Druckschrift 
3 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

ſermonē chaldaicū legereintelligēª ꝙͣ ſonarę Hec idcirco refero. vt difficultatēvob̓ daniel̓ on̄derē apudhebreosᵇ nec ſuſanne hꝫ hyſtoriā: nec hymnū triū puerorū: nec belis draconiſqꝫfabulas. quas nos quia intoto orbe diſꝑſe ſunt: verūan̄poſito eaſqꝫ iugulāteᵉ ſb̓iecimꝰ: ne videremur apudimperitos magnā ꝑtē voluminis detruncaſſe. Audiuiego quēdāᶠ de p̄ceptoribꝰ iudeoꝝ: cuꝫ ſuſanne deriderethyſtoriā. et a greco neſcio dicēt cōfictā illud opponere. qd̓ origeni qͦꝫ aphricanus oppoſuit. etymologias has apothoy chynoychyſe: et apothoy prynoypryſe de greco ẜmone deſcēdere. Cuiꝰ rei nos intelligentiāʰ noſtris hancˡ poſſumus dare vt verbi gr̄a dica

mus ab arbore ilice dixiſſeeūᵏ ilicoⁱ pereas a lentiſco in lentē te ꝯminuat angelusⁿ vel lente pereas: autlentus .i. flexibilis ducarisad mortēᵖ ſiue aliud qͥdq adarboris nomen: ꝯueniens:deinde tantū fuiſſe ocijˢ tribus puerꝭ: cauillabat̉ vt incamino eſtuantis incendijmetro luderēt. ordinemad laudē dei omnia elementa ꝓuocarent: aut qd̓ miraculū diuineqꝫ aſpirationisiudiciū vel draconē interfectum offa picis vel ſacerdotum belisᵗ machinas deprehenſas. magis prudentiaſolertis viri ꝙͣ prophetalieſſent ſpiritu perpetrato.Cum v̓o abacuc veniret: de iudea in chaldeam raptum diſcophorum lectitaret: querebat exemplumvbi legiſſemꝰ in toto veteri

improbus dr̄ nōꝓbus importunꝰ ꝑſeuerās. vltimo accipit̉. lꝫ iuamphilo poſſet poni importunusbito ſono ꝓferre. b Suſanne hya ſonare. iſtoriam Dan̄. xiij. Nec belis draconiſqꝫ fabulas.Dan̄. vltimo. d Uerū .i. obelo antepoſito qd̓ eaſcribebāt̉ tāqͣꝫ ſuꝑflua on̄debant̉ iugulanda. videsͣ. inepl̓a ad deſideriuꝫvbi agit̉ de aſtericoet obelo.e Subiecimꝰ .i.in fine oꝑis poſuimus.f De p̄ceptoribꝰ.i. de mgr̄is dicebāt̉ p̄ceptores: qꝛdoctrine eoꝝ tanp̄cepta cuſtodiebatur talis dꝫ lr̄a.Audiui quendā dep̄ceptoribꝰ iudeorum. ſuſanne derideret hyſtoriā. eta greco neſcio quoea diceret eſſe cōfictam illud opponere quod origeni qͦꝫaphricanꝰ oppoſuit: ethymologiashās apothoy chynoychyſe et apothoy prynoy pryſede greco ẜmone deſcendere. De greclr̄is ſolent ſcribi me ad pn̄s intromitto. ſꝫ ita debent ſyllabicari ſic̄p̄ſcriptū eſt ſenſustalis ē. Audiui q̄n mgr̄m iudeorūderidentē ſuſannehyſtoriā. a quodā greco dicentē eſſe cōfictā. ad ꝓban iſtud opponebat xp̄ianis illud qd̓ aphricanꝰ diſputās origene illi oppoſuit .ſ. has etymologias hic ponūt̉et ſumunt̉ de. xiij. danielis. deſcēdere de greco. hoc arguebat ab aliqͦ greco eſſe compoſitā: tales etymologienullā habeant cōueniētiā hebraico. Eſt aūt etymologia expoſitio vniꝰ vocabuli aliud vocabulū. vnum ſiueplura. magis notū vel magis nota. in eadē lingua vel indiuerſis ẜm rerū ꝓprietatē literarū ſimilitudinē. vt deꝰdans eternā vitā ſuis: lapis ledens pedē. piger pedibuseger. dr̄ ab etymo grece qd̓ ē verū latine. et logos qd̓ ēſermo vel qͣſi veriloquiū. qꝛ etymologizādo vocabulūverā ipſius originē loqͥmur. itaqꝫ dr̄. apo thoychynoychyſe: apo thoy prynoy pryſe: greca eſt etymologizatioet ſonat apud nos a cino ſcindere. et a prino ſecare. vn̄deDan̄. xiij. Poſtqͣꝫ alter ſenū rn̄dit. Sub cino qd̓ nomenarboris apud grecos ſciſſionē notat. ſit alluſio verbuꝫſequēs dr̄. Scindet te mediū. Alluſio dr̄ cōſonātia aballudo dis. qd̓ eſt iuxta ludere concordare: cōcurrere. vn̄qn̄ quaſi der quandā cōſonantiā ex vno vocabulo aliudclicitur alluſio dr̄. Item alter rn̄diſſet. Sub prino qd̓nomē arboris ſonat ſectionē. ideo alludit ei verbum ſequens dicitur. Vt ſecet te mediuꝫ. Alij exponunt ſic.Sub cino .i. ſub ilice. et dicūt forte hebraice nomen huius arboris ſciſſionē ſonat: et ſit alluſio verbi ad nomenp̄cedens cuꝫ ſubditur. Scindet te. Item exponūt. Subprino .i. ſub lentiſco. Eſt aūt lentiſcus arbor humilis. cuius ſuccus ſciſſuras labioꝝ et manuum cōſolidat: dicitur a lenta ſectione. vnde vt fiat alluſio verbi ad nomeū

