Liber

¶ Ca. ij.Anite tuba in ſyon:vlulate in monte ſancto meo. Conturbent̉ oēshītatores terre: qꝛ venit dies dn̄i. qꝛ ꝓpe eſt dies tenebrarum ⁊ caliginis: dies nubis ⁊ turbinis. Quaſi mane expāſuꝫ ſuꝑ montes populus multus ⁊ fortis. Si-

milisᶠ ei nō fuit a principio⁊ poſt eū nō erit vſqꝫ in annos generationis ⁊ generationis. ᵍ An̄ facieꝫ eiꝰ ignisvorās: ⁊ pꝰ euꝫ exurens flama. Quaſi hortꝰ voluptatis terra corā eo:ᵏ ⁊ poſt euꝫſolitudo deſerti.ˡ neqꝫ ē quifugiat eū.ᵐ Quaſi aſpectꝰeqͦꝝ aſpectꝰ eoꝝ: ⁊ qͣi equi-

ſcꝫ in diebꝰ ozie ioathanachaꝫ ⁊cͣ. Sed oſeas ſepe noīatep̄hraim ⁊ ſamariā: ad deſignādū ꝙ ibi loquit̉ de decē tribubꝰ: quaꝝ ciuitas metropolis erat ſamaria: ⁊ primꝰ rexſcꝫ hieroboā fuit de tribu ep̄hraim: ⁊ qn̄qꝫ noīat iudā etfrl̓m vt deſignet ꝙ ibi loqͥt̉ de duabꝰ tribubꝰ. Sꝫ ꝓphetaiſte iohel lꝫ iſta queꝓphetauit p̄ſertimde eruca ⁊ bruco ⁊cͣin tota terra iſrael̓ſ. xij. tribuū ꝯtigiſſe intelligant̉ nutn̄ in ſua ꝓphetia fecit mentionē de decem tribubꝰ .ſ. noīnando ephraim vl̓ſamariā ſic̄ ozeasſed ſolū iudā ſyon⁊ irl̓m: vtꝫ currenti ꝑ totā ſuā ꝓphetiram: ⁊ ideo cū dicitHiero. ī ꝓlogo ſuꝑhunc ꝓpheta ꝙ adtribuꝫ iuda et irl̓mꝓphetauit: nullā oīno faciens de. x. tribubus mentioneꝫintelligendū eſt ꝙ in tota ſua ꝓphetia nō noīauit ep̄hratmn nec ſamariā nec aliquid hmoi ad decem tribꝰ tm̄ ꝑtinens. Ꝙ aūt dicit in epl̓a ad paulinuꝫ ꝙ iohel deſcribitterrā. xij. tribuū erucā bruco ⁊c̄. vaſtatā ⁊ ꝯſumptā. intelligendū eſt ꝙ hec vaſtatio ad totā terrā. xij. tribuū ſe extēdit: licet non nominaſſet ſamariā ⁊ ep̄hraim ⁊ hmōi. Ꝙaut iſta ꝯtigiſſent etiā in terra decē tribuū ſatis ptꝫ ex eoꝙ allegat̉ in poſtilla ex hyſtoria. iiij. Reg. Un̄ ꝙ poſtillator ꝯcludit ꝙ de dictis hiero. parū videt̉ tenendū in ꝓpoſito manifeſtū eſt minꝰ rōnabiliter eſſe dictū.¶ In eodē capitulo vbi dicit̉ in poſtilla. Similit̓ ſcd̓mdictum.Additio.Ecundū dictū ſeu ſcd̓a expoſitio nō videt̉ rōnabiliter improbari in poſtillatore. Nā bruta aīaliainueniunt̉ in ſacra ſcriptura deſignari noībꝰ hoīmpreſertim ſub noībus collectiuis: ꝓpter certas eoꝝ actōnes ſeu ꝓprietates quibus hominibꝰ aſſimilant̉: vt cumdicit̉ ꝓuer. xxx. Formice populus infirmus. Lepuſculꝰ:plebs inualida. ideo cum dr̄ hic. Gens em̄ aſcendit ſuperterrā meā. Similiter populus fortis ⁊ hmōi bene poteſtintelligi de locuſta que aſcendit ordinate ſicut acies ī bel19. Un̄ ꝓuer. vbi ſupra. Locuſta regē non habet. ſꝫ egreditur ꝑ turmas. Facit etiā ꝓ iſta expoſitōne ſcd̓a qꝛ in multis locis loq̄ndo propheta de iſta gente ppl̓o vel exercitu:adiungit hoc aduerbiū ſil̓itudinis .ſ. quaſi. vt cū dr̄. Quaſi aſpectus equoꝝ aſpectꝰ eoꝝ: ⁊ quaſi equites ſic currūt.Manifeſtū eſt aut ꝙ in exercitibꝰ chaldeoꝝ: aſſyrioꝝ: ethmōi: veri eques erat et veri equites: ⁊ ſic non debebantnoīari ꝑ ſimilitudinē ſed ꝑ eſſentiā et realitatem. Sil̓iterꝙ dicit. Uelut ppl̓s fortis preparatus ad preliū: ⁊ qͣſi fortes currēt: ⁊ quaſi bellatores aſcendent murum. ⁊ multaſimilia que hic ponunt̉: magis ꝓprie dicerent̉ ſine ſimilitudine. poſſet .n. dicere de ppl̓o chaldeoꝝ grecoꝝ ⁊ hmōitꝑe ſui dominij ꝙ erat ppl̓s fortis preꝑatus ad p̄lium: ⁊ ꝙerant viri bellatores et hmōi. Un̄ hec ſcd̓a expoſitio videtur planior qͣꝫtum ad ſenſum literalem. Si aūt querat̉ſenſus figuratiuus qd̓ tn̄ nō eſt p̄ſentis ſpeculatōnis: pererucā notat̉ libido: per locuſtam inanis gloria: ꝑ brucuꝫingluuies ventris: ⁊ ꝑ rubigineꝫ ira: ꝓuthabet̉ in gloſavbi multa alia figuratiua circa hoc traduntur.¶ Replica.N primo capitulo iohelis poſtil. inqͥrens qͥbꝰ iohel ꝓph̓auerit on̄dit btm̄ Hieronymū. varie loqiu ꝓlogo huius ꝓphete: ⁊ ad paulinuꝫ de oībꝰ ſacre ſcripture libris: ꝑ ꝯſequens eius dicta declinat. Sedburgen. ſaluans beatū hiero. a contradictione ⁊ bene: dicit quedam que non videntur vera: dicit nanqꝫ de regnoduodecim tribuuꝫ nulla fiat ſpecialis mentio ī tota ꝓphitia iohelis cuius falſitas videri poteſt. Nam ſicut regnū

