Druckschrift 
3 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

Incipit ꝓlogus in Ezechielem prophetam.Zzechiel ꝓph̓aF ioachim regeiuda captiuꝰ duActus ē in babylonem ibiqꝫ his eo captiui fuerant ꝓphetauitᶜ penitentibꝰ ad hieremie vaticiniū ſe vltro ab aduerſariis tradidiſſent: viderētadhuc vrbē hieroſolymamſtare quā ille caſurā eſſedixerat. Triceſimo aūt etatis ſue anno captiuitatisqͥntoᶠ exorſus ēᵍ ad ꝯcaptiuos loqͥ. Et eodē tꝑeᵗ lꝫ poſteriorᵏ hic ī chaldea: hieremias ī iudea ꝓphetauerūt.Sermo eiꝰ nec ſatis diſertꝰnecˡ admodum ruſticus eſt:

ſꝫ exvtroqꝫ medio temperatus. Sacerdos ip̄e fuit ſicut hieremiasᵐ pͥncipia voluminis: finē magnis habēs obſcuritatibꝰ īuoluta.Sꝫ vulgata eiꝰ editōᵖmultūq diſtat ab hebraico.Un̄ ſatis miror qͥd cāe extiterit: vt ſi eoſdē ī vniuerẜlibris habemꝰ interp̄tesᵍ inalijs eadeꝫ: in alijs diuerſatrāſtulerint. Legite igit̉ ethūc iuxta trāſlatōeꝫ nr̄am:qm̄ᵉ cola ſcriptꝰᵛ comatamanifeſtatiorem legentibꝰſenſuꝫ tribuit. Si ātˣ amicimei hūcʸ ſubſannauerintdicite eis nemo eos ꝯpellat vt ſcribant.ª Sꝫ vereorne illd̓ eis eueniatᵇ qd̓ grece ſignificantius diciturᵉ vt

Incipit expoſitō ꝓlogi in librū Ezechielis ꝓphete.Lechiel ꝓph̓a ⁊cͣ. Iſte ꝓlogus diuiditur inquinqꝫ ꝑticulas. In prima on̄dit̉ quibusphetia hec tradit̉: vel quibus ꝓpheta in iſtopiel ꝓpha ⁊cͣ. In ſcd̓alibro loquiideſcribunt̉ ꝓphetio tp̄uset locus loquendi modus. Tp̄usaūt deſcribit̉ tripliciter: primo etatēꝓphete: ibi. Triceſimo autē etatis ſueanno. ſcd̓o captiuitatem: ibi. Et captiuitatis quinto.tercio qꝛ ꝓphetauit ſimul tꝑe cumhięremia: vnde dihic. Et eodē tꝑe ⁊cLocus tangit̉ cudr̄: In chaldea ⁊cͣ.Modus loquēdicum dr̄. Sermo enec ſatis diſertus⁊cͣ. In tercia parteꝯmēdat̉ a dignitate a ẜmonis profunditate. Dignitas notat̉ cum dr̄.Sacerdos ⁊cͣ. Sermonis ꝓfunditasnotat̉: ibi. Principia voluminis ⁊cͣ.In quarta ꝑte inſinuat hieronymꝰquare tranſtulit librum iſtum .ſ. propter varietatem tranſlationū a veritate hebraica diſcrepantium: ibi. Sed et vulgata eius editio ⁊cͣ. In quīta inuitat paulam euſtochiū: vt tranſlationem iſtam legantdocens qualiter ſubſannantes emulos ꝯfundant: ibi. Legite igit̉ hunc libꝝ ⁊cͣ. His viſis lr̄e inſiſtamꝰ. bioachim rege iuda. iiij. Reg. xxiiij. Trāſtulit qͦꝫ ioachimin babylonem ⁊cͣ. ibidem preponit̉ de ceteris captiuisde irl̓m tranſlati ſunt in babylonē. c Penitentibꝰad bieremie vaticinium .i. ꝓphetiam dicetis hieremie..Uenient ponent vnuſquiſqꝫ ſoliū ſuuꝫ in introitu portarum hieruſalem ⁊cͣ. Iteꝫ. xxj. Poſui faciē meam ſuperciuitatē hanc in malū in bonū ait dn̄s. In manu regis babylonis dabit̉: exuret igni. Et p̄ponit̉ ibidemqui habitauerit in vrbe hac moriet̉ gladio fame et peſte: aūt fugerit ād chaldeos qui obſident vos viuet. Ideꝫxxxviij. a. Quicunqꝫ manſerit in ciuitate hac moriet̉ gladio fame peſte: qui aūt ꝓfugerit ad chaldeos viuet: etſequit̉. Tradēdo tradet̉ ciuitas hec in manus exercitusregis babylonis ⁊cͣ. Propter hmōi ꝓphetias territꝰ ioachin rex iuda tradidit ſe ſuos regi babylonis oppugnāti hieruſalem: ip̄e tranſtulit eos in babylonē: ſicut legit̉iiij. Reg. xxiiij. quia rex babylonis non tūc deſtruxit hieruſalem: ſed conſtituit ibi regem ſedechiaꝫ. Penitebantiſti ad hieremie vaticiniū ſe vltro aduerſarijs tradidiſſent: rege ioachim. d Cum viderent adhuc vrbemhieroſolymam ſtare. ſedechia regnāte. e Quam illecaſuram p̄dixerat. vt ſupradictuꝫ eſt: tn̄ tota ꝓph̓iaeius verificata eſt ſicut pꝫ. iiij. Regū. xxiij. Iſti erant iudei de quibus dicebat ſedechias hieremie. xxxviij. Sollicitus ſuꝫ ꝓpter iudeos qui tranſfugerūt ad chaldeos: neforte tradar in manus eorū et illudant mihi. f Exorſus eſt. id eſt incepit. In precedenti ꝓlogo in hieremiaminuenies vnde dicitur exorſus. g Ad concaptiuosloquiid eſt. phetare cuꝫ captiuis: ſicut patet in princi-

