Druckschrift 
[Quarta pars] (1493) [super libros Novi Testamenti]
Entstehung
Seite
76b
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

yſedet a dextris dei. Illi ātꝓfecti p̄dicauerunt vbiqꝫdn̄o cooꝑante ⁊ ſermoneꝫꝯfirmante ſeq̄ntibꝰ ſignis. Explicit euangelium ẜmMarcum. Incipit p̄fatio btī Hyeronimi p̄ſbyteri in euange

lium ẜm Lucam.Ucas ſyrnatōe anthiocenſis: arte medicusdiſcipulusapl̓orum poſtea paulum ſecutus vſqꝫ

ſi referat̉ ad xp̄m rōe deitatis. ſic iſta ſeſſio imꝑtat equalitatē cū patre. qꝛ ẜm diuinitatē filiꝰ eſt equalis patri. Si ātreferat̉ rōe hūanitatis. hoc p̄t eſſe dupl̓r. Uno mō inqͣꝫtūeſt vnita actual̓r ip̄i verbo. ⁊ ſic iſta ſeſſio īportat quandāaſſociatōnē honoris. qꝛ eadē veneratōe venerat̉ hūanitasinqͣꝫtū vnita verbocū ip̄a deitate. ſicutveſtis regia cuꝫ ip̄orege qn̄ eſt ea actualiter indutꝰ. Aliusẜm ſe ⁊ ſic ſedere addexterā pr̄is deſigͣteſſe in potioribꝰ eiꝰbonis. ſic̄ dextera ēꝑs nobilior ⁊ potiorcorꝑis Deſignat etiam quandā iudiciariā ptātē q̄ cōicata ēip̄i xp̄o hoī. qꝛ ſicutfuit iudicatꝰ in for̄a hūana. ſic veniet ad iudicandū md̓mẜm ꝙ d̓r Act. j. Quēadmodū vidiſtis eū aſcendentē in celū .ſ. in for̄a hūana cui ꝯpetit videri ocul̓ corꝑalibꝰ ⁊ d̓ loco ad locū moueri. Ita veniet in eadē forma ad iudicādūmundū. verūtn̄ iudicatꝰ fuit ī for̄a hūana paſſibili. aſcendit aūt in celū ⁊ veniet ad iudiciū in forma hūana impaſſibili ⁊ glorioſa. y Illi aūt apl̓i ⁊ xp̄i diſcipuli. Profecti. ẜm mandatū xp̄i p̄dictū. a Predicauer̄tvbiqꝫ. ẜm ꝙ d̓r p̄s. xviij. In oēm terrā exiuit ſonus eoruꝫ.b Dn̄o cooꝑante. eos dirigēdo ⁊ ꝓtegendo. c Et ſermonē ꝯfirmāte ſeq̄ntibꝰ ſignis. ſicut em̄ v̓itas q̄ ſb̓iacet facultati naturali intellectꝰ declarat̉ ⁊ firmat̉ ꝑ reductioneꝫad pͥma pͥncipia ꝑ ſe nota. ſic v̓itas q̄ trāſcēdit naturale lumē intellectus cuiuſmodi ē doctrina fidei catholice. ſaltēqͣꝫtū ad pͥncipales articulos fidei declarat̉ ⁊ firmat̉ ꝑ oꝑamiraculoſa ſoli deo poſſibilia. cū em̄ talia fiūt ad teſtimoniū veritatis ip̄iꝰ doctrine. declarata ē veritas. cū deꝰ nonpoſſit eſſe teſtis alicuiꝰ falſitatis. ⁊ hoc mō declarata ē veritas euāgelica corā pͥncipibꝰ ⁊ ptātibꝰ ac ſapientibꝰ huimundi. Ad laudē ⁊ gloria dn̄i noſtri ieſu xp̄i. cui eſt honor ⁊ gloria in ſecula ſeculoꝝ. Amen. Explicit poſtilla fratris Nicolai de lyra ſuꝑ Narcum Prohemium eiuſdem ſuꝑ Lucam incipit.Acies bouis a ſiniſtris ip̄oꝝ quatuor ſicut fuitdictū in pͥncipio euangelij ẜm Nath̓. Ezech̓.