Epiſtola pauli.
us ſalui erimꝰ ab ira ꝑ ip̄md Si .n. cum inimici eſſemꝰērecōciliati ſumꝰ deo ꝑ mortē filij eiꝰ: multomagis refcōciliati: ſalui erimus in viſꝫ ta ip̄ius. Nō ſolū aūt ſed ⁊gloriamur in deo: ꝑ dn̄mnr̄m ih̓m xp̄m: ꝑ quē nuncrecōciliatōem accepimusf Propterea ſicut ꝑ vnū hominē pctm̄ in hūc mūdū inintrauit. ⁊ ꝑ peccatū mors: ⁊nita in oēs hoīes mors per8 tranſijt: in quo oēs peccaa uerunt. Uſqꝫ ad legē enimb peccatū erat in mūdo. pec-
catū aūt īputabat̉: cum lexc nō eēt: ſed regnauit morsab adam vſqꝫ ad moyſen.d etiā in eos qͥ nō peccauer̄tē in ſimilitudinē p̄uaricatiofnis ade qui eſt forma futig ri. Sed non ſicut delictumhita ⁊ donū. Si .n. vniꝰ delicto multi mortui ſt̓ multomagꝭ grā dei ⁊ donū ī grāī vniꝰ hoīs ih̓u xp̄i ī pluresmabundauit. Et nō ſicut ꝑervnū pctm̄ ita ⁊ donū. Nōꝑ iudiciū qͥdē ex vno in ꝯdēqͥ natōeꝫ grā āt ex multis der̄ lictis ī iuſtificatōeꝫ. Si .n.
b ¶ Salui erimus ab ira. .i. inferni pena. c ¶ Per ip̄m.qꝛ maius ē peccatorē iuſtificare qͣꝫ ip̄m a pena liberare. ⁊qꝛ nō ſolū ꝑ mortē xp̄i ſumus liberati a pena ſꝫ etiā cōſequimur gloriā. iō ſubdit̉. d ¶ Si n. cū ini. eē. ꝑ p̄naricatōem ade. e¶ Recōciliati ſumꝰ deo .ſ. pr̄i. ꝑ morteꝫ filijeius ml̓tomagis recōciliati deo patrif ¶ Salui facti eri. īvi. ip̄iꝰ .i. in vita xp̄iglorioſa. ad talē em̄vitā reſurrexit. ⁊ qͥavite beate. ē in nob̓que dā inchoatio ꝑgrām xp̄i mediatoris. iō ſubdit̉.g ¶ Nō ſolū aūt. ſalui erimuſ in futuroh ¶ Sꝫ ⁊ glo. ī deo.etiā in pn̄ti.i ¶ Per dn̄m ⁊cͣ. recōciliatōem accepmus. ⁊ ꝑ ꝯn̄s certaꝫſpem beatitudiniseterne ⁊ future. qm̄apl̓s. Hic facit argum̄tū a maiori. ꝙſi iuſtificati ſumusꝑ mortē xp̄i. multomagis ſic iuſtificatiſalui erimus ꝑ cōſecutōem beatitudīs. Ex hoc pꝫ intētōapl̓i ꝙ maius ē impiū iuſtificare qͣꝫ iuſtificatū gorificarecuiꝰ rō ē. qꝛ impiꝰ nō pōt mereri de cōdigno ſuā iuſtificatōem. qꝛ nō oꝑat̉ niſi ẜm virtutē nature q̄ ē īproportionata reſpectu doni gr̄e. ſꝫ iuſtificatus ꝑ grām mereri pōt decōdigno vitā beatā. ẜm illud apl̓i. ij. ad Cimo. iiij. In reliqͦ repoſita ē mihi corona iuſticie quā reddet mihi dn̄sin illa die iuſtus iudex. nō ſolū mihi ſꝫ et his qͥ diliguntaduentū eiꝰ ⁊cͣ. Illud aūt meret̉ aliqͥs de cōdigno qd̓ eiẜm viā iuſticie ē reddēdū. Rō aūt hꝰ ē qꝛ valor oꝑis meritorij n̄ ſolū attendit̉ ẜm ꝙ ꝓcedit ex libero arbitrio. qꝛſic nō ē meritoriū vite btē. ẜm ꝙ dicit apl̓s Ro. viij. Nōſunt cōdigne paſſiones hꝰ tꝑis ad futurā gloriā q̄ reuelabit̉ in