decem tribuum deſignatur per epbraim ⁊ ſamariam?ita etiam in libris Reg. iij. ⁊. iiij. ⁊ paralipo. ij. deceꝫ tribus ſignificantur per regnum iſrael: quia poſt receſſūdecem tribuum a regno roboam: ſemper regnū iſraelin ſcriptura eſt diſtinctum contra regnum iuda. Nūcautem in terciocapitl̓o iohel diſtincte loquiturde vtroqꝫ dicēsCum cōuerterocaptiuitatem iuda ⁊ iſrael. et infra. Vocat deushereditatem ſuam iſrael. Et ca.vltimo iobel diſtinguit inter illa duo regna dicens. Dominuſde ſyon rugiet ⁊de hieruſaleꝫ dabit vocem ſuam⁊ dominus ſpespopuli ⁊ fortitudo iſrael ⁊c̄. patꝫ igitur ꝙ per falſuꝫ nititur defendere beatum hiero. qui non indiget ſua defenſione: quia poſtil. beatihiero. non improbat ſed declinat: ⁊ nō immoratur nec curat ꝓpter rationes quasponit de vidua in iſrael ⁊cͣ. que vide in poſtil. Nec pōderanda eſt replicatio burgen. contra poſtil. quia dicit de metaphoris quibꝰ homines ſignificantur ꝑ beſtias ⁊ econuerſo: tales em̄ tranſſumptōnes ad diſprtationem non pertinent.¶ Capitulum. ij.Anite. Hic ꝯn̄ter inducit ꝓpheta ad lamentū(ꝓ vaſtatione terre fienda ꝑ qͣtuor regna ſupradicta dicens. a ¶ Canite. filij: nō canticū leticie ſꝫ triſticie: ideo ſubditur. Ululate ⁊cͣ. b ¶ Cōburentur omnes habitatores terre .i. totius iudee.c ¶ Quia venit dies domini .i. tempus ſue vltōnis.d Quia prope eſt dies tenebraꝝ ⁊cͣ .i. tp̄us multaꝝmiſeriarum et calamitatum: quod potiſſime habꝫ locum in prima deſtructōne templi per chaldeos: et ſecunda ꝑ romanos: ⁊ in eiꝰ ꝓphanatōne ꝑ grecos: qͣndo antiochus abominandū idolū poſuit in templumdei. j. Mach. ca. j. e ¶ Quaſi mane expanſum. mane eſt principium diei: que cum incipit luceſcere ſuꝑterram ſtatim expanditur ſuꝑ totam terram ab oriente in occidentem. ⁊ in hoc notat exercituum multitudinem: qui de quatuor regnis ſupradictis venerūt cōtra iudeam. f ¶ Similis ei nō fuit. qͥlibet em̄ in aliqua conditōne exceſſit alios vtpote populus aſſyriorum in cupiditate: chaldeoruꝫ in ferocitate. grecoruꝫin doloſitate: plus em̄ nocuit hoc regnum iudeis doloſitate qͣꝫ poteſtate: vt patet. jͣ. ⁊. ij. Machabeoꝝ. Romanorum ꝟo in poteſtate: propter quod illud regnuꝫvocatur ferreum. Dan̄. ij. capitulo. quia ſicut ferrumdomat omnia ita regnum romanorū domauit alia regna. g ¶ Ante faciem eius ignis vorans. quia pͥmoingreſſu iudee comburebant villas nō clauſas: fugiētibus inde habitatoribus. h ¶ Et poſt euꝫ exurensflama. quia habita victoria cōburebāt ciuitates munitas ⁊ maxime populus chaldeoꝝ et romanoꝝ quicombuſſerunt ⁊ templum. i ¶ Quaſi hortus voluptatis terra coram eo i. erat pulcra ⁊ plena fructibusbonis ante aduentum cuiuſlibet exercitus. k ¶ Etpoſt eum ſolitudo deſerti. quia in receſſu ſuo dimittebant terram vaſtatam. l ¶ Neqꝫ eſt qui effugiat cūi. pauci poterāt effugere ꝓpter ꝑſequentiuꝫ velocitatem: ideo ſequitur. m ¶ Quaſi aſpectus equoꝝ velociter currentium. n ¶ Et quaſi equites ſi currentſ. pedites. o ¶ Sicut ſonitus quadrigaꝝ ⁊cͣ. in hocetiā notatur ml̓titudo aduerſarioꝝ ex magno ſonitu