pio libri vbi dicit̉: cum eſſem in medio captiuoꝝ ⁊cͣ.h Et eodem tꝑe ⁊c̄. ꝓphetauerūt. ipſe hieremias.id eſt ꝯtemporanei fuerūt in ꝓphetando ſicut de ſcōlari qui fuit pariſius in ſcolis quadraginta annosde alio ſcolari qui tm̄ tres annos cum eo ſtuduit dicitur ſunttemporanei ī ſtudio: qꝛ ī totoſed qꝛ in aliquaparte tꝑis ꝯueniunt.i Licet poſterior. Ecce ſucceſſio qͣꝫtum adphetie exordiū.k Hic in chaldea: hieremias īiudea. ecce varietas locoꝝ .xxvhieremie inuenies qͦt ānis p̄ceſſit hieremias inꝓphetia.i Admodū. ideſt valde.m Principiavolumīs .ſ. primum capitulū.n Et finem .ſ.vltrma nouemcapl̓a: vide gloſam poſitam ſupra circa principiū p̄cedentꝭSed et vulgataeius editio. id ētranſlatio que fuit inuenta hieroſolymis cuiꝰ auctorignorat̉. p Non multū. tn̄ in aliquibus.q Diſtat ab he. i. ab hebraica veritate: non ſolumiſta tranſlatio diſtat: ſed etiā alie que ſibinuicē aduerſantur: vnde miratur hieronymus dicens. r Unde ſatis miror ⁊cͣ. eadem. que habet hebraica veritass In alijs diuerſa. ab hebraica veritate. Percola .i. maiores oratōnis deciſiones vel clauſulas vtEſaie. j. Dereliquerunt dominum: blaſphemaueruntſanctum īſrael: abalienati ſunt retrorſuꝫ. v Et comata .i. minores deciſionas quarū ſingule clauſule parum valent ſe: ſed omnes ſimul collecte integrū ſenſum reddūt: vt Eſa. j. Ue genti peccatrici: ppl̓o grauiiniquitate: ſemini nequā filijs ſceleratꝭ. In ꝓlogo ſuꝑeſaiam inuenies plenius de colis comatibus.Amici mei .i. inimici: ironia eſt: eſt ſentētia: ꝓnūciationi ꝯtrarium habens intellectum. y Subſannauerint. ſubſaunare ē rugato ꝯtracto ſeu diſtorto naſo irridere: vide in opuſculo de expoſitōne vocabulorum biblie. z Dicite eis nemo eos ꝯpel. vt ſcri.id eſt vt aliqua ſcripta faciant ſicut vos me cogitis adſcribenduꝫ: ita ꝯtempti confundentur. vel ẜm aliāliteram. Dicite eis nemo eos compellat vt ſcriptamea legant: iſta litera magis videtur ꝯcordare cumſequentibus: vnde dicit. a Sed vereor ⁊cͣ. quaſidiceret. nemo eos ꝯpellit ad legendum ſcripta meaita ſubſannant. Sed vereor. id eſt timeo. b Ne illud eis. ſponte legentibus. c Eueniat. id eſt contingat. d Quod grece ſignificantius dicitur. in deteſtationem talium qͣꝫ latine: quia apud grecos verbum eſt vſitatum maxime deteſtationis exp̄ſſiuumUel ſignificantius. id eſt valde ſignificatiue: quia maximam deteſtationem ſignat.e Ut vocent̉ fagolidori .i. maledicta comedentes .i.