Druckschrift 
[Quarta pars] (1493) [super libros Novi Testamenti]
Entstehung
Seite
56a
Einzelbild herunterladen
 

Mathel

tribus minutis: q̄ quidē cōputatio ꝯcordat cū ptolomeo⁊ alijs aſtronomis ẜm curſū mediū lune qͥ ē īuariabilis.terciū ē ꝙ ānus hebraicus īcipit a kalēdis ſeu nouilunioqd̓ ē ꝓpe eqͥnoctiū vernale. vn̄ Exo. xij. mēſis iſte vob̓ pͥncipiū menſiū primꝰ erit ī menſibꝰ āni. ⁊ īfra. Exo. xiij. hodie ingrediemini ī mēſe nouaꝝ frugū. qͣrtū ꝙ oīa feſta hebreoꝝ p̄ter ſabbetū exordiū cōputatiōis ⁊ ꝑ cōſequēs mobilitateꝫ ꝑ diuerſas ferias ebdomade ſumūt a neomeniaprimi mēſis p̄dicti. v̓bi grā. Sit p̄dicta neomenia ī qͥntaferia tunc dies ſolennitatis azimorum erit ſimilit̓ quintaferia: qꝛ ī. xv. luna ⁊ dies īmolatiōis agni ſolennitatis paſchalis: iuxͣ illud Que. xxiij. Numerabitis gͦ ab altero dieſabbati ⁊c̄. Septē hebdōadas plenas ⁊ feſtū tubaꝝ erit īdie ſabbati. Nā ſex mēſes lunares qͥ computabant̉ a neomenia pͥmi mēſis vſqꝫ ad neomeniā ſeptimi ſūt cētū. lxx.⁊ ſeptē dies ītegri reuoluti ꝑebdomadas ī ſexta feria finiunt̉: ⁊ ſic neomenia mēſis ſeptimi ſequētis erit ī ſabbatoCōſeq̄nter feſtū expiatiōis erit feria ſecūda. naꝫ ē in decīadie a feſto tubaꝝ. Cōſeq̄nter feſtū ſcenophegie ſeu tabernaculoꝝ erit ī ſabbato: qꝛ in. xv. feſto tubaꝝ: ⁊ ſic de ſil̓ibꝰq̄ oīa Leuit. xxiij. ⁊ in alijs locis habent̉. quintū ē ꝙ in qͣcūqꝫ die ꝯiūctio lumīariū ẜm mediū curſu ſupradictumꝓpe eqͥnoctiū v̓nale occurrerit: in eadeꝫ die ē kalēdas ſeuneomenia menſis primi p̄dicta niſi in certis caſibus in qͦbus repellenda eſt ſeu tranſferenda ad ſequentem diem ⁊qn̄qꝫ ad ſubſequentē qui quideꝫ caſus duo ſunt. Primꝰquando talis ꝯiunctio tranſcendit. xviij. horam eiuſdemdiei in qua eſt. cuius repulſionis ratio eſt: qꝛ tunc magisdeclinat talis cōiunctio ad diem ſequentē qͣꝫ ad illā ī quaeſt: cū iam tranſit tres qͣrtas ꝑtes illiꝰ diei ⁊ attingit quartam vltimā: ⁊ talis coniunctio vocat̉ apud eos nouilunium vetus ſeu antiquum. verbigrā: ſi nouiluniū eqͥnoctijvernalis eſſet in. xviij. hora ſabbati vel infra: tūc kalēdasſeu neomenia eſſet fienda in eadem die ſabbati ⁊ ꝑ conſequens principiū cōputatōnis feſtiuitatū totiꝰ anni eēt abeadē die ſabbati. Si autem cōiunctio eſſet vltra. xviij. horam: tunc talis neomenia eſſet tranſferēda ſeu repellendaad diē dominicā immediate ſequentem: ⁊ ꝑ conſequenspaſchalia feſta ⁊ alie feſtiuitates illius anni tranſferenturad ferias corrn̄dentes diei dn̄ice ⁊ nō ſabbati. vtꝫ ex dictisSecūdus caſus eſt quādo nouiluniū vernale occurrit inſecūda feria vel ſexta. In his em̄ tribus ferijs nō poteſt figi kalēdis ſeu neomenia eqͥnoctij vernalis cuiꝰ rō patꝫ infra. Sexto p̄ſupponendū eſt ꝙ qn̄qꝫ oportet ꝙ fiant duerepulſe de eadem neomenia. Hoc patet ex duobus caſibus ſupradictis. Nam ſi nouiluniū vernale occurrat ī dominica vltra. xviij. horam tunc in eadem die