Liber

Reuertet̉. qꝛ in hebraico ſatis ꝯſimiliter ſcribunt̉. Sic gͦexponit. Et hebdomadis. lxij. i. in temꝑe qd̓ fuit a licētiadata ꝑ cyꝝ reuertendi vſqꝫ ꝓpe deſtructōem factam perTytum. Reuertet̉ .ſ. ppl̓us de captiuitate. Et edificabit̉platea .i. ciuitas. Et muri in anguſtia tꝑm. qꝛ in tēꝑe illototo habuerūt aliqua ꝓſpera. vtꝫ in reditu captiuitatis⁊ reedificatōe templi ⁊ ꝯſimilibus. ⁊ etiam aliqua aduerſa. Et poſt hebdomades. lxij. occidet̉ Xp̄c .i. agrippa rexde quo legit̉ Act. xxvj. ꝙ fuit rex in iudea. ⁊ ſic dr̄ Xpc ꝓpter hoc ꝙ reges inūgebant̉: ſicut de Saule dr̄. ij. Reg. j.Quare nō timuiſti mittere manum in xp̄m dn̄i. Iſte autagrippa vt dicit Ra. ſa. occiſus eſt circa illa tꝑa in qͥbusdeſtructa eſt ciuitas ꝑ Tytum ⁊ Ueſpaſianum. Et nō illi. ſic em̄ eſt in hebraico: vbi dicimꝰ. Et nō erit illi ppl̓us qͦeum negaturus eſt. ſic gͦ exponit. Et nō illi .i. ipſe agrippanon erit. qꝛ ꝑ mortem tollet̉ de medio. Alij aūt iudei moderni hoc addūt ſic. Et nō ei .i. non agrippa nec aliqͥs rexdecetero de gente iudeoꝝ: quouſqꝫ veniat Xp̄c ꝓmiſſusin lege ⁊ ꝓphetis. Et ciuitatem ⁊ ſanctuarium diſſipabitppl̓s cum duce. venturo hoc exponit ſicut ⁊ nos de deſtructione hirl̓m ⁊ templi facta ꝑ ducem ppl̓i romani. Et finis eius vaſtitas .i. finis populi romani. qꝛ ille ppl̓s ⁊ omnes aduerſarij iudeoꝝ finaliter vaſtabunt̉ ꝑ regem meſſiam. Et vſqꝫ ad finem belli ſtatuta deſolatio. ita ꝙ vbi dicimus. Poſt finem ⁊cͣ. ipſe dicit: vſqꝫ ad finem ⁊cͣ. qd̓ exponit ſic ꝯtinuando p̄dictis: ꝙ licet omnes aduerſarij iudeoꝝ vaſtent̉ finaliter ꝑ meſſiam: vt dictum eſt: tn̄ ſtatuta .i. a deo diffinita deſolatio ciuitatis hirl̓m ⁊ regni iudeorum erit vſqꝫ ad finem belli .ſ. gog ⁊ magog: de qͥbus loquit̉ Ezech .xxxviij. Et deuincent̉ ꝑ regem meſſiaꝫ. ⁊ tūcreſtituet̉ ciuitas hieroſolymitana ⁊ regnū iudeoꝝ. vt dicit iſte Ra. ſa. Cōfirmabit aūt pactū multis hebdomadavna ⁊cͣ. qꝛ in vltima ſeptena annoꝝ fuerunt treuge interppl̓m romanum ⁊ iudeos: qͥs treugas vocat hic pactum.ſ. pacis. ſꝫ iudei cito fregerūt treugas: ⁊ rebellauer̄t. ⁊ ſicin medio illius hebdomadis .ſ. in quarto anno. venit exercitus romanꝰ ⁊ diſſipauit ciuitatem ⁊ templum ⁊ captiuauit ppl̓m. ⁊ ſic deficit hoſtia ⁊ ſacrificium iudeoꝝ: qꝛ nōeſt eis licitum talia facere exͣ hirl̓m: ⁊ hoc eſt qd̓ dr̄. Et indimidio hebdomadis .ſ. in vltima eius medietate. Deficiet hoſtia ⁊ ſacrificium in templo .i. in loco vbi fuerat tēplum. Et abominato deſolatōis. qꝛ ibi fuit ſtatua hadriani imꝑatoris poſita in loco vbi ſteterat archa. Et vſqꝫ adꝯſummatōꝫ ⁊ finem. belli gog .