in Lucam

ad conſummationem eiusſꝫ ſeruiens domino ſine crii mine. Nam neqꝫ vxoremvnqͣꝫ habens: neqꝫ filioskſeptuaginta ⁊ quattuor annorum obijt in bithymiaꝫplenꝰ ſpirituſancto. Quicum iam ſcripta eſſent euāgelia: per Matheum quidem in iudea: per Marcūaūt in italia: ſancto inſtigān̄ te ſpū ī achaīe ꝑtibꝰ hͦ ſcrio pſit euangeliū ſignificansetiā ip̄e ī pͥncipio an̄ ſuump alia eſſe deſcripta. Cui exq̇ ea q̄ ordo euāgelice diſporſitōis expoſcit ea maxime

ę neceſſitas laboris fuit: vty primū grecis fidelibꝰ om̄iꝓphetatōe vēturi ī carneꝫdei xp̄i manifeſtata humax nitate: ne iudaicis fabulisattenti in ſolo legis deſideyrio tenerent̉: vel ne hereticis fabul̓ ⁊ ſtultꝭ ſollicitatizonibꝰ ſeducti exciderent aa veritate elaboraret: d̓ hincvt in principio euāgelij iob hānis natiuitate p̄ſumptac cui euangelium ſcriberet:d̓ ⁊ ī qͦ electꝰ ſcriberet indicaf ret ꝯteſtans ī ſe completaeſſe: q̄ eſſent ab alijs inchogata. Cui iō poſt baptiſmuꝫ

