Danielis.

ciuitas birl̓m deſtructa ꝑ ducem populi romani: qꝛ ilebebdomade nō eſſent implete. Contrarium aūt manifeſte apparet veꝝ. qꝛ ante iſta multis tꝑibus ciuitashirl̓m deſtructa eſt ꝑ romanos: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ſacrificiuꝫ ablatum eſt inde ⁊ hoſtia ⁊ oblatio. qꝛ nō eſt licitum iudeis talia offerre alibi. Item nunqꝫ inuenit̉ in ſcriptura hebdomada iubileoꝝ vel centenarioꝝ. ſꝫ bene inuenit̉ hebdomada dieꝝ Leui. xxiij. vbi agit̉ de feſte pentheco. ⁊ hebdomadā annoꝝ Leui .xxv. vbi agit̉ de iubileo: ⁊ iō exponere huc paſſum de hebdomadis iubileoꝝ vel centenarioꝝ eſt ficticium: cum talis heddomada vel ſeptena nō inueniat̉ alibi in ſcriptura. Iteꝫiudei nunqͣꝫ accipiunt hebdomadam centenarioꝝ veliubileoꝝ. nec aliqͥ eoꝝ vnqͣꝫ expoſuer̄t ſic iſtum locuꝫ:⁊ iō xp̄iani q̄ ſic volunt exponere magis iudaizant inhoc qͣꝫ ipſi ꝑ hoc ꝯcludentes ꝙ ꝑ locum iſtum nō pōtꝓbari Xp̄i aduentū eſſe ꝯpletum. Alio mō pōt accipihebdomada vel ſeptena dieꝝ: ſicut accipit̉ ꝯmuniter⁊ hoc mō non pōt accipi hic: qꝛ totum tp̄s. lxx. hebdomadaꝝ nō ꝯtineret vltra annū ⁊ dimidium. ⁊ ſic qd̓ h̓p̄dicit̉ implēdū in illis. lxx. hebdomadis fuiſſet impletum infra annum ⁊ dimidiū tercio mō accipit̉ hebdomāda vel ſeptena annoꝝ. qͦꝝ quēlibet ꝯtinet. vij. annos. ⁊ hoc mō oportet ꝙ accipiat̉ h̓ ꝑ locum a diuiſione. qꝛ nullo p̄dictoꝝ modoꝝ pōt accipi. nec alius modus p̄t rōnabilit̓ dici ab eis: cū nō inueīat̉ hebdomada aliter dici in ſcriptura. nec etiaꝫ in vſu ꝯmuniter loquentiū. Sꝫ adhuc reſtat dubium qualiter accipit̉ h̓annꝰ. qꝛ vt dictum eſt hic iſte hebdomade ſunt annoꝝ⁊ ſic acceperūt etiam omnes expoſitores tam hebretqͣꝫ catholici. Sꝫ dubium eſt vtꝝ iſti anni intelligant̉lunares vel ſolares. qͥ diſtinguunt̉ abinuicem. qꝛ annus lunaris eſt breuior anno ſolari. xj. diebꝰ. Dicit igr̄eda ⁊ aphricanus ⁊ expoſitores catholici ꝯmuniteripſos ſeq̄ntes ꝙ iſte. lxx. hebdomade ſunt annoꝝ lunarium. Mouent̉ aūt ad hoc dd̓m ꝙ iudei ſic ꝯputātvt dicūt. Item ꝑ hoc ꝙ in lr̄a iſte hebdomade dicunt̉abbreuiate. ⁊ ſic vident̉ intelligi de hebdomadis annoꝝ lunarium q̄ ſuntoreuiores qͣꝫ bebdomade ſolarium. Sicut em̄ annꝰ ſolaris excedit annū lunarem inxj. diebꝰ. ſic hebdomada vna annoꝝ ſolariuꝫ excedithebdomadaꝫ annoꝝ lunariū. in. lxxvij. diebꝰ. Sꝫ hocdictū nō videt̉ veꝝ. primo qꝛ iudei nō ꝯputant ꝑ arnos lunares ſꝫ ſolares. alit̓ ſequeret̉ ꝙ paſcha eoꝝ iaꝫcircuiſſet totum annū. ita ꝙ celebratū fuiſſet in qͦlibettꝑe anni. qꝛ tenēt̉ facere paſcha de mādato legis. xiiij.luna primi mēſis. Si igit̉ ꝯputaret̉ ꝑ annos lunaresſeq̄ret̉ ꝙ reuoluto āno paſcha