Eſaie

de celoˢ luciferᵉ qͥ mane oriebaris? Corruiſti in terrāfqͥ vulnerabas gētes:ʸ qͥ dicebas ī corde tuo:ᶻ In celūconſcendā: ſuꝑ aſtra dei exaltabo ſoliū meū:ª ſedebo īmonte teſtamēti:ᵇ in lateribus aqͥlonis: ᶜ aſcendaꝫ ſuꝑaltitudinē nubiuꝫ:ᵈ ſimilisero altiſſimo. Uerūtamenad infernū detraheris in ꝓfundū laci.ᶠ Qui te viderītad te inclinabunt̉: teqꝫ pro

ſpicient.ʰ Nunqͥd iſte ē virqui ꝯturbauit terrā:ⁱ qͥ concuſſit regna:ᵏ qui poſuit orbem deſertū:ⁱ et vrbes eiusdeſtruxit.ᵐ vinctis eius nōaꝑuit carcerē?ⁿ Omnes reges gentiū vniuerſi dormieruntᵇ in gloria: vir in domoſua:ᵖ tu aūt ꝓiectus es de ſepulchro tuoq qͣſi ſtirps inutilis pollutus ⁊ obuolutꝰcū his qͥ int̓fecti ſt̓ gladio:⁊ deſcēderūt ad fūdamēta

chriſtiana: ⁊ Iſidorus de ſummo bono. xx. capi. ⁊ illasego poſui in pͥncipio Gen̄. ꝓ expoſitiōe totiꝰ ſcpͥture.iſta aūt regula qͣ hic vtendū eſt intelligit̉ ꝑ hoc ꝙ dyabolus eſt caput omniū iniquorū: ẜm ꝙ dicit Gregorihomelia. x. ⁊ iō ꝓpter ꝯnexionē capitis ad mēbra ⁊ ecōuerſo: ſcripturaſacra aliqn̄ ſubvno contextu devno tranſit adaliud et ecōuerſo: ⁊ hoc mō eſaias hic loquēs derege babylonisqui erat dyaboli mēbrū ſimpliciter qͣꝫtum adip̄m balthaſar ⁊ad tp̄us qͣꝫtū adip̄m nabuc. trāſit ad loq̄ndū dedemone dicens:r ¶ Quō cecidiſti de celo .ſ. em̄pyreo. s ¶ Lucifer .i. pulchrieint̓ angelos ſic̄lucifer q̄ ē ſtellamatutina pulchrior ē iut̓ ſtellas: iō alio nomīe vocat̉venꝰ a venuſtat.t ¶ Qui mane oriebarꝭ. qꝛ int̓ creationē eiꝰ q̄ dicit̉ h̓ ortus ⁊ lapſum fuit tp̄us modicū.v ¶ Corruiſti in terrā. qꝛ ꝓiectus fuit in hoc aere caliginoſo. x ¶ Qui vulnerabas gentes .i. angelos aliosquibꝰ ip̄e fuit occaſio cadendi: angeli em̄ boni et malifrequēter apparuerūt in ſpecie humana: ⁊ ideo nomīegentiū ⁊ hoīm nomīant̉: ſicut Actuū .jͣ. de duobus ſanctis angelis dicit̉: Ecce duo viri aſtiterūt iuxta illos īveſtibꝰ albis ⁊cͣ. ⁊ de dyabolo dicit ſaluator math̓. xiij.Inimicus hō ſuꝑſeminauit zizaniā in medio tritici.y ¶ Qui dicebas in corde tuo. ſuꝑbiendo. z ¶ In celum aſcendā ſuꝑ aſtra celi ⁊cͣ .i. ſuper alios angelos: ſicem̄ voluit preeſſe alijs angelis indebite .ſ. vt ſibi exhiberent honorē ſoli deo debitū: ⁊ nulli ſubeſſe: nō ſimpliciter cū ſciret ſe non poſſe eſſe abſqꝫ dei manutenētia:ſed qͣꝫtum ad regula agendoꝝ. a ¶ Sedebo ī mōteteſtamēti .i. in celo empyreo vnde ꝓcedūt oīa q̄ in terris fiūt tanqͣꝫ de aula ſūmi imꝑatoris. b ¶ In lateribus aquilonis. qꝛ licꝫ ẜm ph̓m altitudo mūdi ſit in polo antartico: tn̄ ẜm apparentiā hominū eſt ī polo oppoſito .ſ. artico: qꝛ iſte polus eſt nobis ſemꝑ manifeſtus?⁊ ſuꝑ noſtrū emiſperiū eleuatꝰ: ⁊ circa ip̄m vident̉ moueri ſtelle. Polus aūt antarticꝰ eſt ſemꝑ nobis occultus: vel aliter. a ¶ Sedebo in monte teſtamēti .i. ſuꝑeccleſiā que dicit̉ mons ſupra. c. ij. et ſic dr̄ mons nouiteſtamēti. Suꝑ ꝑſonas .n. eccleſiaſticas appetit dyabolus maxime dn̄ari. b ¶ In lateribus aquilonis .i. incordibus frigidis ex defectu charitatis. c ¶ Aſcēdāſuꝑ altitudinē nubiū .i. angeloꝝ qui dicunt̉ nubes metaphorice: ꝓpter velocitate motꝰ ſicut ⁊ ſupra dicunt̉aſtra: ꝓpter claritatē naturalis intellectus. d ¶ Similis ero altiſſimo: appetijt em̄ ſimilitudinē diuinā: vtp̄dictū eſt. e ¶ Uerūtamē ad infernū ⁊cͣ. qꝛ ſicut culpa eius fuit grauior: ita pena maior. f ¶ Quite vidrūt .i. angeli ſancti qui viderūt eum cadentē et videnteius damnationē. g ¶ Ad te inclinabunt̉. ꝑ cōſiderationē diuine iuſticie dicētes. h ¶ Nūquid eſt ⁊cͣ. i.celū empyreū: qd̓ dicit̉ terra viuentiū. i ¶ Qui concuſſit regna .i. ordines angeloꝝ: qꝛ de omībꝰ ordinibꝰaliqui ceciderūt cū eo. Angeli ꝟo in ſcriptura dicunt̉reges: qꝛ ꝑ eos regit̉ tota corporalis creatura: ⁊ ꝑ ꝯn̄sordines angeloꝝ dicunt̉ regna. vel poteſt iſtud intelligi de terra hitationi hoīm deputata: cuiꝰ pacē dyabolꝰnitit̉ ꝑturbare: ⁊ frequēter ꝑturbat. k ¶ Qui poſuitorbem deſertum. quia ante mortem chriſti omnes de-