didicit euāgeliū ẜm ꝙ ip̄e dicit in ꝓlogo ſui euangelij vtpatebit infra. e ¶ Paulū ſecutꝰ. qꝛ fuit comes indiuiduus ſue ꝑegrinatōis. f ¶ Oſqꝫ ad ꝯſummatōꝫ eiꝰ. ꝑ martyriū in vrbe roma. g¶ Seruiens dn̄o. qͣꝫtū ad exercitium boni. h ¶ Sine crimine. qͣꝫtū ad euitatōꝫ mali. quiavixit ſine pctō notabili ſaltē poſt ſuamconuerſionē. qd̓ declarat̉ ꝑ hͦ qd̓ ſb̓dit̉.i ¶ Nam neqꝫ vxorēvnqͣꝫ hn̄s. ex qͦ pateteiꝰ ꝯtinētia.¶ Septuagīta qͣttuor annorum obijtIn ꝓlogo ſuꝑ acapl̓oꝝ dicit̉. lxxxiiijannos etatis agens⁊cͣ. Et dicunt aliqͥ ꝙiſtud contigit vicioſcriptoꝝ a pͥncipioex qͦ alij libri ſequētes in hoc ſunt de ficientes. Alij dicuntꝙ in ꝓlogo ſuꝑ aciapl̓oꝝ ꝯputant̉ oēsanni ſue etatis. hicvero ꝯputant̉ tantūanni conuerſionisſue ad fideꝫ catholicā. Sed hoc nō videt̉ ꝓbabiliter dictū qꝛ hic dicit̉ ꝙ anteconuerſionē fuit arte medicꝰ. puer aūt decē annoꝝ tm̄ nōp̄t illā artē ſcire. ⁊ multominus exercere. qd̓ tn̄ oꝑtet dicere ẜm iſtos. l ¶ Plenꝰ ſpūſctō. ex quo patet eiꝰ felix conſummatio. m Qui cū iam eſſent ſcripta. Hic ꝯn̄r oſtēditur ſue ſcripture vtilitas ac etiā neceſſitas q̄ fuit duplexUna ꝓpt̓ veros euāgeliſtas. qui licet vera ſcripſiſſent. tn̄aliqͣ de xp̄o omiſerāt qͦꝝ noticia eſt valde vtilis. immo neceſſaria. vt de conceptōe ⁊ natiuitate nr̄i ſaluatoris. ⁊ etiaꝫſui p̄curſoris. q̄ ꝑ lucā fuerunt ſuppleta vt ꝑtēbit infra. vtſic qͣtuor euāgeliſte in deſcribēdo veritatē euāgelij cōcordarēt ⁊ tn̄ ſingl̓i aliqͣ ꝓpria dicent. ſcd̓o fuit ncc̄itas ꝓpt̓ pſeudo euāgeliſtas. qͥ ſb̓ noīe diſcipuloꝝ xp̄i. vtpote thome etmathie ſcripſerūt euāgelia inſerētes hereſes vt ſb̓ noīe diſcipuloꝝ xp̄i faciliꝰ ſeducerēt ſimplices quoꝝ falſitas exdeſcriptōe euangelij luce dep̄hendit̉ ſicut ⁊ ꝑ alia euangelia a matheo marco ⁊ iohāne deſcripta. Hanc igit̉ ſnīamponit hic hyeronimꝰ ſatis inuolute p̄mittēs ꝙ lucas ſcripſit poſt matheū ⁊ marcū cū dicitur. Quicuꝫ iam eſſentſcripta ⁊c̄. n ¶ In achaie ꝑtibꝰ. hoc eſt ī grecia. o ¶ Significās ⁊ ip̄e ī pͥucipio .i. in ꝓlogo euangelij ab eo deſcripti. vtꝫ infra. Conſeq̄nter ponit cām ſcd̓am quare ſcripſit.ſ. ad excludendū hereſes cū d̓r. p ¶ Cui extra. i. preterq ¶ Ea q̄ ordo euāgelice ⁊cͣ .i. p̄ter illā cām ſcribendi illudeuāgeliū q̄ fuit vt veritas euāgelij in qͣtuor euāgelijs ordinaret̉ ꝓpter myſteriū in ſcriptura ſacra ml̓tipl̓r deſignat̉.¶ Ea maxime neceſſitas laboris .ſ. Iuce ſcribentis.S Fuit vt elaboraret qualit̓ manifeſta eſſet humanitasxp̄i dei. qꝛ eſt verus hō ⁊ verus deꝰ. v¶ Omni ꝓphetatione venturi in carnē. qꝛ oēs ꝓphete de eiꝰ aduentu ꝓphetarunt ẜm ꝙ dicitur Act. x. Huic oēs ꝓphete teſtimoniuꝫꝑhibent. t ¶ Primū grecis fidelibꝰ .ſ. eſſet manifeſta dicta xp̄i hūanitas. x ¶ Ne iudaicis fabulis attenti in ſolo legis deſiderio tenerent̉. credētes eē ſalutē in legis obſeruatōe. y ¶ Ne vel hereticis fabulis ⁊ ſtultis ſolicita ſeducti. ꝑ p̄ſeudo euāgeliſtas vel alios hereticos. ¶ Exciderent a veritate. qꝛ pͥmi credētes de grecia erant in fideceneri. ⁊ iō indigebāt ꝑ euangeliū Luce qͥ greca līgua ſcripſit in fide ſolidari. Conſeq̄nter hyero. pōit cām primamſcribendi euāgeliū .ſ. vt ea q̄ omiſſa erāt ab alijs ꝯplerent̉⁊ hoc eſt qd̓ d̓r. a ¶ Dehinc vt in pͥncipio euāgelij Ioh̓.ſcꝫ baptiſte p̄curſoris dn̄i. ¶ Natiuitate p̄ſumpta .i. in

