Druckschrift 
[Quarta pars] (1493) [super libros Novi Testamenti]
Entstehung
Seite
7a
Einzelbild herunterladen
 

Mathei

In capi. prīo vbi d̓r in poſtilla. Sed iſtud videt̉ probabiliter dictūAdditio.Entētia Hyeronimi ſane intellecta vr̄ improbari rōnabl̓r obiectōes poſtillatoris. Ad cꝰ ītellectūattendendum eſt pctōreſ pn̄t intelligi dupl̓r. ſcilꝫpctōres final̓r īpenitētes. de qͥbꝰ in p̄s. Deficiant pctōresa terra ⁊cͣ. vel pctōres pnīam in fine iuſtificant̉ ſic̄ ibi. veni vocare iuſtos ſꝫ pctōres .ſ. ad pnīam Nathei. ix.ca. de his loqͥt̉ Hyero. dicit. Qui ꝓpter pctōres venerat .ſ. ꝓpter pctōres final̓r penitentes. ꝓpt̓ tales em̄ xp̄stm̄ venit ẜm efficaciaꝫ. aūt ꝓpter pctōres finaliter impenitētes ꝓpter qͦs vēit efficaciter. ſꝫ ẜm ſufficientiā tm̄ vteſt manifeſtū. Itē attēdendū peccatrices in genealogiaxp̄i noīate ſunt hmōi .ſ. finaliter penitētes. fuerūt em̄ ī peccato ſatis famoſe. dein̄ ad iuſtitiā ꝯuerſe. ſic de eaꝝ iuſticia finali rōnabiliter ſit p̄ſumendū. qd̓ ſic pꝫ. Nam thamar eſſet chananea: ſil̓r raab idolatre fuerūt. vn̄ eaꝝnatōnes in ſcripturis ſacris ſepe de idolatria rep̄hendunt̉vt in qͣꝫpluribꝰ locis ſacre ſcripture reꝑit̉. Rut moabitesex genere reprehēdit̉ ī ſcriptura vtꝫ. Berſabee fuit notorieadultera. De iuſtificatōe aūt raab ruth ſatis pꝫ in poſtilla. de iuſtificatōe āt thamar pꝫ Gen̄. xxxviij. c. eo pꝰ eiꝰꝯdēnatōꝫ per iudaꝫ fuit ab ea iuſtificata ex p̄ſumi dꝫ eiinnocentia. Sil̓r de berſabee iuſtitia ſatis hr̄. iij. Reguꝫ. j.ca. vbi ſuꝑ ſucceſſionē ſalomōis ī regno pꝰ dauid ip̄a dicebat regi. niſi Salomō ſuccederet eſſent ille ip̄a peccatores. ē dice̓ niſi ſalomon ſuccederet. iudicaret̉ Berſabee adultera a ppl̓o: vt ibideꝫ exponit̉. vn̄ a ſenſu ꝯͣrio. qͥaSalomō ſucceſſit ſequit̉ mrēm purgatā ab illo pctō. vnd̓tales peccatrices. ꝯn̄ter iuſte fuerūt ꝯuēienter ponūtur in genealogia ſaluatoris: vt pctōres iuſtificaret venerat. Qn̄ notāter hyero. dicit. Nullā ſctām mulierē poſitāin genealogia xp̄i. em̄ dixit nullā iuſtā mulierē. qꝛ p̄dicte qͣtuor iuſte fuerūt. lꝫ ſctē debuiſſent dici ſaltē in vitaip̄aꝝ ꝓpter pctā p̄cedētia. ſic v̓ba hyero. ſunt ſane intelligēda. quā ſnīam vr̄ tenere Amb̓. ſuꝑ Lucā. vbi de iſta maͣtractās dicit. Ne puderet eccl̓iam ex pctōribꝰ ꝯgregari:dn̄s de pctōribꝰ naſceret̉. Ex pꝫ rn̄ſio ad obiectōnes poſtillatoris. qd̓ obijcit de illis tribꝰ regibꝰ fuer̄t ſb̓lati a genealogia xp̄i ꝓpter pctm̄ iorā miſcuit ſe filie īpijſſime Iezabel: illud facit ad ꝓpoſitū. iorā penituit de illo pctō. vel ſaltē legit̉ penituiſſe. nec hr̄ aliquavn̄ talis pnīa p̄ſumat̉. vn̄ merito filij iorā vſqꝫ ad qͣrtā generatōꝫ de genealogia xp̄i tollūtur vēit ad ſaluādos efficaciter pctōres īpēitētes: vt dictū eſt. ſecꝰ aūt de mulieribꝰ iuſtis ſupradictis. Qd̓ āt obijcit ſcd̓o de mr̄e xp̄i pōitur in eiꝰ genealogia ⁊c̄. facit ad ꝓpoſitū. Hyero .n. loqͥtur de mulieribꝰ qͣs pōit euāgeliſta in hac genealogia volūtarie .