Druckschrift 
3 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

et adherebit domui iacob.Et tenebūt eos ppl̓i: ᵍ ⁊ adducent eos in locum ſuumʰ Et poſſidebit eos domusiſrl̓ ſuꝑ t̓rā dn̄iˡ in ẜuos ⁊ ancillas:ᵏ et erūt capiētes eosqͥ ſe ceperāt: ⁊ ſubijcient exactores ſuos. Et erit in dieillaᵐ cū requiē dederit tibideꝰ a labore tuo: ⁊ a cōcuſſione tuo: et a ſeruitute dura qͣ ante ẜuiſti:ᵖ ſumes parabolā iſtā ꝯtra regē babylonis ⁊ dices.q Quomō ceſſauit exactor: quieuit tributū?ˢ Cōtriuit dn̄s baculumᶜ impioꝝ: virgā dn̄antiūˣ cedentē ppl̓os in indignationeʸ plaga inſanabiliſubijcientē in furore gētes

ꝑſequentē crudeliterª Cōquieuit ⁊ ſiluit ꝯīs t̓ra: gauiſa eſt ⁊ exultauit: abietesquoqꝫᵈ letate ſunt ſuꝑ te: etcedri libani. Exqͦ dormiſtinonᶠ aſcēdit qͥ ſuccidit nos.Infernꝰᵇ ſubter te cōturbatꝰ eſt ī occurſū aduentustui:ᵏ ſuſcitauit tibi gigātesOm̄es pͥncipes terreᵐ ſurrexerūt de ſolijs ſuis: om̄espͥncipes nationū. Uniuerſi reſpōdebūtⁿ ⁊ dicent tibiºEt tu vulneratꝰ es ſicut ⁊nos: nr̄i ſimilis effectus es.Detracta eſt ad inferos ſuꝑbia tuaᵖ concidit cadauertuū. q Subter te ſternet̉ tinea: ⁊ operimētū tuū eruntvermes. Quomō cecidiſti

ꝯuertebant̉ ad iudaiſmū ꝑ vnīꝰ dei cultū: ⁊ iſti dicebant̉Et tenebūt eos ppl̓i .i. dabūt eis ī via ſecuaduene.ritatē. g Et adducent eos in locū ſuū. qꝛ cyrus dediteis cōductū. h Et poſſidebit eos ⁊cͣ .i. in iudea q̄ eratdiuino cultui deputata. i In ſeruos ⁊ ancillas hoc dr̄qͣꝫtuꝫ ad pauperesgentiles qui iunctiſunt eis ad ſeruiendū. k Et eruntcapientes eos qͥ ſeceperāt ⁊cͣ. Hoc fuit impletū tꝑe machabeorū qͥ regnūiudee recuperauerūt a grecis muleoꝝ occiſis ⁊ captaliquibꝰ eoꝝ in ſeruitutē redactis: vtpꝫ pͥmo mach̓. ⁊. ij.l Et erit. Hic cōſequēter ponit̉ inſultatio ꝯͣ hoſtes.Et pͥmo inſultatioviuoꝝ: et ſecundomortuoꝝ: ibi. Infernꝰ. Circa pͥmuꝫdicit̉. l Et eriin die illa .i. tꝑe reductiōis captiuitatis babylonice.m Cū requiē ⁊cͣſcꝫ itineris qn̄ ductus fuiſti in bablonē. n Et a cōcuſſione tua. qꝛ captiui ducūtur imo Et a ſeruitute ⁊cͣ .ſ. in babylopellendo ⁊ cōcutiēdone: p Sumes ꝑabolā iſtā que ſequit̉ ꝯtra regē babylonis: ⁊ dicit regē indefinite: qꝛ aliqua de his q̄ ſequūt̉ verificant̉ de vno rege: ⁊ aliqua de altero. q Quō ceſſauit exactor. qꝛ rex babylonis ꝑ violentiā bona alioꝝ rapiebat. r Quieuit tributū. qd̓ impoſuerat ſuꝑ alias gētes ⁊ regna: ⁊ hoc fuit potiſſime tꝑe nabuch̓. qui fuit potētiſſimus inter reges babylonis. s Cōtriuit dn̄s baculū. i. virtutē. t Impioꝝ .i. babylonioꝝ: et hoc fuit impletū in balthaſar que dn̄s ꝑ cyrū ⁊ dariū expugnauit etoccidit: Dan̄. v. v Uirgā dominātiū .i. ſceptrū babylonioꝝ qui dn̄abant̉ multis gentibꝰ. x Cedentē populos ⁊cͣ .i. ſuꝑbe. y Plaga inſanabili. qꝛ nō poterātei reſiſtere. z Subijciente in furore gētes ⁊cͣ. qꝛ victorijs ſibi a deo ꝯceſſis abutebant̉ in crudelitate nimia.a Cōquieuit ⁊ ſiluit oīs terra .i. hītatores oīs terre: habitauerūt in pace regno babylonis deiecto. b Gauiſa eſt. in corde. Et exultauit. in ſigno exteriori. Exultatioem̄ dicit̉ quaſi extra ſaltatio. c Abietes quoqꝫ .i. principes magni terre. d Letate ſunt ſuꝑ t̓e .i. ex tua deiectione dicētes. e Exquo dormiſti. ſomno mortis.f Nō aſcēdit qͥ ſuccidat nos .i. impugnet: ꝓſequit̉ eniꝫparabolā de arboribꝰ magnis pͥncipes ſignificantibꝰ: vtdictū eſt. g Infernꝰ. Hic ꝯn̄ter ponit̉ inſultatio mortuoꝝ. Et pͥmo ꝯtra aīam. ſecūdo qͣꝫtum ad corporis ſepultura: ibi. Omnes reges al̓s principes. Prima ī duas:qꝛ primo ponit̉ inſultatio ꝯtra regem babylonis. ſecūdooccaſionē huiꝰ fit tranſitꝰ ad caſum demonis: ihi. Quomodo corruiſti: al̓s cecidiſti. Circa primū ſcienduꝫ ꝙ hebrei ⁊ aliqui expoſitores catholici exponūt locū iſtum deaīa nabuch̓. deſcendente ad penas damnatoꝝ. Sed ſaluo meliori iudicio: iſtud nō videt̉ mihi cōueniēter dictū:quia Dan̄. quarto nabuch̓. reuerſus de amentia videturextūc vixiſſe in cōfeſſione laudis diuine: vnde ibidem dicitur: igitur poſt finem dierū ego nabuch̓. oculos meosad celum leuaui et ſenſus meus redditus eſt mihi: ⁊ altiſſimo benedixi: et poſtea ſubditur in fine capituli. Nunc