ſ. ⁊ magog. Perſeuerabitdeſolatio iudeoꝝ. qꝛ deuictis gog ⁊ magog ꝑ meſſiam reſtituet̉ regnum iudeoꝝ vt dicit. Contra iſtam expoſitōꝫarguit̉ primo de numero annoꝝ. qꝛ a deſtructione hirl̓mp Nabuch̓. vſqꝫ ad deſtructōem eius ꝑ Tytum ⁊ Ueſpaſianum: non poſuit iſte Ra. ſa. niſi. ccccxc. annos p̄ciſe. qꝛẜm omnes hiſtoriographos ſunt multo plures. ſꝫ hāc obiectionem omitto: qꝛ in ꝯputatione annoꝝ ſecutus ſumRa. ſa. tanqͣꝫ rōnabiliꝰ dicētem ſuꝑ libꝝ Heſter. ⁊ in aliquibus alijs locis. Item id qd̓ exponit. vt ꝯſumet̉ p̄uaricatio .i. vt deſiſtant a p̄uaricationibus ⁊ peccatis: patꝫeſſe falſum. eo ꝙ a tꝑe deſtructionis facte ꝑ romanos nodeſtiterunt iudei a peccatis. īmo ſunt augures ⁊ ꝑiuratores ⁊ multis alijs peccatis irretiti que maxime ꝓhibent̉in lege moyſi. Item ꝯͣ id qd̓ exponit. Et deleat̉ iniqͥtas .i.mereant̉ apud deum ꝑ captiuitatem modernam. vt iniqͦtas eoꝝ deleat̉ apud deū. Quero ab eis: que ſit iſta iniqͥtas delenda. qꝛ ante captiuitatem babyſonis fuerunt iudei ydolatre maximi ⁊ occiſores ꝓphetaꝝ. vtꝫ ex. iiij. li.Reg. ⁊ multis alijs peccatis irretiti ⁊ tn̄ ꝓ omnibus iſtisdelendis non ſuſtinuerunt captiuitatem niſi. lxxij. annisẜm Ra. ſa. A tempore autem Tyti ſuſtinuerunt captiuitatem ꝑ. M. cc. annos ⁊ amplius. ⁊ adhuc neſciunt terminum captiuitatis. ergo oportet ꝙ illa iniqͥtas que perhanc captiuitatem deletur ſit maior quaſi incomparabiliter: qͣꝫ illa que preceſſit captiuitatem babylonicaꝫ. ſꝫ nōpōt aliqua aſſignari. niſi illa qua interfecerunt chriſtum.que fuit maxima iniqͥtas. A reditu em̄ captiuitatis ba-

bylonice non legunt̉ iudei fuiſſe ydolatre vel occiſores ꝓphetaꝝ: ⁊ actores ꝯſimilium criminum: ſicut an̄:ꝓpter qd̓ nulla alia cauſa huiꝰ captiuitatis pōt aſſignari rōabil̓r niſi occiſio xp̄i ẜm ꝙ p̄dixit ſaluator Lu. xix.Uidens Ieſus ciuitatem ſanctam hirl̓m ⁊cͣ. ⁊ ſic noneſt expectandus Xp̄c de futuro: vt dicit iſte expoſitorItem ꝯͣ illud qd̓ dicit. Et impleat̉ viſio ⁊ ꝓphetia .i. ꝑmeritum iudeoꝝ in hac captiuitate implebunt̉ viſiones ⁊ ꝓphetie de Xp̄o: qꝛ Aggei. ij. dr̄. Adhuc vnummodicum ⁊ mouebo celum ⁊ terram ⁊cͣ. Sequit̉. Etveniet deſideratus cūctis gentibus: ⁊ replebo domūiſtam gloria. Scd̓m omnes expoſitores catholicos ⁊hebreos iſte deſideratus cunctis gentibus intelligiturXp̄c: cum ergo dicat ꝓpheta ꝙ poſt vnum modicū debeat venire: nō pōt adhuc intelligi venturꝰ de futuro.qꝛ a tꝑe aggei vſqꝫ ad deſtructōeꝫ factam ꝑ romanosfluxerūt. cccc. anni ⁊ plus ẜm ꝯmunem ꝯputatiōem.ẜm ꝟo ꝯputatōeꝫ hebreoꝝ fluxerunt anni. ccccxx. Etiteꝝ a deſtructione facta ꝑ Tytum vſqꝫ nunc fluxerūtanni. M. ccliij .