Ezechielis
vocent̉ fagolidoriʰ hoc eſtmanducantes ſenecias.¶ Explicit prologus.
iucorporantes ſibi ea de quibus prius maledixeruntdetrahendo: quidam exponūt ſic. fagin grece. ideꝫ eſtquod comedere: lidoros idem eſt qd̓ maledictum: inde fagolidori dicūt̉ detractores qͣſi maledicta vel maledictōes comedētes. qꝛ nihil aliud vident̉ habere inore nihil aliudmaſticare: niſimaledictas detractōnes.h ¶ Hoc ē. apd̓noi ¶ Māducantes ſenecias. qͣſi dicet nos latīni vocamus manducātes ſenecias qͥ apud grecos emphatice fagolidori nuncupant̉. Senecia ẜm papiamgrecum eſt quod latine dicitur belua: immunduꝫ aīalhanc .n. phiſiologus dicit aliquando marem aliquando feminam. et qꝛ eſt animaliminundū emphatice ponitur hic pro immundicia ⁊ eſt ſenſus. i ¶ Manducautes ſenecias .i. qd̓ vnus detrahendo euomit aliusaudiendo deglutit: ⁊ ita in hmōi im:ūdicijs delectantur ſicut famelici delectantur in comedendo: ẜm Huguitionem hec ſenecio ſenecionis dicitur aliquantulūſenex: et inde hec ſenecia dicitur pilatura labioꝝ vel labium ſenis vel illud rubeum quod eſt ſub aure piſcisꝑ quod diſcernit̉ vtrū ſit recens aut nō. dicunt̉ ergomanducātes ſenecias .i. pilaturas illas que valde immunde ſunt. vel ſenecias .i. labia ſicut qͥs ex indignatione ⁊ ira corrodit labia ſua. vel ſenecias. id ē illuſaspiſciū que nihil valent ⁊ cito putrefiunt: ꝑ quas detractōnes inutiles ⁊ fetide deſignant̉. Alij dicunt ꝙ ſenecie dicunt̉ ſaliue defluentes ꝑ genas ſenis quas p̄ſenectute retinere non pōt: ſꝫ eas emittit ꝑ molares dentes qui canini .i. detractorij dicunt̉: quod ꝯueuit inuidis: de quoꝝ molaribus frequens immundicia detractionis emittit̉. Alij dicunt ꝙ ſenecia dicit̉ mus qͥ immundus eſt. Alij dicūt ꝙ ſenecia dicit̉ quedam herbaꝓuocans appetitū .ſ. naſtrucium: ⁊ ẜm hoc exponunt.Manducantes ſenecias. id ē appetitū detrahēdo prouocantes in quo delectant̉ ſicut famelicus in ꝯmeſtio¶ Explicit qualiſcūqꝫ expoſito illiꝰ ꝓlogi.ue.¶ Incipit poſtilla fratris Nicolai de lyra ſuper Ezechielem.Perti ſunt celi ⁊ vidi viſiones dei:Ezechielis primo. In verbo ꝓpoſito ab ezechiele dicto poſſunt notari quatuor cauſe libri ezechielisꝓphete quem pre manibus habemus .ſ. efficiens formalis materialis ⁊ finalis. Efficiēs ꝟo cauſa duplex eſt .ſ. principalis et inſtrumentalis. Principalis ꝟo eſt ip̄e ſpūſſanctus reſerans myſteria in hoc libro deſcripta: qui deſignatur cuꝫ diciturAperti ſunt celi. id eſt ſecreta celeſtia ſeu diuīa ꝑ ſpm̄ſanctum: ꝓpter qd̓ dicit̉ apocalipſis. iij. Hec dicit quihabet clauē dauid qui aperit et nemo claudit. qꝛ ſpirituſſancti operatōnem nullus poteſt impedire. Cauſa ꝟo efficiens inſtrumentalis eſt ip̄e ezechiel ꝓpheta.qui ſpirituſancto reſerante vidit ꝯtenta in hoc libro:et fideliter cōſcripſit ẜm ꝙ ſcribit̉ apoca. jͣ. Quod vides ſcribe in libro ⁊ mitte ſeptē eccleſijs. id eſt vniuerlitati fidelium. ad quoꝝ inſtructiōeꝫ ſunt deſtinata eaque ſunt in hoc libro deſcripta. Girca cauſam formalēſciendū eſt. ꝙ duplex eſt forma libri .ſ. forma tractatuſ⁊ forma tractandi. Forma ꝟo tractatus eſt diuiſio libri in partes: et capitula: de qua videbit̉ ad literam accedendo. Forma ꝟo tractandi idem eſt qd̓ modꝰ agdi: qui in hoc libro non eſt ꝑ rationem diſquiſitiuus: ſꝫꝓpheticus: ⁊ ideo notat̉ cum dicit̉. Uiſiones. In hocem̄ libro plures viſiones ꝓphetice ꝯtinentur: vt patebit ꝓſequēdo: de quo poteſt exponi quod dicit̉ Oſct
