Nō ſolū aūt illa .ſ. ſara habuit filiū ex adiutorio gr̄e. g Sed⁊ rebecca. ẜm ꝙ d̓r Gen̄. xxv. ca. Dep̄catuſqꝫ ē yſaac dn̄mꝓ vxorē ſua eo ꝙ eſſet ſterilis qͥ exaudiuit eū ⁊ dedit ꝯceptū rebecce. h Ex vno ꝯcubitu habēs geminos filioshoc nō eſt de textu ſꝫ ſubintelligit̉: ꝓpter qd̓ fuit poſitumꝑ modū glo. ⁊ poſtea inſertū textui ꝑ ſcriptores. i Cūem̄ nōdū nati fuiſſent ſcꝫ eſau ⁊ iacob. k Ut ẜm electionē .i. p̄deſtinationē dei liberā l Propoſitū dei maneret. i ꝓmiſſo dei firma eēt ⁊ īpleret̉. m Nō ex oꝑibꝰ. qꝛnōdū nati erāt. n Sed ex vocāte .ſ. ex deo cuiꝰ electō p̄cedit oīa iſta. o Dictū eſt ei .ſ. rebecce. Gen̄. xxv.p Quia maior .ſ. eſau. q Seruiet minori. Hoc fuit īpletū tꝑe dauid deſcēdēte de iacob qꝛ idumeā fecit ſibi tributariā. ij. ℟eg. viij. ⁊ qꝛ illa reprobatio eſau ⁊ electio iacob fuit ſignū reprobatiōis ⁊ electiōis ad gl̓aꝫ. iō ſubdit̉r Sicut ſcriptū eſt. Nalachie .j. s Iacob dilexi ⁊cͣ.Circa ꝑtem iſtā ꝑ hͦ dicit̉ hic. Cum nihil boni egiſſent autmali. tollitur error. Prigenis qͥ dicit ꝙ merita p̄cedentiain alia vita iſtā p̄cedentē ſunt cā p̄deſtinatiōis ⁊ reprobationis diuine: qꝛ ſic eſau ⁊ iacob in illa vita aliqͥd boni vl̓mali egiſſent. qd̓ hic ſimpl̓r excludit̉. Itē ante vitā huiusmūdi nō fuit alia: aliter nō incepiſſet mūdus ſimpl̓r ſicutdicit̉ in pͥncipio Gen̄. Item ſi fuiſſet talis vita: merita tn̄creature ibi facta non potuiſſent eſſe cauſa p̄deſtinatiōisque eſt actus voluntatis diuine. qꝛ temꝑale non pōt eſſecauſa eterni. Hoc igitur repulſo tanqͣꝫ erroneo. alij dixerunt ꝙ p̄ſentia meritoꝝ que eterna eſt: cauſa eſt p̄deſtinationis quā deus vult dare gloriā alicui: ſicut rex dat militi equū eo ꝙ ſcit vel eſtimat ip̄m bene vſurū: ſꝫ hoc nonvalet. qꝛ merita vt p̄ſcita ſunt ordinata ad gloriā ſic̄ ad finem. volens aūt recte ⁊ ordinate cuiuſmodi eſt deus quinō pōt aliud velle niſi recte et ordinate. nullo mō vult finem ꝓpter ea que ſunt ad finem: ſꝫ econuerſo. ⁊ iō meritavt p̄ſcita a deo ſiue p̄ſcientia meritoꝝ nō pōt eſſe rō p̄deſtinationis: ſꝫ ꝓcedit ex mera liberalitate diuina ex qͣ aliquis eligitur ad gloriam: ⁊ ex hͦ ꝯn̄r ꝓuidet ſibi dare graciam ꝑ quā poſſit mereri. Nec valet exemplū de rege etmilite. qꝛ bonus vſus equi nō eſt a rege cauſaliter ſic̄ meritum eſt a deo principaliter.

y iij