eoꝝ celebraret̉ ꝑ. xj. dies ante ſolēnitatē paſchalē p̄cedentꝭ anni. ⁊ ſic ꝯn̄r̄ dealijs ſolēnitatibꝰ paſchalibꝰ. Ex quo ptꝫ ꝙ infra ſatisbreue tp̄us celebraret̉ in omnibus tꝑibus anni. quodmanifeſte ptꝫ falſum ex vſu eoꝝ. Et iō dicendum ꝙ lꝫiudei incipiant annū a prima luna ꝓpinqͥori eqͥnoctiovernali. tn̄ ꝑ emboliſmos fit eqͣtio tꝑis apud eos. qterciꝰ annus apud eos hꝫ .xiij. iunatiōes. Item qd̓ dr̄ꝙ bebdomade dicunt̉ hic abbreuiate: non valet: qꝛ inhebraico dr̄: p̄ciſe: ⁊ ſonat: ac ſi diceret̉ ꝙ illud tp̄s eſtdeterminatum ⁊ taxatum a deo. ita ꝙ illa abbreuiationō ſonat hic diminutōꝫ ſꝫ magis determinatōeꝫ tꝑis ⁊p̄finitōem. Item expoſitores iudeoꝝ ſuꝑ locum iſtuꝫnunqͣꝫ fecerūt mentōꝫ de annis lunaribꝰ ſꝫ tm̄ de ſolaribus. ex quo ptꝫ ꝙ ſunt accipiendi anni ſolares: aliternō haberemꝰ argumētum ꝯͣ iudeos cū nullus eoꝝ mōp̄dicto accipiat. Item in toto ve. teſta. ſit ꝯputatio ꝑannos ſolares. ⁊ omnes ſic ꝯputant. ſicut manifeſtepatet in Gen̄. ⁊ in alijs libris. Ex quo patet ꝙ dictumbede ⁊ aphricani ⁊ alioꝝ ſeq̄ntiū ſupponit falſum. ſicgit̉ ptꝫ primū .ſ. qualit̓ hebdomades ſunt accipiende.ſ. hebdomades annoꝝ ſolarium. annꝰ aūt ſolaris ꝯtinet. ccclxv. dies. annus aut lunaris minor eſt. xj. diebꝰvt dictum eſt. Scd̓m quod eſt p̄mittendum eſt qͣntū

tempus ꝯtinet iſte. lxx. hebdomades. ⁊ patet defacili ꝙ.ccccxc. annos ſolares. quia quelibet heddomada ꝯtinetvij. ānos. ſi ꝟo multiplicēt̉. lxx. ꝑ ſeptē. reſultant. ccccxc.¶ His viſis accedendum eſt ad exponēdum lrām. ⁊ circa hoc ponenda eſt ⁊ reprobanda quedam expoſitio queapud iudeos eſt ꝯmunior ⁊ celebrior ⁊ eſt expoſitio Ra.ſa. Iſte igit̉ Ra. ſal̓. incipit computationem ſeptuagintahebdomadaꝝ a deſtructione templi facta per Nabuch.⁊ dicit eas completas in deſtructōne ſecundi templi perTytum ⁊ Ueſpaſianum. ita ꝙ tempꝰ medium int̓ iſtasduas deſtructiones ẜm ipſum non ꝯtinet niſi. ccccxc. annos in qͥbus licet populus iſrael ſuſtinuerit aliquas aduerſitates. tamen cum hoc habuit aliquas ꝓſperitates.quia redijt de captiuitate babylonica ⁊ templum fuit reedificatum ⁊ ciuitas ⁊ ſacerdotes. ⁊ principes in populoꝓprijs legibus vti ꝑmiſſi ſunt. Sed poſt deſtructiōem ſecundam ꝑ Tytum ⁊ Ueſpaſianum completis hebdomadis predictis ſunt in ꝑfecta captiuitate in qua dimittit eos deus. vt dicit Ra. ſa. vt per hoc deſiſtant a peccatis ⁊ puniant̉ ꝓ p̄teritis ⁊ mereant̉ ꝙ viſiones ꝓphetaꝝde Xp̄o impleant̉. ⁊ iſta captiuitas durabit vſqꝫ ad aduentum Xp̄i. Sic igit̉ adaptat lrām. Variat tamen literaꝫ aliquo modo. accipiendo in aliquibus locis aliter qͣꝫhabeat tranſlatio noſtra: vt videbitur exponendo lrām.Dicit igit̉ ſic. Septuaginta hebdomades .i. ſeptuagintaſeptene annoꝝ que continent tempus predictum. Preciſe ſunt. hec eſt litera hebraica. ẜm eum .i. cum p̄ciſionediffinite a deo. ita ꝙ nō ſunt plures nec pauciores. Suꝑpopulum tuum .