Prologus

Incipit ꝓlogus ī iohel.Pphetam.Anctꝰ Iohel apd̓ hebreos poſtPſee ponitEt ſic̄ ibi ſb̓ noīe ephraimad decē tribꝰ ꝯfert̉ vaticinium: q̄ vl̓ ſamaria vl̓ iſrl̓ ſepemēorant̉: ᶜ ſic ⁊ ī hūc ꝓph̓aꝫom̄e qd̓ dr̄ ad t̓bū iuda ⁊ adirl̓m ꝑtinē credēdū ē: ⁊ nullā oīno iſrl̓is .i. decē tribuuꝫin hͦ fieri mentōem. Tꝑa qͦꝫqͥbꝰ ꝓph̓auit eadeꝫ debemꝰacciꝑe q̄ ī oſee legimꝰᵈ ī diebꝰ ozie ioathā ⁊ achaꝫ ⁊ ezechieᶠ regū iuda:ᵍ ⁊ in diebuſhieroboamʰ filij ioas regisiſrl̓. Porroᵏ ſcm̄ eſſeˡ ſermonē dn̄iᵐ ad meritū eꝰ refert̉cui fit: nō ad ꝯditiōeꝫq eiq̄ fieri dr̄: vt alibi legimusDn̄s factꝰ ē mihi ī ſaluteꝫ.Auditꝰ eī ī ſcpͥturis ſanctꝭ

nō eſt iſte: qͥ ad aures ſonat:ſꝫ qͥ ī corde ꝑcipit̉: iuxͣ illudqd̓ dn̄s loquit̉. Qui hꝫ aures audiendi audiat.ˣ Qd̓auteꝫ dr̄ hebraice hyezimi:grece enechziaſti: latine ſonat: auribꝰ ꝑcipite: ꝓprie n̄aure: ſꝫ corde ꝑcipit̉.ʸ Quiſenes ſūtª ⁊ celeſtes audiūtſpūalit̓: qͥ āt hītant in terraappellant̉qꝫ t̓reniᵇ auribꝰ ꝑcipiūt. Ubicūqꝫ aūt hͨᶜ duov̓ba iūcta ponunt̉:ᵈ non adſimplicē tm̄ v̓boꝝ ſonū: ſedadᵉ recōditā qͦꝫ dictoꝝ intelligētiā ꝑtine intelligendūēᶠ In geneſi lamech loqͥturad vxores ſuas ada et ſella.Audite v̓ba mea vxores lamech auribꝰ ꝑcipite ſermones meos. Quia virū occidi in vulnꝰ meū ⁊ iuuenemin liuorem meū.ᵍ Et eſaias.Audite celi ⁊ auribus percipe terra.

⁊ ſi exeat ordinē diuine miſericordie: tn̄ intrat ordinē ſueiuſticie: ẜm quē punitio peccatoꝝ ad gloriā dei cedet ⁊ electoꝝ qui cū eo regnabūt in ſecula ſeculoꝝ amen.¶ In ca. xiiij. vbi dicit̉ in poſtilla. Et reddemus vitulostioUedā gloſa hebraicaſuꝑ iſtd̓ verbū. Reddemꝰ vitulos ſic dicit. Soluemus ſeu reddemꝰꝯfeſſionē labioruꝫnr̄oꝝ ī loco vitulorū: magis em̄ placet pnīa deo in qͣ requirit̉ ꝯfeſſio labioꝝqͣꝫ ſacrificia: vn̄de capro emiſſarioꝑ que expiabanturpctā totius ppl̓i vthr̄ Leui. xvj. ca. nihil accedebat ad altare niſi ſola ꝯfeſſio: dicit̉ em̄ ibi ſic.Cōfiteat̉ ſuꝑ eumoīa pctā filioꝝ iſrl¶ In eodē vbi dr̄in poſtilla. Preuaricatores ꝟo corrueret in eis.Additio.Reuaricatores dicūtur prout īglo. corruere ī vijsdn̄i eo mō quo dīLuc. ca. ij. Ecce hicpoſitus ē in ruinā.Incipit expoſitio primi ꝓlogi iniohelem ꝓphetam.Anctus iohel ⁊cͣ. Iſte ꝓlogus quatuor hꝫ partes. In quarum prima ordo iſtius ꝓphete acalios oſtenditur cum dicit̉. Sanctus iohel ⁊cͣ.In ſcd̓a demonſtrat̉ ad quos ꝓphetia eiꝰ dirigitur ibi. Et ſicut ibi ſub nomine ep̄hraim ⁊cͣ. Tercio tēpus ꝓphetationis eius ſubiungitur: ibi. Temꝑa quoqꝫ.Quarto expoſitōnes quorūdaꝫ verboꝝ in ꝓphetia ꝯtētoꝝ exprimunt̉: ibi. Porro factum eſſe ſermonē dn̄i: vbiduo facit: primo em̄ exponit contenta in titulo: ibi. Porro factū eſſe ⁊cͣ. ſcd̓o exponit ꝯtenta in exordio: ibi. Auditus aūt ⁊cͣ. His viſis litere inſiſtamus. Ordo iſtiꝰ ꝓphete apud hebreos ⁊ apud. lxx. habet̉ sͣ. in principio primiꝓlogi ſuꝑ oſee. b ¶ Et ſicut ibi .i. oſee primo: vide notulam verſus finē expoſitōnis ſecūdi ꝓlogi ſuꝑ oſee de regulis .ſ. ſub quibꝰ ſignificatōnibꝰ nominū ad quas tribusꝑ ꝓphetas ſermo dn̄i dirigat̉. c Sic ⁊ in hūc ꝓph̓aꝫ⁊cͣ. ⁊ nullā oīno iſraelis .i. decem tribuū in hoc fieri mentionē: vnde ⁊ in ſequenti ꝓlogo dicitur iohel fatuel filiusdeſcribit terram duaꝝ tribuū. vbi aliqui dicūt. xij. nō duaꝝ. ⁊ exponunt quod ſupra poſitum eſt .ſ. Nullam omnno ⁊cͣ. ſupple ad corrigendum: qꝛ quandoqꝫ de eis fit mētio reducendo mala eoꝝ in exempluꝫ vt caueant due tribus. de hoc nolo contendere: ſed credo hiero. qui ait nullam omnino. x. tribuum hic fieri mentionē: ſupple principaliter: vt quidaꝫ volunt. d ¶ In diebus ozie. qui alionoīe dicit̉ azarias: de quo legit̉. iiij. Reg. xv. ioathan. iiij.Reg. xv. e Et ezechie. iiij. reg. xviij. xix. ⁊. xx. f ¶ Regum iuda .i. duaꝝ tribuum. g Et in diebus hicroboāiiij. Reguꝫ. xiiij. iſte non eſt hieroboam filius Nabath. dequo. iij. Reg. xij. ſed fuit filius ioas regis iſrael: de quo. iiij