ſ. potuiſſet omittere eas nullā de eis face̓ mentōꝫ: ſic̄ omiſit noīare ſarā rebeccā hmōi. ex omiſſione nullꝰ defectꝰ occurrēt ī hac genealogia: qꝛ ſufficet exp̄ſſio viroꝝ tm̄. ſecꝰ ē de v̓gīe gl̓ioſa. cuiꝰ exp̄ſſa noīatio fuitneceſſaria. em̄ xp̄s deſcēdit a dauid niſi mrēm glorioſam. aūt ioſeph. Qd̓ autem vlteriꝰ obijcit de raabruth nihil facit ꝯͣ Hyero. īmo eo. ꝓbat .n. ip̄aꝝ finalē iuſticiā: ex ꝯcludit̉ qͥn pͥꝰ peccatrices fuiſſent ꝓut manifeſte fuerūt. qd̓ manifeſte facit ad ſnīam hiero. ꝯfirmādaꝫvt dictū ē. āt aſſignata poſtill̓. circa noīatōꝫ haꝝ mulieꝝ vr̄ valere. dicit .n. iſte mulieres exp̄ſſe fuer̄t viris ex qͥbꝰ ꝯceperūt occaſionaliter ſeu accidētal̓r ꝯiuncte⁊c̄. quidē ex duobꝰ videtur inſufficiens. Prīo qꝛ ēoīno īꝑtinēs ꝓpoſito. Nihil .n. videt̉ facere ad rōꝫ genealogie occaſionaliter ſeu accidētaliter vel ex intentōe: ſeu ſe vir vxor ꝯiūgātur. Scd̓o lya pͥma vxor iacob ex xp̄s deſcēdit occaſionaliter p̄ter intentū ſeu accidētaliter fuit coniuncta ip̄i iacob ſicut thamar ip̄i iude. ſicut p̄tꝫGen̄. xxxviij. ca. tn̄ noīatur expreſſe ſicut illa. Excuſatio aūt poſtil. de hoc ꝯͣdicit Hyero. videt̉ ſufficiēs.qꝛ qͣꝫuis liceat aliqͦ ſentire ꝯria eoꝝ ꝓferūtur a ſctīsdoctoribus. ꝓūt patet ex auctoritate aug. ip̄m allegata tn̄ expedit preſertim vbi eoꝝ dicta poſſent rōnabl̓r ſal-

uari. vn̄ in talibꝰ habet locū ſnīa apl̓i j. Comihi licēt ſꝫ oīa expediūt: aūt expno ſecuꝝ hyero. ſil̓ibꝰ ſctīs doctoribꝰ eccnibꝰ ſacre ſcripture ꝯͣdicē ſatis pꝫ in decretales. di. xx. vbi habet̉ diuinaꝝ ſcripturaꝫin ſacraꝝ ſcripturaꝝ expoſitōibꝰ romāis poponunt̉. āt hyero. ſit de numero taliū ſatis in eccleſia dei. habet̉ in decretis diſt. xiiij.romana. vbi int̓ opuſcula ſctōꝝ patrū ī eccleſialica recipiūt̉ fit expreſſa mētio de opuſculis. b. Hyero:vn̄ ꝯtradicere talibus licet non ſit hereticū. poſſet tn̄ diciīpiū. Eſt em̄ cōtra donum pietatis ẜm qd̓ donū ſctī ſūthonorādi. nec ē ꝯͣdicendū ſcripturis eoꝝ ſiue ſint intellecte ſiue. vbi inueniūtur ꝯͣ fidē aliqͥd aſſerere. vt ptꝫAug. in. ij. de doctrina xp̄ianaº ꝓut allegat̉. in ſcd̓aſcd̓e. q. cxxi. arti. j. in rn̄ſione ad tertiū argumentum.In eodem capi. vbi d̓r in poſtiila. Quia ioſeph mariafuerunt ex eadem tribu. Additio.Irca genealogiā a matheo traditā non ſolū infidelium ſeu hereticoꝝ vehemens murmuratio. ſꝫ fideliū modica admiratio ꝯſurgit. Illi em̄ temerariecalūntātes. iſti vero timoroſe admirātes frequēter querūt intentio euāgeliſte in genealogia circa pͥncipalit̓ verſet̉: vt xp̄m ex dauid