Druckschrift 
[Quarta pars] (1493) [super libros Novi Testamenti]
Entstehung
Seite
10a
Einzelbild herunterladen
 

Mathei

s Et cōgregās om̄es principes ſacerdotum ⁊ ſcribasppl̓i: ſciſcitabat̉ ab eis vbih xp̄s naſceret̉. At illi dixerūt ei. In bethleem iude.Sic eī ſcpͥtū ē ꝑ ꝓphetam.Et tu bethleem terra iudaneqͣqͣꝫ minima es ī pͥncipiaabꝰ iuda. Ex te eī exiet duxqͥ regat populū meū iſrael1Tūc herodes clam vocatꝭmagꝭ diligenter didicit abeiſ tp̄s ſtelle que apparuitkeis ⁊ mittēs illoſ ī bethleēdixit. Ite ⁊ īterrogate diligent̓ de puero ⁊ cū inueneritis renunciate mihi: vt ⁊l ego veniens adorē eū. quicū audiſſent regē abieruntin Et ecce ſtella quā viderāt

ī oriente: an̄cedebat eos:vſqꝫdū veniēs ſtaret ſupravbi erat puer. Uidētes ātſtellā: gauiſi ſt̓ gaudio magno valde. ⁊ intrantes domū inuenerūt pueꝝ cū manria mr̄e eiꝰ ⁊ ꝓcidētes adoo rauer̄t eū. ⁊ aꝑtis theſaurꝭſuis obtulerunt ei munera.qͦ auꝝ thus ⁊ myrrham. Etrn̄ſo accepto ī ſōniſ ne redi-rēt ad herodeꝫ: ꝑ aliaꝫ viārreuerſi ſūt in regiōeꝫ ſuamQui cū receſſiſſent ecce angelꝰ dn̄i apparuit ī ſomniſioſeph dicens. Surge ⁊ accipe pueꝝ ⁊ mr̄eꝫ eiꝰ ⁊ fugein egyptuꝫ: ⁊ eſto ibi vſqꝫdum dicam tibi. Futuꝝ eſtem̄ vt herodes querat ꝑue