ꝓphete in viſiōe aīalis qͣtuor facies hn̄tis deſignatū fuit xp̄i euangeliuꝫ fore qͣdrifarie deſcribendū videlicet a Natheo in facie humana. a Narco infacie leonīa. a Luca ī facie bonīa. a Iohāne in facie aquilina. ⁊ iō in verbo ꝓpoſito circa euangeliū Luce qͣtuor d̓ſignant̉. primū eſt elegantia ſtili. cū d̓r. Facies. materia libri cū ſb̓dit̉ Bouis. ordo euāgelij. cū d̓r. A ſiniſtris. prefixio numeri. cū addit̉. Ip̄oꝝ qͣtuor. Circa pͥmū conſiderandū ꝙ facies ē elegātior ⁊ nobilior ꝑs corꝑis. ⁊ iō cōuenient̓ ꝑ faciē noticia ⁊ elegātia ſcripture deſignat̉ q̄ ī euāgelio Luce ſpēalit̓ repetit̉ vtꝫ intuenti. ꝓpt̓ qd̓ dicit beatꝰHyero. Sermo aūt Luce tā in euāgelio qͣꝫ in actibꝰ apl̓orū cōptior eſt. ⁊ ſeculari redolet eloq̄ntia ꝓpt̓ qd̓ de hͦ pōtdici illud qd̓ ſcribit̉ Apo. j. Facies eiꝰ ſicut ſol lucet ī v̓tute ſua. qꝛ ſicut claritate ſolis refulget tota mundi machīaſic ex deſcriptōe euāgelij ẜm Lucā tā elegāter tradita refulget ⁊ relucet tota vniuerſalis eccleſia Circa ſcd̓m cōſiderandū ꝙ licet Lucas euāgeliſta deſcribat totū decurſum euāgelij. incipiēs a xp̄i miraculoſa ꝯceptōe ꝑtrāſiēsꝑ eiꝰ natiuitatē. ꝯuerſatōꝫ. mortē ⁊ reſurrectōꝫ terminanseiꝰ euangeliū in eius aſcēſione. vt ſic ab eodē inciꝑet actapl̓oꝝ in qͦ terminauerat xp̄i euangeliū. tn̄ eiꝰ pͥncipal̓ intentio eſt circa xp̄i mortē ⁊ paſſionē deſcribendā. ꝓpt̓ qd̓ip̄e lucas deſignat̉ in facie bouis qͥ eſt animal̓ īmolaticiūẜm traditōꝫ legis. ꝓpt̓ qd̓ ſuū euāgeliū incepit a ſacerdotio zacharie. ad qd̓ officiū ſpectat immolare. ⁊ iō materiapͥncipalis huiꝰ libri deſignat̉ in facie bouis. qꝛ ſicut dcm̄

eſt Lucas principalit̓ deſcribit ieſum xp̄m ꝓ nobis īmolatū. ꝓpt̓ qd̓ de hoc p̄t expōi qd̓ ſcribit̉ Prouerbioꝝ. xiiijUbi plurime ſunt ſegetes. ibi manifeſta eſt fortitudo bouis. In euangelio em̄ luce ꝯtinent̉ ſegetes plurime. videlicet dn̄i noſtri ieſu xp̄i v̓ba q̄ ſunt aīaꝝ pabula. ibi etiammanifeſta eſt fortitudo bouis. v̓tꝰ em̄fortitudinis eſt circa terribilia bouemortis. fortis em̄ īpauidꝰ eſt circa bonā mortē. vt dicituriiij. Ethi. mors aūtxp̄i nō ſolū fuit bōaſꝫ etiaꝫ p̄cioſiſſima.fuit etiā circa maxime terribilia. ⁊ id̓ov̓tꝰ fortitudinis xp̄ihōis maxīe apparuit in ip̄a. Et qꝛ lucas p̄ ceteris deſcribit hanc mortē ⁊ paſſionē. vt dcm̄ eſt. iō de eiꝰ euāgelij deſcriptōe ꝯuenienterdicit̉ ꝙ ibi ē manifeſta fortitudo bouis. qꝛ ibi maxīe relucet fortitudo xp̄i hoīs ꝓ nobis īmolati ad modū bouis. Circa terciū conſiderandū ꝙ facies bouis erat tercia inſitu illiꝰ aīalis hn̄tis qͣtuor facies. Facies em̄ hōis erat pͥma qꝛ in recto aſpectu ꝓph̓e ſita. ⁊ ꝑ ꝯn̄s facies leonis. ſecunda q̄ erat in dextera. qꝛ ꝑs dextera pͥor eſt ſiniſtra. ⁊ ſicfacies bouis q̄ deſcribit̉ in ſiniſtra ꝑte erat in tercia. ꝓutīpͥncipio mat. pleniꝰ fuit declaratū ⁊ ſic int̓ qͣtuor euāgeliaeuāgeliū luc. tenet t̓ciū locū. qd̓ notat̉ cū d̓r. a ſiniſtris Infigurā huiꝰ d̓r Iudi. vij. ꝙ gedeon hēbat in dextera tubaꝫ⁊ in ſiniſtra lampadē. Per gedeon vero matheꝰ euangeliſta pōt intelligi. qꝛ gedeon interp̄tat̉ circuiens in vtero⁊ matheus deſcribit xp̄m natū de vtero virginali. ꝑ tubaꝫvero in eiꝰ dextera exn̄teꝫ intelligitur euangeliū marci qd̓eſt quaſi quidā rugitus leonis qͥ aſſimilat̉ ſono tube terribilis. ꝑ lampadē in ſiniſtra exiſtentē intelligit̉ euangeliuꝫluce. qd̓ ꝓcedit lucide ⁊ clare. ⁊ iō de hac ſiniſtra p̄t exponi qd̓ ſcribit̉ Prouer. iij. In ſiniſtra illiꝰ diuitie ⁊ gl̓ia. Ineuangelio em̄ luce virtutū diuitie ꝯtinent̉ actualit̓. qꝛ ꝑ exercitiū virtutū acquirit̉ gloria beatoꝝ. Circa quartumconſiderandū ꝙ licet plures ſcripſerint euāgelia tn̄ qͣtuorſunt approbata. vt dicitur in ꝓlogo ſuꝑ matheū. ⁊ hͦ ꝓpt̓figurā ſacr̄i oſtenſi Ezecbieli ꝓphete in anīali hn̄te qͣtuorfacies. ⁊ in rota quatuor facies hn̄te Ezech .j. ⁊ iſte quaternarius figuratꝰ eſt in multis quaternarijs. vt declaratumfuit diffuſiꝰ in principio euāgelij ẜm marcuꝫ. ⁊ vlti. d̓ſigͣt̉manifeſte Apo. iiij. in qͣtuor aīalibꝰ oculatis an̄ et rethro.qꝛ euangeliſte reſpiciūt ad tp̄s p̄teritū ⁊ futuꝝ. de qͥbꝰ aīalibꝰ ibidē ſb̓ditur ꝙ requiē nō hēbant die ac nocte dicētiaSctūs ſctūs ſctūs dn̄s deꝰ oīpotēs. cui eſt honor ⁊ gloriain ſecula ſeculorum. Amen. Poſtilla eiuſdem ſuꝑ ꝓlogū Hyero. in idē euangeliūincipit.Scas ſyrus natōne. Euāgelio ẜm Lucambeatus Hyeronimꝰ ꝓlogū p̄mittit. in quoprimo expͥmit btī Luce cōmēdatiōem. ſcd̓oſuam excuſatōnem. ibi. Quod ⁊ legentibꝰ. Circa primum premittit̉ commendatio beati Iuce qͣꝫtum ad euangeliū ab eo deſcriptū. Scd̓o qͣꝫtuad deſcriptōꝫ actuū apl̓oꝝ. ibi. Cui luce nō immerito ⁊c̄.prīa diuidit̉ in tres ꝑtes. qꝛ pͦ on̄dit̉ luce ſcriptoris auctoritas. ſcd̓o ſcribedi neceſſitas ſiue vtilitas. ibi. Qui cum iaeſſent ſcripta. tercio ſcribendi modꝰ ſeu qualitas. ibi. Cuiiō poſt bap. Circa pͥmū declarat̉ luce autoritas ex patria.cū d̓r. a Iucas ſyrꝰ natōe. Fuit em̄ antiqͥtꝰ ſyria valdenobilis ꝓuincia. ⁊ a ciuitate ꝓpria cū ſb̓dit̉. b Anthiocenſis. Fuit em̄ anthiochia valde nobilis ciuitas a Seleuco rege aſie edificata. ⁊ noīe āthiochi pr̄is ſui d̓noīata.c Arte medicus. vt ex medicina corꝑali deſignaret̉ futumedicꝰ ſpūalis anīaꝝ. d Diſcipl̓s apl̓oꝝ. qꝛ ab ibis