non eſt neomenia figenda ꝑꝑ antiquitatem ſeu vetuſtateꝫ nouilunijẜm primum caſum. nec in ſecunda feria ſequenti ꝑꝑ hocqd̓ ē vna de tribus ferijs interdictis iuxta ſcd̓m caſuꝫ ⁊ ſicoportet ꝙ tranſferatur ad terciā feriam ⁊ hoc contīgit apd̓eos ſatis frequēter nec ſentiendū eſt erroneuꝫ ſeu contramentem legis loquētis ſimpl̓r de prima die menſis: naꝫcomputatio menſium quātum ſpectat ad cultum feſtiuitatum ſufficit ꝙ ſit vniformiter regulata ⁊ apud om̄es cōmuniter ſuſcepta ⁊ aliqualiter veritati ꝓpinqua prout gͣtoſius ⁊ remotius contingit in cōputo noſtro circa feſtiuitatem paſchalem ⁊ alia feſta mobilia ip̄am ſequētia. ℟atio autem quare predicte tres ferie. ſcilicet ſecunda quarta ſexta repellunt̉ ne in aliqua eaꝝ neomenia primi menſis figat̉ qͣꝫtū ad ſecūdam ⁊ quartaꝫ feriā vna ē ⁊ talis. Nācum feſtum expiationis ſit celeberrimum ſicut dies ſabbati intantum ꝙ cibaria nō ꝑmittunt̉ in eadem die parari ſicut nec in ſabbato: vt ex ſacra ſcriptura poteſt haberi:inde eſt ꝙ ex eorum traditione antiqua ſeu conſuetudineimmutabili que vſqꝫ hodie durat: habetur ꝙ dies expiationis nunqͣꝫ cōcurreret in die veneris nec in die dominicaNam ſi dies ſabbati a ꝑte ante vel a ꝑte poſt continuaret̉cum feſto expiatiouis tunc eſſent duo dies naturales cōtinui celeberrimi in quibus nullo modo liceret pararecibaria quod eſſet graue et valde oneroſum toti populo.

es nō corrn̄derēt ꝓprie figure qd̓ ē valde incōueniens inhac maͣ. Nā cū agnꝰ paſchalis nihil aliud figurabat niſipaſſionē xp̄i. ad cꝰ agni īmolationē ſola. xiiij. luna erat tēpus determinatū intātū ꝙ īpediti a cōeſtōe agni ꝑꝑ euentū ꝯtaminatōis nō poterāt defectū ſupplere ī .xv. ſequētinec ī alia qͣcūqͣꝫ ſꝫ ī. xiiij. luna mēſis ſecūdi. vt hr̄ Qūe. ix.gͦ nullo mō dicēdū vr̄ ꝙ res prīcipalit̓ figurata eēt in xv.luna. vn̄ ⁊ idē Chryſ. exp̄ſſe dicit xp̄m reſeruaſſe ſuā occiſionē ſexte ferie qn̄ vetꝰ paſcha fiebat. Nec videt̉ rōni cōſonū qd̓ remigiꝰ ⁊ alij doctores dicūt .ſ. ꝙ xp̄s fuit ligatus⁊ tētus in. xiiij. ī veſꝑis: ⁊ ꝙ tūc īceperūt paſſiōis exordia.Nā īmolatio xp̄i ꝓpria nō fuit niſi ī ara crucis vt cōis doctrina eccl̓ie teſtat̉. Itē ſexta feria ī qͣ xp̄s fuit paſſus nonfuit celebris nec ſolēnis ī obſeruātia hebreoꝝ gͦ nec. xv. luna mēſis pͥmi. ꝯſequētia tenet: nā Exo. xij. de eadē die .ſ.xv. legit̉. Dies prima erit ſācta ac ſolēnis: nihil oꝑis facietis ī ea exceptis his q̄ ad veſcēdū ꝑtinēt. ex qͥbꝰ v̓bis manifeſte elicit̉ ꝙ qͥcqͥd oꝑis ꝓhibet̉ ī ſabbato ē ꝓhibitū in xv.luna primi mēſis exceptis his q̄ ad veſcendū ꝑtinēt: ſꝫ aſſumptū ꝓbat̉. nā multa fecerūt hebrei ī eadē ſexta feria q̄nullo mō licebāt fieri ī ſabbato nec ī tali ſolēnitate vicꝫ accuſare flagellare. teſtes pn̄tare ⁊ examinare: ſnīam diffinitiuā ferre. q̄ oīa exercuer̄t circa ꝑſonā xp̄i vt euāgeliſte teſtant̉. Que qͥdē iudicialia ēt apd̓ nos ī ſolēnibꝰ diebꝰ feſtiuis ſt̓ illicita ml̓tomagis apd̓ eos qͥ lr̄aliſāt. Itē angariauerūt patrē alexādri ⁊ rufi. mar. xv. qd̓ ē manifeſte ꝓhibitū ī diebꝰ feſtiuis p̄ſertī exͣ ciuitatē. Hiere. xvij. ꝙ licet deſabbato dicat. idē tn̄ ē de pͥma die ſolēnitatis paſchal̓. vtdictū ē. Nec ē dicēdū ꝙ hͦ cōmiſiſſent ex odio xp̄i. nā ipſinitebāt̉ iuſtificare facta ſua: ⁊ ꝑ legē moſaicā ea valē dicēsNos legē hēmꝰ ⁊cͣ. Preterea v̓itas aſſūpta ptꝫ exp̄ſſe ī ſepultura xp̄i. Fuit eī ſepultꝰ ꝑ ioſeph ab arimathia ⁊ nicodemū qͥ iuſti erāt qd̓ nullo mō licēt ſi ī tꝑe ſolēni feciſſentvn̄ ſuꝑ illd̓ Ioh̓. xix. ibi. Propt̓ ꝑaſceue iudeoꝝ qꝛ iuxtaerat monumentū ⁊cͣ. Aug. acceleratā vult ītelligi ſepulturā ne adueſꝑarēt: qm̄ iā face̓ aliqͥd nō liceret. Sꝫ ꝯſtat ꝙ ſiferia ſexta fuiſſet. xv. luna ſic erat illicitū ī eadē ſepelire ſicut erat ī ſabbato. hͦ idē pꝫ Luc. xxiij. qꝛ dies erat paraſceue ⁊ ſabbatuꝫ illuceſcebat. Ex qͦ vr̄ ꝙ ſepultura illa licitaerat ī ſexta feria nō tn̄ ī die ſabbati. Ex quo pꝫ ꝙ feria ſexta illa nō erat pͥma dies ſolēnitatis paſchal̓ apd̓ hebreosqd̓ fuit aſſūptuꝫ ⁊cͣ. Necvꝫ dice̓ ꝙ ioſeph ab arimathia exdeuotiōe xp̄i feſtū violaſſet de eiꝰ ſepultura. nā de magdalena q̄ xp̄m fernētiꝰ diligebat ⁊ de ceteris mulieribꝰ ip̄mſequētibꝰ legit̉ Nar. xvj. Et cū trāſſiſſet ſabbatū emerūtaromata. vbi maniſeſte apparet ꝙ ab emptiōe aromatuꝫꝓ ſepultura dn̄i ꝑtinentiū qd̓ ē valde leuiꝰ opus qͣꝫ ſepultura. mulieres deuote ꝑꝑ obſeruantiā ſabbati abſtinuer̄tIdē Hiero. ſuꝑ illd̓ math. xxviij. Uenit maria magdalena ⁊c̄. Sepulto nanqꝫ feria ſexta dn̄o muliēs p̄ꝑaueruntaromata ⁊ vnguēta qͣꝫdiu licuit oꝑari .ſ. vſqꝫ ad occaſuꝫ ſolis. Sabbato ſiluerūt .i. quieuerunt ab oꝑando ẜm legismandatū vt lucas ait hec Hier. Ex qͦ ſequit̉ ꝙ feria ſextailla nō erat celebris ſolēnitas azimoꝝ. Nā ſi ſic oīa predicta fuiſſēt illicita ſicut ī ſabbato vt dictū ē Preterea ioh̓.xix. Erat dies illa magna dies ſabbati. gͦ in illa die ſabbati cōcurrebāt due feſtiuitates .ſ. ſabbatina ⁊ paſchal̓. ⁊ percōſequēs dies ſabbati erat. xv. luna apd̓ eos. cōſequentiatenet. qꝛ tota celebritas ebdomāde azimoꝝ erat ſolū ī prima die ⁊. vij. vtꝫ Leui. xxiij. Cōcordat beda di. Erat magͣdies illa ſab .i. ꝑꝑ ſolēnitatē paſchalē. Ad huiꝰ difficultatis declarationē aliqͣ ſūt circa ſeſtiuitates legis antiq̄ preſupponēda. quoꝝ quedā ſumunt̉ ex ſacra ſcriptura vl̓ inea hn̄t aliqd̓ fundamētū q̄dā ex regul̓ kalendarij hebreorū apd̓ eos diuulgatis: ⁊ vſqꝫ ī hodiernū diē īfallibilit̓ obſeruatis. Primū p̄ſupponendū ē ꝙ dies natural̓ apd̓ hebreos īcipit ab occaſu ſolis diei ſabbati. ⁊ terminat̉ ī occaſum ſol̓ diei dn̄ice. ⁊ ſic de alijs. Et ſic intelligit̉ illud a veſba viqꝫ ad veſꝑam celebrabitis ſabbata veſtra Leui. xxiijSecundū ē ꝙ menſis apud eos ē lunaris ⁊ ꝑficit̉ ex. xxx.biēbꝰ. ⁊. xij. horis naturalibꝰ ⁊ duabꝰ tercijs vniꝰ hore cuꝫ