ſ. vſqꝫ ad annum dn̄i. M.cccxxviij. iucluſiue in quo hec poſtilla fuit vltimate correcta: tantum aūt tempus nō pōt̉ dici modicum. Item in eadēaucͣte dicit ꝓpheta in ꝑſona dn̄i. Replebo domū iſtaꝫgloria: ⁊ loquit̉ ꝓpheta de templo reedificato poſt captiuitatem babylonicam: ergo ſtāte iſto templo venitdeſideratus cunctis gentibꝰ. i. Xp̄c. Item ꝯͣ id quoddicit. Et vngat̉ ſanctumſanctoꝝ. ꝑ hoc intelligens archam teſtamenti ⁊ alia vaſa ſanctuarij que per meſſiam debent recuperari. quia dicit̉ Hiere. iij. Cum multiplicati fueritis ⁊ creueritis in terra. In diebus illisait dominus. Non dicent vltra archa teſtamenti domini: neqꝫ aſcendet ſuꝑ cor: neqꝫ fiet vltra ⁊cͣ. ergo nōſunt ꝑ meſſiam recuperanda. Item ꝙ hic Xp̄m vocatcyrum ⁊ poſtea agrippam cum ſubdit̉. Occidet̉ Xp̄c.patet falſum ex mutatione ꝑſone. quia ꝑ ſeriem textꝰpatet ꝙ loquit̉ de eodem xp̄o. Item ꝙ dicit agrippamocciſum circa temꝑa deſtructionis ciuitatis ꝑ Cytuꝫ⁊ Ueſpaſianum. videt̉ eſſe manifeſte falſum. quia nōhabet̉ hoc in aliqua hiſtoria autentica. īmo Ioſephꝰlibro de iudaico bello dicit eum confederatuꝫ fuiſſe romanis tempore iſtius belli. Item ꝙ poſtea ſubdit. vſqꝫ ad finem belli gog ⁊ magog. ſtatuta eſt .i. diffinita ēa deo deſolatio ciuitatis hirl̓m: Hoc patꝫ falſum. quiaciuitas Hieroſolymitana reedificata fuit poſtea perHadrianum imperatorem. Item quod ſubdit̉. Confirmabit autem pactū multis ⁊cͣ. qd̓ exponit de treugis factis inter iudeos ⁊ romanos circa tempus deſtructionis ciuitatis: videt̉ manifeſte falſum. qꝛ necIoſephus de hoc loquit̉. nec in libro antiqͥtatum. necin libro de iudaico bello. vbi diligenter deſcribit omnia que fueruūt facta inter ppl̓m iudaicum ⁊ romanūtemꝑe illo. hoc etiam patet per hoc quod dicit̉ in lr̄a.Multis. quia ſi eſſet veꝝ fuiſſet factum cum omnibꝰiudeis: ⁊ non cum aliquibus tm̄. ¶ Ex omnibus p̄dictis patet expoſitio p̄dicta falſa. ⁊ irrationabilis. Hisviſis ponēda eſt expoſitio catholicoꝝ dicētium iſtashebdomades impletas in Cpi paſſione. ¶ Circa qd̓ſciendum ꝙ eſt vna communis expoſitio: quam ſequuntur communiter expoſitores catholici: et eſt expoſitio Bede. ſed illam ad preſens omitto duplici decauſa. Una eſt ꝙ hec expoſitio ponitur multum exp̄ſſe in gloſa ſuper Danielem in loco iſto. ⁊ in ſcolaſticahiſtoria. ⁊ ideo ibi poteſt recurrere qui vult eam ibi videre. Alia cauſa eſt. quia illa expoſitio videt̉ mihi falſa. quia computat per annos lunares ſupponendo ꝙhoc modo computant iudei: quod eſt ſupra improbatum: vt viſum eſt. Et ideo aliter expono computandoper annos ſolares. Ad cuius euidentiaꝫ ſciendum cecomputatio annorum ſolarium dupliciter poteſt accipi. Uno modo ſcd̓m Ioſephum: ſecundum quem areqitu captiuitatis Babylonice vſqꝫ ad principatum