ꝓpoſito illi qui erant ibidem maiores ⁊ in regalibus officijs aſſiſtētes: illi cū rege turbati ſūt. ſequit̉. g¶ Et ꝯgregans ⁊cͣ. qꝛ em̄ volebat xp̄m ꝑdere. id̓o voluit de loco natiuitatis xp̄i diligēter inqͥrere ab illis qͥ ſcripturas ꝓphetarūpredictas de xp̄o nouerāt ⁊ genealogias deſcēdentes a dauid ſciebāt. h. Atilli ⁊cͣ. Sicut em̄ periti in lege reſpōder̄tꝓphetiā q̄ habeturMichee. v. q̄ nō pōiexponi niſi de chriſto. Un̄ in eadē auctoritate vbi d̓r. Exte egrediet̉ qͥ ſit dn̄ator ⁊cͣ. trāſlatō chaldaica hꝫ. Ex te egredietur Neſſias. Adeuidentiaꝫ igit̉ huiꝰꝓphetie videnduꝫ ēqͣlit̓ ſcribit̉ Nicheev. qꝛ videt̉ in aliqͥbꝰdiſcordare ab eo qd̓hic d̓r. Scribitur eīmichee. v. ⁊ tu bethleeꝫ ephrata ꝑuuluses in milibꝰ iuda. exte em̄ mihi egrediet̉qui ſit dominator inin iſrael ⁊cͣ. Natheꝰauteꝫ euāgeliſta alijſcripſit. qͥa debebatſcribere reſpōſioneꝫiudeoꝝ Herodi factā. Herodes auteꝫerat alienigena ⁊ ignorabat ſcripturas ꝓphetaꝝ. ⁊ iō ſcribe ſibi reſpōdentes aliqͣ verba in auctoritate ſcripta mutauerūt vt planiꝰ regi loq̄rent̉: tn̄ eandē ſnīam tenueruntqd̓ pꝫ diſcurrēti ꝑ ſingula. Scribit̉ em̄ ī michea ſic. Et tubethleē ep̄hrata: ip̄i aūt reſponder̄t. Et tu bethleē terra iuda. Cuius rō fuit. qꝛ iſta ciuitas antiqͥtus vocata ē ephrata: ab vxore caleph: ſꝫ poſtea ē ibi facta fames magna tꝑeelimelech ⁊ noemi vxoris ſue. ꝓpt̓ quā famē iuerūt ad peregrinandū in terrā moab: vt hr̄ ℟uth. j. tranſeunte auteꝫfame facta ē maxīa abūdantia ī eadē ciuitate: ſicut freq̄nter fit mutatio a cōtrario in cōtrariū. ⁊ tūc vocata eſt ciuitas bethleē .i. domus panis ꝓpt̓ abūdantie euentū. Herodes aūt ignorabat iſtā hyſtoriā: ⁊ iō nō dixerunt. Et tubethleē ephrata: qd̓ neſciuiſſet qͥd eēt dictū: ſꝫ dixerunt. tubethleē terra iuda id ē q̄ ſita es in tribu iuda: ad drn̄aꝫ alteriꝰ q̄ ſita ē ī terra zabulō ſicut p̄dictū ē. Sil̓r qd̓ ſequit̉ īauctoritate. Paruulꝰ es ī milibꝰ iuda: mutauerūt dicētesNeqͣqͣꝫ minima es ī prīcipibꝰ iuda. lꝫ eī videat̉ eē ꝯͣrietasin v̓bis: tn̄ eſt eadē ſnīa: qꝛ cū d̓r. Paruulꝰ es ⁊c̄. hͦ ē dictūTu bethleem ꝑuulꝰ es vicus in ſitu ⁊ ambitu muroꝝ reſpectu miliū ad te ꝑtinentium: ⁊ ratione xp̄i ex te naſcituri ⁊ iſta paruitas ſonat in dignitatem: ſicut ſi diceretur pariſius eſt parua ciuitas in ſitu reſpectu multitudinis adeam pertinentis. Scribe autem iudeorum reſpondentes herodi hanc dignitatem planius exp̄ſſerunt dicentesNequaqͣꝫ minima es ⁊cͣ. Quod aūt ſequit̉ in auctoritatehic ⁊ ibi ſatis cōcordat: vt patet intuenti. i¶Tunc herodes. Hic ponit̉ inquiſitio Herodis facta ab ip̄is magis:cognito eī loco natiuitatis xp̄i ex iudeoꝝ rn̄ſo: voluit ſciretempꝰ natiuitatis ab ip̄is magis ꝑ ſignū ſtelle orientis q̄apparuerat eis: vt fi ad ip̄m nō redirent ex tꝑis ⁊ loci cognitione poſſet xp̄m interficere: ſicut poſtea attētauit pueros interficiēdo. Et hͦ eſt qd̓ d̓r. i Tūc herodes clā. dic̄clā .i. occulte qꝛ cum eſſet alienigena nō cōfidebat de iudeis ⁊ iō voluit ſuū cōſilium eos latere. ſequit̉. k Et mittens eos ⁊cͣ. Spondet falſum obſequiū vt faciliꝰ eos decipiat: ⁊ ad redeundū ad ip̄m inducat. l Qui cū audiſ-