igitur ego nabuch̓. laudo ⁊ glorificabo et magnifico regem celi: quia opera eius vera: et omnes vie eius iudicia: ⁊ gradientes in ſuperbia poteſt humiliare ⁊ ſic videtur vitam ſuam in bono terminaſſe: quia vlteriusnon fit mentio de recidiuo ad malū: vnde et in decretꝭxxiij. q. iiij. c. nabuch̓. dicitur ꝙfecit penitentiāfructuoſam: etideo dicendumē: ꝙ hoc referturad balthaſar nepotē ſuū: qͥ in cōtemptū dei fecitapportari vaſaꝯſecrata diuinocultui: ⁊ bibit ineis: et principeseiꝰ vxores ⁊ cōcubine: ꝓpter qd̓interfectus fuiteadē nocte: Daniel̓. v. ⁊ ẜm hocdicitur.g Infernus .i.dyabolus qui p̄eſt inferno.h Subtus. qꝛinfernus dr̄ eſſeī terre ꝓfundo.i Cōturbatuseſt ⁊cͣ .i. cōmotꝰet intentꝰ: eo mo loquēdi quo cōmunit̉ dicit̉ qn̄ aliqͦsmagnus et peſſimus homo moritur: ꝙ demones ſuntmultū occupati circa receptionem et deductionē anime eius. ꝓphete enim aliquādo vtebant̉ modis iſtiscōmunibus loquēdi. k Suſcitauit tibi gigantes.id eſt animas gigantū in inferno exiſtētes: qui fuerūtmali homines: Gen̄. vj. ad inſultandum tibil Omnes principes terre .ſ. defuncti. m Surrexerūt de ſolijs ſuis .i. de locis ī inferno ſibi deputatis: ⁊eodem modo exponit̉ quod ſubditur. Omnes principes nationū ⁊cͣ. n Et dicent tibi. inſultando.o Et tu vulneratus ⁊cͣ. i. deiectꝰ in infernū ab honoretuo mūdano. p Concidit cadauer tuū per morteꝫcorporis. q Subter te ſternet̉ tinea ⁊cͣ. qꝛ cadauerhomīs mortui vermificat circūcirca. Aliqui tn̄ referūthoc ad vermē cōſcientie: qui cōtinue remanet in damnatis. Si autē aliquis vell et exponere predicta ad litteram de anima nabuch̓. Dicendū eſſet ꝙ iſta ꝓphetiaEſaie nō fuit p̄deſtinationis que ſemꝑ implet̉: ſed cōminationis q̄ non ſemꝑ implet̉: ſicut Ione. iij. diciturAdhuc. xl. dies ⁊ niniue ſubuertet̉ que tamē non fuitſubuerſa: talis enim ꝓphetia nō denūciatur ꝓut eſt indiuina p̄ſcientia que e īmutabilis: ſꝫ ẜm merita vel demerita hominū: que mutabilia ſunt: ẜm em̄ demeritaniniuitarū niniue erat ſubuertenda: ſed quia egeruntpenitentiā ad p̄dicationē Ione: non fuit impleta comminatio ſubuerſionis dicte: ſic in ꝓpoſito. nabuch̓. em̄anteqͣꝫ ꝓpter peccata ſua ꝑcuteret̉ amentia merueratpenā gehenne: ⁊ ꝙ ſibi fieret talis inſultatio a damnatis. Verū tn̄ qꝛ poſt amentiā recognouit dei potentiā⁊ egit penitentiā fructuoſam: vt dictū eſt ſupra: iō pena ꝑ Eſaiā ꝯminata nō fuit impleta: ⁊ licꝫ ſic poſſet dici: videt̉ tn̄ mihi ꝙ pͥma expoſitio melior ē: ⁊ magꝭ cōſona textui. r Quō cecidiſti. Hic ꝯn̄ter occaſioneregis bahylonis agit̉ de caſu demonis ẜm regulaꝫ exponendi ſacram ſcripturā que dicit̉ d̓ dyabolo ⁊ eiuscorpore: quam inter alias ponit Augꝰ. iij. de doctrina