xij. Ego viſionem multiplicaui: ⁊ in manu ꝓphetaꝝ anmilatus ſum. ⁊ ꝑ manus hic intelligunt̉ opera. qꝛ ꝓphete ſancti aliqn̄ ꝓphetabant verbis: ⁊ aliqn̄ ſenſibilibꝰ factis: ſicut dictum eſt in libro hieremie ꝙ ipſe captiuationem populi frequenter p̄nunciauit verbis: ⁊ aliqn̄ factisſcꝫ portando cathenas ligneas in collo ſuo: ⁊ ſil̓r ezechiel qui multas viſiones ꝓpheticas habuit aliqn̄ eas explicauit verbis: ⁊ aliqn̄ ſenſibilibus factis: vt patebit. .jͣ. ꝓſequendo deo ꝯcedente. Cauſe ꝟo materialis ⁊ finalis tangunt̉ cum dicit̉ dei. Et quātū pertinet ad cauſam materialem ſiue ſubiectiuam: ſciendū ꝙ ſicut in naturali ſcientia corpus mobile eſt ſubiectum ſub ratione abſoluta: etin libris partialibus ſub ratōne ꝯtracta: vt in libro celi ⁊mundi corpus mobile ad ſituꝫ: ⁊ ſic de alijs. ſic in tota ſacra ſcriptura ſubiectum eſt ipſe deus ſub rōne abſoluta:ꝓpter quod dicit̉ theologia quaſi ſermo de deo. ⁊ in librispartialibus ſub rationē ꝯtracta. Dicit aūt Ra. ſa. ꝙ omnes ꝓphete nō ſunt locuti niſi ad dies meſſie. id eſt p̄nūciando tempora ⁊ myſteria xp̄i: qꝛ xp̄c apud nos idem ſignat quod meſſias apud hebreos: xp̄c aūt eſt nomen diuini ſuppoſiti: habentis diuinā naturam ⁊ humanam: etẜm hoc deus humanandꝰ eſt ſubiectum generaliter in libris ꝓphetalibus: ⁊ ſub ratōne magis contrahente in libris ſingularibus: ſicut in libris de anima qui eſt ꝑs naturalis philoſophie corpꝰ mobile animatū eſt ſubiectum: ⁊ſub ratōnibus adhuc magis ꝯtrahentibus in libris ſeq̄ntibus ad ipſum vt corpꝰ mobile animatuꝫ anima vegeriua in libro de vegetabilibꝰ ⁊ plantis: et corpꝰ mobile animatū reſpirans in libro de reſpiratōne. De rōne ꝟo contrahentē ad hūc librū illud qd̓ eſt generaſe omnibꝰ ꝓphetis videt̉ mihi ꝙ ꝓbabiliter pōt dici ꝙ hec eſt ratio pͥſidentie creaturis: ita ꝙ deus humanandꝰ ſub rōne p̄ſidētie: vel vt p̄ſidens creaturꝭ eſt ſubiectuꝫ in hoc libro: ſicutplenius videbit̉ ꝓſequendo: iſta tamen p̄ſidentia aliterꝯuenit ei ẜm humanam naturā et diuinā: qꝛ ẜm diuināꝯpetit ſibi a principio creature: ẜm humanam ꝟo a principio incarnatōnis auctoritatiue tn̄: ſed executiue conuenit ei a tempore ſue glorioſe reſurrectōnis: ꝓpter qd̓ tūcdixit Math. vltimo. Data eſt mihi omnis poteſtas ī celo ⁊ in terra. Sic ergo cauſa materialis vel ſubiectiua huius libri eſt deus ſub ratōne p̄dicta: ꝓpter qd̓ dicit̉ infraxl. Facta eſt ſuꝑ me manus dn̄i ⁊ adduxit me illuc in viſionibus dei. Circa cauſam finalem ſciendum ꝙ deus eſtprincipiū ⁊ finis omniū: ẜm ꝙ dicitur apoc. jͣ. ca. Ego ſuꝫalpha et o. i. principiuꝫ ⁊ finis: ⁊ hoc loquendo de tine extrinſeco ſeu obiectiuo. finis autem intrinſecus ſeu ſubiectiuus intellectualis nature duplex eſt. Unus eſt ꝓpinquus .ſ. cognitio dei ⁊ potiſſime habita via ſupernaturalicum enigmate tn̄: ⁊ vt habet dilectōeꝫ adiunctaꝫ: et hiceſt finis ꝓpinquus huiꝰ libri. qui ſcriptus eſt ad habē̓duꝫnoticiam ⁊ dilectōneꝫ dei in pn̄ti. de qua dicit̉ Sapi. xiij.Uani ſunt omnes homines in quibus nō ſubeſt ſcientiadei. vanum aūt dicitur illud qd̓ nō attingit finem debituꝫſicut medicina dicit̉ vana que non inducit ſanitatem adquam eſt ordinata: omnes aūt homines inqͣꝫtum ſunt facti ad imaginem dei ad beatitudinem ſupernaturalemſunt finaliter ordinati ad quam non poſſunt attingere ſine iſta ſcientia que eſt illius beatitudinis oſtenſina: ad finem em̄ totaliter incognitum nullus pōt dirigere actusſuos ꝓpter qd̓ merito dicunt̉ vani homines carētes ſcientia dei. Alius ꝟo finis intellectualis nature eſt ratiōisſcꝫ viſio dei clara ꝓut habet adiunctā fruitōem ꝑfectam⁊ hic eſt finis remotus huiꝰ libri. ſicut ⁊ totius ſacre ſcripture de quo fine dicit ſaluator Iohā. xvij. Hec eſt vitaeterna vt cognoſcant te ſolum deum verum ⁊ quem miſiſti hieſum chriſtum ad quam vitam nos perducat quicum patre et ſpirituſancto viuit et regnat in ſecula ſeculorum Amen.