recedētes .ſ. de hięrl̓m vt irent v̓ſus bethleꝑ ꝓphetiā. m Et ecce ſtella ⁊cͣ. qꝛ eī vt d̓erat vt xp̄i natiuitas ꝑ ip̄os in regia ciuitatvt ꝓptiuitta macto.it ⁊ repletos gaudioad locū determinatū vbi puer erat deduxit Ex p̄dictis pꝫꝙ illa ſtella non eratde ſtell̓ exn̄tibꝰ in oroe: nec de ſtell̓ cometis q̄ aliqn̄ ap parēt īſup̄ma aeris ꝑte. qͥaille lueēt tm̄ d̓ nocteiſta aūt de die. Itemex motu. quia ille reuoluūtur ẜm motūmobilis primi ī dienaturali iſta aūt mouebat̉ ẜm ꝙ expediebat magoꝝ itin erationi. vn̄ in. xiij. diebꝰ nō eſt mota: niſi aterra in qͣ habitabātmagi vſqꝫ ad ciuitatē bethlee̓. tercō hocapparet ex ſitu: qͥa ſifuiſſet ſita ī orbe ſeuetiā in ſup̄ma aerisꝑte vbi generant̉ comete nō poſſet determinatū locū vbierat puer: oſtēdere. ⁊ iō patet ꝙ erat in ꝓpinqua aeris ꝑte.n Et ꝓcidētes. hic deſcribit̉ ip̄ius xp̄i inuenti adoratiodeuota: ex qͦ patet ꝙ cognouerūt ip̄ius diuinitatē ꝑ diuinā reuelationē cū em̄ viderēt pueꝝ pannis vilibꝰ inuolūtū in gremio pauꝑis matris poſitū: nulluꝫ regie dignitatis habentē ſignū: nō ē veriſil̓e ꝙ talē reuerentiaꝫ ei exhibuiſſent: niſi in eo aliqͥd ſupra homineꝫ cognouiſſent. Ethoc ē qd̓ dicit. n Et ꝓcidētes adorauerūt eū: adoratione .ſ. latrie. o Et aꝑtis theſauris ſuis. nō ꝙ tūc aperuerūt. ſꝫ qꝛ pͥus aperuerāt qn̄ .ſ. de terra ſua receſſerūt ⁊ indemunera apportauerunt. p Otuꝝ thus ⁊ myrrham. iſtatria obtulit quilibet ip̄orum. tum qꝛ de talibus faciebantexenia reges arabū. tum quia per aurum ſignificabant regiam dignitatem. Per myrrham hominis mortalitateꝫquia myrrha ſolēt inungi corpora mortuoꝝ. Per thꝰ ip̄iꝰdiuinitatem. quia thus ad honorem diuinum concrematur. vel aliter ẜm alios obtulerunt aurum ad ſuſtentationem pauperis matris ⁊ filij. thus contra fetorem loci. Etmyrrham ad conſolidandum membra pueri. qͥ Et reſponſo accepto ſcilicet ab angelo ⁊ diuina reuelatione.Reuerſi ſunt ⁊cͣ. peracto ſcilicet obſequio. quia deſcenderunt ad mare ⁊ inde per nauem tranſfretantem in tharſis abierunt propter quod herodes iratus poſtea nauestharſenſium incendit: ẜm ꝙ fuerat prophetatum per dauid in ſpiritu vehementi conteret naues tharſis.s Qui cum receſſiſſent. Hic ponitur ip̄ius xp̄i nati ꝑſecutio. ⁊ primo deſcribit euangeliſta quoddaꝫ antecedēsip̄am perſecutionē. ſcd̓o ponitur ip̄a perſecutio: ibi. Tūcherodes videns. tercio ponit quoddam conſequens adip̄am: ibi. Defuncto herode. Circa igitur primam parteꝫſciendum ꝙ deus preuidens herodis ꝑſecutionem futuram: ꝑ angelum. admonuit ioſeph: vt puerum in egyptūportaret. Ad cuius intellectum notanduꝫ ꝙ herodes credidit primo magos fuiſſe deluſos ex apparitiōe ſtelle fātaſtice. ⁊ iō non curauit tunc de pueri inquiſitione ſed poſtea oblato puero in templo ⁊ a ſymeone iuſto predicato⁊ manifeſtato ⁊ ſimiliter ab anna ꝓph̓iſſa coram toto po-

ij