arboris ſubdit̉. Vt ſecēt t̓e mediū. lꝫ aūt expoſitio iſta ꝑte extrahat̉ ex glo. credo hmōi ꝟboꝝ alluſio ẜmgrecā linguā ẜm hebraicā habeat̉. vn̄ in eademgloſa ſcribit̉. ſi pōt hoꝝ etym ogia apud eos inueniri. cogimurhebreis ꝯſentire hanc pericopen .i.ꝑticulā grecameſſe cōtendūt.g Cuiꝰ rei nosintelligentiā ⁊cͣ.Dic on̄dit Hieronymus ſil̓emꝟboꝝ etymologizatōne alluſionē: vt manifeſtet iudei oppoſitioneꝫ. vn̄ dicit.g Cuiꝰ rei intelligentia .i. ſil̓itudineꝫ quampn̄t intellige̓ oppoſitionē iſtamh Noſtris. latinis.i Poſſumꝰ ⁊cͣ.dixiſſe iudeūvel quēlibet aliū quādā alluſio. k Ilico.i. ſtatim.l Pereas et alentiſco. qͣndāallufione.m In lentē tecōminuat angelus. lens lentꝭ legumen quoddāminutū ē. dr̄ alentꝰ lēta lentū.qꝛ lenta humida ē. ꝟſus. Lenslendis capiti lēslentꝭ ꝯuenit ori.o Uel lentepereas aut lentꝰ .i. flexibilis vicia. Ducaris ad mortem. Lentꝰ multa ſignificat habent̉ hos ꝟſus. Flexibilis lentꝰ ſit mollis bene ſiccus. Sit piger tardꝰ fortis deſidioſus. p Siue aliud qͥd. a p̄dictis. Ad arboris nomen. ilicis vel lentiſci.r Conueniēs. quandā alluſionē vel conſonantiā.s Tribus pueris Danielis. iij. t Cauillabat̉ .i.calumniabat̉ vel deridebat hebreus ille de ſupra diximus. Nota cauillo cauillas. qd̓ cauillor laris inuenit̉ calūniari. deridere: cōtendere. vicio iocari:aliquātulū deciꝑe. ſicut faciūt ſophiſte ſcienter verūnegant vel falſum affirmāt vt alios decipiant. vOffa picis. Dan̄. xiiij. Offa ꝓprie dr̄ fruſtū panis humectatū. cōponit̉ ab ob fans. qͣſi cōtra fontē .i. loquentē. qꝛ implet os impedit loquelā. Hic aūt accipitur maſſa piloꝝ in pice adipe decoctoꝝ.x Machinas .i. artificioſas ſtructuras qͣs ſub mēſabelis parauerat vt latenter poſſent intrare exire. machina dr̄ fabrica vel quelibet artifioſa ſtructura.y ꝟo abacuc. Dan̄. vltimo. z Diſcophoꝝ .i.dapiferū .ſ. abacuc. ferebat cibū meſſoribus. Diſcusdicit̉ vas eſcariū ſicut eſt ſcutella: dr̄ diſcus qͣſi danseſcas. cōponit̉ cuꝫ foros qd̓ eſt ferre. dr̄ diſcophorus quaſi ferens diſcū ip̄e portabat panes in alueolo. Diſcus multa ſignificat poteris inuenire in opuſculo vocabuloꝝ biblie. Querebat exēpluꝫ ⁊cͣ. potuit adduci illud Gen̄. v.vbi dr̄ de enoch. Ambulauit deo. et apparuit. qꝛtulit deus. Itē illud. iij. Reg. xviij. ca. b. qd̓ dicebat