abraā ẜm carnē deſcendētē on̄dantqūo de deſcenſum Ioſeph viꝝ Narie ab ip̄is dauid abraā nos inſtrue̓ intēdit. Alienū em̄ a fide totaliter eſtxp̄m ex ſemine Ioſeph deſcēdiſſe. Un̄ ſtant ſimul beaata v̓go deſcēdiſſet a dauid. ꝯn̄s nec xp̄s. tn̄ ioſephde ip̄o deſcēderat. quidē q̄ſtio in glo. ordi. mouet̉ vbi ſicd̓r. Quid ad xp̄m generatio ex dauid deducta ad ioſeph xp̄s ex ſemine ioſeph. Cui qͥdeꝫ q̄oni glo. ſic rn̄det. eſt ꝯſuetudo ſcripturaꝝ vt ordo mulieꝝ in generatōibus texat̉. Et mariā ſꝫ ioſeph īducit̉. de vna eteadē ioſeph maria tribu fuerūt. Un̄ quaſi ꝓpinquācogebat̉ acciꝑe in vxorē ne tribꝰ in aliā ſe ꝯfunderet. Un̄etiā ſimul tāqꝫ de vna ſtirpe ꝓfitebātur in bethleē ſinguli in ſuas ꝓfitebātur ciuitates. hec ī glo. Nat j. Et ideꝫin alia glo. Iu. iij. ſb̓ alijs v̓bis: quā ſnīam ſeqͥtur poſtillator ceteri expoſitores lr̄ales qͥs vidi in hac mat̓ia. Sedhis obſtātibꝰ qm̄ ceſſat aīm ꝓpulſare. qd̓ em̄ p̄ſupponit̉ in glo. hac rn̄ſione .ſ. eſſe aſſuetū in ſcripturisordinē mulieꝝ texere. videt̉ ſtare ꝓpter tria. primuꝫ qͥaꝯͣriū huiꝰ inuenit̉ .j. Paralip. ij. vbi in genealogia filioruꝫiſrael ſpēaliter Ieſſe interponit mulieres .ſ. ſarma abigail. a qͥbꝰ ꝯn̄ter ſuā texit genealogiā. vt ibidē pꝫ. ſecundo dato hoc eſſet aſſuetū in ſcripturis vt glo. dic̄. hochaberet locū vbi ꝑntes maſculos tm̄ generatio poſſet deduci vſqꝫ ad illū genealogizari intēdit̉. qd̓ eſt cōe ceterishoībꝰ. ſꝫ vbi genealogizat̉ talis ꝑntē maſculū habuit.vt ē ſolꝰ xp̄s. ꝯſuetudo hmōi debuit hr̄e locū ſubeſt manifeſta ꝯͣriū faciēdi. neceſſitas igit̉ vrgebat vt ml̓ierin genealogia illiꝰ texeret̉ cuiꝰ generatio ẜm carnē poterat deduci niſi mulierē. In ꝓpͥa materia poſſet oſtēdi euāgeliſta p̄termiſit cōem ordinē obẜuare ꝓpt̓ ſingularitatē excellētie xp̄i. cetere genealogie in ſacra ſcriptura tradite ꝯſueuerūt ītitulari ab illo a originē deducūt aūt ab illo in quē terminū ſeu finē accipiūt. Un̄ Gen̄.xxxvj. He ſunt generatōes eſau Nūeri. iij. De ſunt generatōes aaron ⁊cͣ. In quibꝰ tituli generatōis a pͥmis parentibꝰ accipiūtur: aūt ab vltīo in quē termināt̉. quaꝫꝯſuetudinē ſi euāgeliſta obẜuaſſet potiꝰ dixiſſet. Liber generatōis dauid vel abrae qͣꝫ lib̓ generatōis Ih̓u xp̄i. ſꝫ talēꝯſuetudinē obẜuare curauit ꝓpter excellentiā ſingula ip̄iꝰ xp̄i: pari debuiſſet curare de obẜuatōne conſuetudīs in texendo ordinē mulieꝝ. hoc ꝓpter excellentiā dignitatis mr̄is xp̄i. nec valet dicere in genealogijs allegatis intendebat̉ accedere ad aliquē vnū pͥncipalē: ſꝫ ſolū multiplicatōꝫ a primo parente deſcendentemon̄dere. ruth vltimo vbi dauid pͥncipaliter intenditurgenealogizari: intitulat̉ genealogia a dauid quē ītēdit.ſꝫ a phares a intēdit. dicit em̄. he ſunt generatōnes pha-