nobis. ſꝫ etiā attendit̉ ẜm ꝙ ꝓcedit a ſpūſancto habitāte in hoīe iuſtificato ꝑ grām. ⁊ mouēte ip̄m ad opusmeritoriū. qꝛ ſe hꝫ ad liberū arbitriū ſicut ſeſſor ad equū⁊ ẜm hoc opus meritoriū inquātū ē a ſpūſctō qͥ ē infinitivaloris meret̉ de cōdigno bonū infinitū qd̓ in beatitudne reddit̉ obiectiue. k ¶ Propterea. Hic on̄dit nr̄e iuſtificatōis modū. ⁊ qm̄ oppoſita iuxta ſe poſita magꝭ eluceſcunt. ⁊ medicina ꝑ cōꝑatōꝫ ad morbū ē diſponēda. iōdonū xp̄i nō iuſtificans tractat apl̓s ꝑ cōꝑatōeꝫ ad pctm̄ade. cuiꝰ ē medicina ei oppoſita. ⁊ diuidit̉ in duas ꝑtes.qꝛ primo ꝯꝑat vtrūqꝫ qͣꝫtū ad differētiā. ſcd̓o qͣꝫtū ad ꝯuenientiā ibi: Igr̄ ſicut. pͥma in duo. pͦ deſcribit pctī ade generalitatē. ſcd̓o doni xp̄i maioritatē ibi: Sꝫ nō ſicut delictū. pͥma adhuc in duo. qꝛ pͦ facit qd̓ dcm̄ ē. ſcd̓o r̄mouetobiectōem in ꝯͣriū. ibi: Uſqꝫ ad legē. Circa pͥmū dicit̉.l ¶ Sicut ꝑ vnū ho .ſ. adā. Intrauit pctm̄ in hūc mūduꝫ.qꝛ pctm̄ eiꝰ imputat̉ oībus ab eo deſcēdētibꝰ ẜm vim generatiuā qꝛ ſic ſunt mēbra eiꝰ. ꝓpter qd̓ vocat̉ pctm̄ originale. m ¶ Et ꝑ pec. mors. in penā hꝰ pctī qͣꝫuis .n. corpade fuerit cōpoſitū ex ꝯtrarijs. ⁊ ſic naturaliter corruptibile. tn̄ ꝑ donū originalis iuſticie ſibi datū a deo in ſua cōditōe poterat nō mori. qꝛ ſi ip̄m ſeruaſſet mortē nō īcurriſſet. ſꝫ qꝛ ip̄o peccāte ſubtracta ē originalis iuſticia ī penā ſui pctī ⁊ ꝑ ꝯn̄s incurrit neceſſitatē moriēdi. q̄ lꝫ ꝯſiderato corꝑe hūano in ſe eēt naͣlis. tn̄ ꝯſiderato ſtatu hoīs īſua pͥma ꝯditōe eēt ſibi penalis. n ¶ Et ita ⁊cͣ. qꝛ qualisfactꝰ ē ꝑ pctm̄. tales deſcendūt ab eo ꝑ generatōem.o ¶ In quo .ſ. adā peccāte. p ¶ Oēs pecca. qͥ futura erātmēbra ip̄ius. a ¶ Oſqꝫ ad legē. hic remouet quādā ob-
iectōem in ꝯͣriū. qꝛ poſſet aliqͥs dicere ꝙ pctm̄ nō fuit an̄legē moyſi eo ꝙ pctm̄ ſic diffinit̉. ꝙ ē tranſgreſſio legis diuine. nō potuit aūt eē eius trāſgreſſio an̄ datōꝫ. gͦ ⁊cͣ. Sꝫhoc nō velet qꝛ a pͥncipio fuit lex naturalis inſerta mētibus hūanis. vt on̄ſum ē. sͣ. c. ij. ꝓpter qd̓ eiꝰ trāſgreſſio fuit pctm̄. tn̄ ꝑꝑ multiplicatōeꝫ pctōꝝ lexnaturalis fuit obfuſcata intātuꝫ ꝙ trāſgreſſionē illius legꝭnō reputabāt peccata. erat tn̄ ẜm veritatē. qꝛ erant ꝯͣ rōnisdictamen. ⁊ hoc eſtqd̓ dicit̉. a. ¶ Oſqꝫad le. pec. erat̉ ī mudo .i. toto tꝑe an̄ datōem legis moſaicenec ꝑ legē deſinit eēꝓter qd̓ livſqꝫ nonfacit excluſionē tēporis futuri. ſꝫ ſolūexcludit carētiā peccati an̄ legē datam.lꝫ nō reputaret̉. id̓oſubdit̉. b ¶ Peccatū aūt nō