principio euangelij luce poſita. ¶ ¶ Indicaret cui euangeliū ſcriberet .ſ. theophilo ep̄o in hoc ꝙ euangeliuꝫ ſuūꝫincepit a ſacerdotio. d ¶ Et in qͦ electus ſcriberet .i. in qͦaīali electus eſſet ad ſcribendū euangeliū .ſ. in figura bouis. qd̓ eſt anīal īmolaticiū. e ¶ Conteſtās in ſe .i. ī euangelio ab eo deſcripto. ⁊ bn̄ dicit in ſe etnō aſe. ꝑ hoc inſinuans ꝙ ſcriptura ſuieuangelij eſſet deoattribuēda tanqͣꝫ pͥncipali ſcriptori.¶¶ Completa eſſe q̄ab alijs eſſent īchoata. lꝫ em̄ matheꝰ denatiuitate ſaluatoris ſcripſerit. non tn̄ita ꝑfecte ſicut Iucas matheꝰ etiam ⁊marcus ꝯceptōneꝫ⁊ natiuitatē p̄curſoris tacuerāt. quā lucas exp̄ſſit. ⁊ ī multis alijs dicta eoruꝫꝯpleuit.g ¶ Cui iō. Hic ꝯn̄rdeſcribit̉ modꝰ ſcribendi euangeliū luce ſeu qͣlitas. In deſcribendo em̄ xp̄i genealogiā. matheus inchoauit ab abraam vſqꝫ ad xp̄m deſcendendo. Lucas aūt ordine retrogrado inchoauit a xp̄o aſcēdēdo nō ſolū vſqꝫ ad abraamſꝫ etiam ad deum. vt ꝑtēbit infra. iij. ca. cuius ratio fuit. qꝛſicut matheꝰ on̄debat modū qualit̓ deꝰ venit in mundumcarnē aſſumendo a pr̄ibꝰ deſcēdētibꝰ ita lucas oſtēderetqūo ꝑ bn̄dictā xp̄i incarnatōꝫ reducimur ī deū ꝑ verā fidēq̄ etiā fuit in patribꝰ ve. te. licet nō ita explicita. ſic̄ eſt in fidelibꝰ no. te. Hanc aūt ſnīam ponit be. Hyero. multumintricate ſed ego accipiam verba eius non ẜm ordinemſcripture ſed ſententie.g ¶ Cui .ſ. Luce. Poteſtas ꝑmiſſa eſt .i. conceſſa. Aꝑfectōe generatōis in xp̄o implete .ſ. ſcribere ꝑfecte genealogiā in xp̄o impletā. qꝛ ibi terminat̉ deſcendēdo. ¶ Et repetende a principio natiuitatis humane. id eſt retrogradomodo ſcribere genealogiam predictam in qua incipit abhumanitate xp̄i. Poſt baptiſmum filij dei. quia poſt baptiſmum xp̄i immediate ſcripſit genealogiam predictamvt habetur. jͣ. iij. c. ¶ Ideo id eſt propter cauſam que ſtatiꝫdicetur predicto modo deſcripſit genealogiam ¶ Ut reqͥrentibus id eſt ſcire deſiderātibus. ¶ Demonſtraret ī quoapprehendēs erat id eſt ipſum deum in quo terminat genealogiam in cuius apprehenſione per apertam viſionem conſiſtit beatitudo. ¶ Introitu admiſſo generatiōisindiſparabilis dei. id eſt ipſius xp̄i qui ẜm deitatem eſt indiſpar a patre. quia ſic eſt ei equalis. Quem xp̄m. Pōitin introitu id eſt in principio. ¶ Generatiōis id eſt genealogie ab eo diſcripte. Recurrentis in deum. quia ad ip̄mterminatur vt dictum eſt. Per nathan filiuꝫ. ¶ Sicut em̄Natheus ponit ſalomonem filium dauid in genealogia xp̄i. ab eo deſcripta. Ita lucas ponit nathan filiumdauid duplici de cauſa. Una eſt. quia nathan dicitur fuiſſe filius dauid adoptiuus. Nos autem reducimur in deum per hoc ꝙ efficimur filij dei adoptiui. Et ideo Lucasqui ſcribit genealogiam aſcendendo in deum deſcripſiteam per nathan filium adoptiuum. Alia cauſa eſt. quianathan interpretatur donum. Et ideo figurat chryſtumqui eſt dei filius naturalis. et per hoc ꝙ fuit nobis datusa patre efficimur filij dei adoptiui. quia per eum tanqͣꝫ ꝑmediatorem reducimur in deum patrem. ideo ſubditur.¶ Ut predicans ſcilicet ipſe Lucas. ¶ Hoībus xp̄m ſuum. qꝛ datꝰ ē hōibꝰ a pr̄e ꝓ eoꝝ ſalute. ¶ Opꝰ ꝑfecti ho-

k v