Reg. xiiij. h ¶ Filūj ioas. iſte ioas nō fuit ille qui fait rex iuda queꝫ ioiadā ſacerdos interfecta athalia inſtituit in regnū: de quo quarto Reg. xj. xij. xiij. ſed fuitrex iſrael filius ioachaꝫ regis iſrael. de quo. iiij. Regūxiij. De his quatuor regibus iuda legit̉ in. ij. paralip.xxvj. et. xxvij. etxxviij. et. xxix. etxxx. et. xxxj.i ¶ Porro. h̓ exponit verba queponunt̉ in titu.lo. Sic eī intitulat̉ iohel. Uerbum dn̄i quodfactum eſt ad iohel ⁊cͣ. ⁊ hieronimus exponit ſici ¶ Porro .i. ſedvel certe.l ¶ Sermonemdn̄i .i. verbū deiid eſt filium.k ¶ Factum eēquo ad effectuꝫꝓphetie in propheta.m ¶ Ad meritūeius refertur. ideſt dei verbū dicitur ita factumeſſe propter meritum vel ꝓpterp̄parationem.n ¶ Eius. id eſtꝓphete iohelis.o ¶ Cui fit. id ēmeruit vt iſta reuelatio ei fieretſaltem preparādo ſe.p ¶ Non ad cōditionem .i. proprietatem. q ¶ Eius. id eſt verbi dei.i. filij. r ¶ Qui fieri dr̄. i. verbum domini qd̓ factuꝫeſt ad iohel. quaſi diceret: non intelligitur per hoc ꝙdicitur in titulo iohelis ꝙ filius d̓i factus eſt ꝙ aliquaconditio vel proprictas notetur ineſſe ipſi verbo: ſeddicitur factus ꝑ inſpiratōnem in propheta.s ¶ Dominus factus eſt mihi in ſalutem. id eſt dominus fecit me in ſalutem. t ¶ Auditus autem ⁊cͣ. Hicexponit contenta in exordio vbi dicitur. Audite hͦ ſenes auribus ꝑcipite ⁊cͣ. v ¶ Dominus loquitur:Mathei. xiij. Qui habet aures ⁊c̄. x ¶ Quod auteꝫdicitur enechziaſti grece: latine ſonat auribus percipite proprie. id eſt perfecte. y ¶ Non aure ſed corde ꝑcipit̉. In antiqͥs biblijs ſcribit̉ ſic. Et dicit̉ hebraicehiezimi: grece encchziaſti: latine ſonat auribꝰ ꝑcipiteHieronymus in originali. Quod autem nos interp̄tati ſumus auribus percipite ⁊ apud grecos ⁊ apd̓ hebreos vnum verbuꝫ eſt. quod proprie corde non aurepercipitur. z ¶ Qui ſenes ſunt. moribus: Sapiētie.iiij. Cani ſunt ſenſus hominis: et etas ſenectutis vitaimmaculata. ⁊ hoc pertinet ad actiuam. a ¶ Et celeſtes. conuerſatione: hoc pertinet ad contemplatiuaꝫphil̓. iij. Conuerſatio noſtra in celis eſt. b ¶ Auribꝰtm̄ corporalibus percipiunt. c ¶ Duo verba. ſcilicꝫaudite ⁊ auribus percipite. d ¶ Non ad ſimpliceꝫ.id eſt exteriorem ſed ad. e ¶ Reconditam. id eſt interiorē. f ¶ In Geneſi. iij. g ¶ Et eſaias. j. a.¶ Explicit qualiſcynqꝫ expoſitio iſtius ꝓlogi.