īpu. cūlex nō eēt .i. n̄ reputabat̉ ꝑꝑ obfuſcatōnē legis naturalis. iō vna cā dandi legē moſaicā aſſignat̉a ſanctis fuiſſe ꝑꝑ legꝭ naturalis obfuſcatōꝫ. Ꝙ aūt peccatū fuerit an̄ datōem legis on̄dit ꝑ eiꝰ penā q̄ ē mors. vtdictū ē. d. c ¶ Sꝫ regna. mors ⁊cͣ. tn̄ lyvſqꝫ nō excludittp̄s futurū ſꝫ tm̄ carentiā mortis an̄ datōem legis. ſic̄ dictū ē de pctō. d ¶ Etiā in eos qͥ nō pec .i. in ꝑuulis qͥ nōpeccauerūt pctō actuali qͥ tn̄ ſunt mortui. e ¶ In ſi. p̄uari. ade .i. qꝛ generati ſunt ſil̓es ei .ſ. deſtituti originali iuſticia cū debito habēdi eā. f ¶ Qui .ſ. adā. g ¶ Eſt forma futuri .i. figura xp̄i qͥ futurꝰ erat tꝑe adā nō at tꝑe apl̓Sciēdū aūt ꝙ adā nō erat figura xp̄i inquātū pctōr. ſꝫ qͣꝫtu principiū hoīm in eē nature. ſicut ⁊ xp̄c eſt principiuꝫeoꝝ in eē gratie. ⁊ qꝛ formatus fuit de terra diuina virtute. ſic ⁊ corpus xp̄i virtute ſpūſſancti de virgine maria.Itē qꝛ de latere eius formata ē Eua: ſicut d̓ latere xp̄i eocleſia. ex quibꝰ regeneramur in eē gr̄e. ſicut ex adā ⁊ euageneratū eſt genꝰ hūanū in eē nature. g ¶ Sꝫ nō ſi. delictū. Hic on̄dit maioritatē doni xp̄i. ⁊ hoc in duobꝰ. pͥmoqꝛ peccatū ade fuit pctm̄ hoīs puri. ſꝫ donū xp̄i ē donumhoīs dei. ⁊ hoc ē qd̓ dicit. g ¶ Sꝫ nō ſicut delictū ita etdonū. rōne dicta. iō cōcludit̉ vlterius. h ¶ Si .n. vniusdelicto .ſ. ade. ⁊ accipit̉ hic ſi ꝓ qꝛ. i ¶ Nortui ſunt multi. oēs. n. poſteri. k ¶ Nultomagis gr̄a dei ⁊cͣ. i. ꝑ grāmſingularis hoīs deitati vniti in ꝑſona filij. ex qua vnionehꝫ quandā efficaciā meriti infiniti. l ¶ In plures abundauit .i. magis excedit in bono qͣꝫ pctm̄ ade in malo. Secundo on̄dit̉ maioritas in effectu. qꝛ infectio nature ꝓptpeccatū ade ex vno eius pctō ꝓceſſit. ⁊ vnū ſolū pecatuin poſteros trāſmiſit .ſ. peccatū originale qd̓ nō pōt multiplicari in vna ꝑſona. ſꝫ donū xp̄i iuſtificat a multis peccatis .ſ. a pctō originali ⁊ actuali. qd̓ quidē actuale multiplicat̉ varijs modis in eodē hoīe. ⁊ hoc ē qd̓ dicit.m Et nō ſicut ꝑ vnū pctm̄ .ſ. ade iniuſti ſunt alij.n ¶ Ita ꝑ donū .ſ. xp̄i iuſti conſtituti ſunt multi. ſꝫ multopleniꝰ. qd̓ ꝓbat̉ cū dr̄. o ¶ Nā iudiciū qͥdē .i. ſententia.p ¶ Ex vno in ꝯdēnatōem alioꝝ .ſ. ex vno pctō ade trāſuiin alios ⁊ cauſans in ſingulis vnū pctm̄.q ¶ Gratia autem ieſu xp̄i ex multis delictis in iuſtificatōem. habet effectū ſicut dictum eſt. ⁊ qꝛ grā xp̄i nō ſoluꝫiuſtificat a multis delictis ſꝫ etiam inducit ad gloriā. idoconcludit vltra.r ¶ Si enim vnius delicto .ſ. ade.