cedētes trahebat ad infernū. l ¶ Et vrbes eiꝰ deſtruxit.i. loca diuini cultus q̄ freq̄nter deſtruxit a deo ꝑmiſſus.m ¶ Uinctis eiꝰ nō aꝑuit carcerem .i. eos detinuit: ꝙ aūtinde aliqͥ ſunt amoti ī reſurrectiōe xp̄i fuit ꝯͣ eiꝰ volūtatē.Aliqͥ ꝟo expoſitores exponūt de rege babylonis ad lr̄amdicentes ſic: Quōcecidiſti lucifer. ideſt tu rex babylonis glorioſior regibus alijs ſicut lucifer alijs ſtell̓. Quimane oriebaris qꝛlicꝫ regnū babylonie fuit valde glorioſuꝫ: tamē in hacgloria durauit tempus modicū: quiaprimꝰ rex glorioſꝰlegitur fuiſſe nabuchodo. cui ſucceſſiteuilmerodach filiꝰeius: et iſti ſucceſſitbalthaſar eius filiꝰvt declaratum fuitdiffuſius Dan̄. ij.et in iſto defecit regnum babylonie:⁊ tranſlatum fuit ad medos ⁊ ꝑſas: Dan̄. v. Corruiſti interram deiectus a regni dignitate. Qui vulnerabas gentes ex nimia crudelitate. Qui dicebas in corde tuo in celum aſcendam ⁊cͣ. Opinio enim erat gentiliū ꝙ poſt dignitatem regni in vita p̄ſenti tranſferebant̉ ad celuꝫ: ẜmꝙ dicit̉. ij. mach̓. xj. patre noſtro inter deos trāſlato. Sedebo in monte teſtamēti .i. ſuper hieruſalē extendam regnum meū: ſicut et factū eſt quādo cepit ſedechiam. Inlateribus aquilonis: quia hieruſalem dicit̉ eſſe in latereaquilonari montis ſyon. Aſcendam ſuper altitudinemuubium. id eſt prophetarū: ſimilis ero altiſſimo. id eſt monarcha in mundo ſicut ipſe eſt in celo: verūtamen ad infernum detraheris inuitus in profundū laci: qͥa qui plusſe exaltat per ſuperbiam: magis deijcitur ꝑ penam: quodimpletū fuit in Balthaſar: vt ſupra dictuꝫ eſt. Qui te videbunt ad te inclinabunt̉ quaſi diceret ita ꝓfunde deucieris: ꝙ qͥ te voluerit videre oportebit ſe inclinare. Nūquid eſt iſte qui cōturbauit terram. id eſt habitatores terre. Qui concuſſit regna ſubijciendo ea violenter ſuo imperio. Rex enim babylonis multa regna imperio ſibi ſubiecit armorū violentia. Qui poſuit orbem deſertum promagna parte interfectis incolis et vrbes eius deſtruxit:ſicut patet de hieruſalem ⁊ de multis alijs quas deſtruxitrex babylonis. Uinctis eius. id eſt ab eo non aperuit carcerem dimittendo eos etiam poſt longam macerationēet ẜm iſtā expoſitionē littera iſta dicitur de demone figuraliter tm̄. Prima tamen expoſitio magis cōſonat dictisſanctorum. n ¶ Omnes reges. Hic ponitur inſultatiocontra regem babylonis qͣꝫtum ad ſepulturam. Et intelligatur pars iſta de nabuchodonoſor de quo dicunt hebrei: ꝙ ip̄o mortuo euilmerodach filius quem incarcerauerat propter mala que tempore amentie patris fecerattimens ne reſurgeret a morte ſicut redierat de amentia:conſilio Ioachim fecit eum de ſepulchro extrahi et particulatim etiam diuidi et vulturibꝰ dari: vt ſic ipſis euolantibus partes non poſſent iterum cōgregari: et ẜm hocdicitur. n ¶Omnes reges gentium ⁊cͣ. Somno mortis. o ¶ In gloria. id eſt honorifice ſepulti. p ¶ Tuautem proiectus ⁊cͣ. modo predicto. q ¶ Quaſi ſtirpsinutilis. qui ad nihilum eſt vtilis. r ¶ Pollutus. ſcꝫ ſanie: quia cadauera ſic extracta ſanie ſunt polluta.s ¶ Cum his qui interficiūtur gladio quorum cadaueraremanent inſepulta: et ſic a beſtijs ⁊ auibus deuorant̉.t ¶ Deſcenderunt vſqꝫ ad fundamenta laci. quia carnibus deuoratis oſſa remanentia per inundantiā pluuiaꝝtrabūtur ad lacus et paludes et deſcenduntad fundum.

C C iiij