ſ. iſrael. Et ſuꝑ vrbem ſanctam tuam .ſ.hieruſalem a prima deſtructione que facta eſt per Nabuchodonoſor vſqꝫ ad ſecundam que futura eſt. ad hoc vtperfecte puniant̉ de malefactis ſuis: ꝓpter quod ſequit̉.Ut conſumetur preuaricatio. id eſt vt deſiſtant a preuaricatiōnibus ſuis. ⁊ ꝑ hoc mereantur apud deum ꝙ deleatur iniquitas eoꝝ. Et adducatur iuſticia ſempiterna. ideſt vt in ſempiternum iuſti fiant: et tūc finaliter. Impleatur viſio ⁊ ꝓphetia. id eſt ꝓmiſſiones facte per ꝓphetasde Xp̄o. Et vngatur ſanctumſanctorum. vbi enim nosdicimus Sanctus. Ra. ſa. dicit Sanctum. ⁊ in hebraiconon eſt diſtinctio. quia eodem modo ſcribitur ⁊ pronunciat̉ in neutro ⁊ in maſculino. Sic igit̉ exponit. Vngat̉ſanctumſanctoꝝ. id eſt templum quod reedificabit̉ permeſſiam. ⁊ archa teſtamenti ⁊ alia vaſa ſanctuarij. Scitoergo. Hic ponit̉ explicatio predicte viſionis magis in ꝑticulari: quod ſic exponit Rabi Salomon. Scito ergo ⁊animaduerte. verba ſunt angeli Danieleꝫ excitantis adattendendum. De exitu ſermonis. ita ꝙ vbi dicimus: abexitu. dicit de exitu. vt per prepoſitionem coniunctaꝫ nōdeſignet̉ terminus a quo fit incipienda computatio. ſeddenotetur materia de qua angelus vult loqui. quia ſupradixerat Danieli. Ab initio precum tuarum egreſſus eſtſermo. Vt ſit ſenſus. Tu Daniel ſcito ⁊ animaduerte deexitu ſermonis vt iterum edificet̉ hieruſalem. id eſt intellige diligenter qualiter ẜmo egreſſus a deo de edificatione hieruſalem ſit intelligendus. Quia vſqꝫ ad Xp̄m ducem hebdomades ſeptem .i. vſqꝫ ad Cyꝝ qui dictus eſtChriſtus Eſa. xlv. Hec dicit dominus chriſto meo cyro⁊cͣ. Ipſe enim fuit dux iudeoꝝ inquantum p̄cepto eiusreducti fuerunt de captiuitate babylonica. ⁊ a deſtructione templi ⁊ ciuitatis facta ꝑ Nabuchodonoſor vſqꝫ adprimum annum Cyri fuerunt quinquagintaduo anni qͥfaciunt ſeptem hebdomades annoꝝ .i. xlix. annos. ⁊ adhuc vltra tres annos. ſꝫ angelus nō numerabat niſi hebdomades perfectas. Tres autem annos qui pertinentad hebdomadam ſequentem dimiſit. quia numeranturcum hebdomadis ſequentibus. Et hebdomadis. lxij. reuertetur. ita ꝙ vbi dicimus Hebdomades. lxij. in nominatiuo: ipſe ponit in ablatiuo: ⁊ hoc fit ſine mutatione litere hebraice. quia omnia nomina hebraica ſunt indeclinabilia: ita ꝙ non eſt variatio ibi ꝑ caſus. ſꝫ tantum percitplurale ⁊ ſingulare. Et vbi dicimus. Et iterun

iſAAA vj