Liber

natiōes:ª ⁊ ꝯgregabit ꝓfugos iſrl̓: ⁊ diſꝑſos iuda colligetˢ a qͣtuor plagis t̓re etauferet̉ zelus ep̄hraim ⁊ hoſtes iuda ꝑibūt. Ephraimnō emulabit̉ iudā et iudasn̄ pugnabit cōtra ep̄hraimEt volabunt in humerosphiliſtūm per mareᵉ ſimulp̄dabūt̉ filios oriētꝭ. Idu

mea et moab p̄ceptū manꝰeoꝝ: ⁊ filij āmon obediēteserūt.ᵍ Et deſolabit dn̄s linguā maris egypti: et leuapit manū ſuā ſuꝑ flumēˡ infortitudine ſpūs ſuiᵏ ⁊ ꝑcutiet eū in ſeptē riuisⁱ ita vttrāſeant ꝑ eū calciati. Eterit via reſiduo ppl̓o medⁿ qͥrelinquet̉ ab aſſyrijsº ſicut

implctū vt dictū eſt. a ¶ Et cōgregabit profugos ⁊cͣ. i.illos qui fuerāt prius fidē ꝓfeſſi ⁊ poſtea facti ꝓfugi a cultu dei: ⁊ diſꝑſi ꝑ varios errores colliget ī vnitate fidei catholice. b ¶ A quatuor plagis terre .i. ex omī ꝑte terre.c ¶ Et auferet̉ zelus ep̄hraim ⁊cͣ. ꝑ hoc intelligit̉ mutuacōcordia et amicitia xp̄ianoꝝ: maxi.me ī primitiua eccleſia: vt dictuꝫ eſtſupra. d ¶ Et volabūt ⁊cͣ. Poſt reſurrectioneꝫ .n. xp̄iet aſcēſione philippus p̄dicauit in ciuitatibus phyliſtinorū: vt hr̄ Actuūviij. vbi dicit̉. Philippꝰ autē inuetꝰ eſtin azoto que eſt ciuitas phyliſtinorū⁊ tranſiens euāgeLizabat ciuitatibꝰcūctis ⁊cͣ. terra aūtphyliſtinoꝝ eſt. ſupra mare mediterraneū: ⁊ ſunt ibi portus et naues in quibꝰ aliqui de apoſtolis ⁊ diſcipulis xp̄ifuerunt deportati ad predicandū in alijs terris: vt pꝫ dipaulo ⁊ barnaba ⁊ pluribus alijs. Et hoc eſt qd̓ dicit̉ hic.d ¶ Et volabūt ⁊cͣ .i. expedite nauigabant ī eoꝝ nauibusque dicunt̉ hic humeri metaphorice eo ꝙ ſuꝑ humerosportant̉ onera ſicut et ſuꝑ naues. Preſens em̄ capituluꝫvbiqꝫ loquit̉ metaphorice. e ¶ Simul predabunt̉ ⁊cͣ.qꝛ aliqͥ eoꝝ nauigauerūt ꝟſus orientē: ⁊ p̄dicātes ibi fidērapuerūt inde predā cōuertentes aliquos ad fidem: quiprius erāt in poſſeſſione dyaboli. f ¶ Idumea ⁊ moab⁊cͣ. qꝛ in iſtis terris ad p̄dicationē apoſtolorū aliqui crediderūt ad obedientiā fidei venientes. g ¶ Et deſolabit dn̄s ⁊cͣ .i. nilū qui ingredit̉ mare mediterraneū tranſiens ꝑ egyptū: id̓o ſubdit̉ quaſi expoſitiue. h ¶ Et leuabit ⁊cͣ. ⁊ accipit̉ hic et pro. i. ita ꝙ illud qd̓ prius dictū eſt.Deſo latio lingue maris: dicitur hic percuſſio fluminis.i ¶ In fortitudine ⁊cͣ. qꝛ dedit virtutē hoc faciendi quodſubdit̉. k ¶ Et ꝑcutiet eum ⁊cͣ. Alexander em̄ magnusꝑ magnū tpus poſt eſaiam ⁊ ꝑ aliquod tp̄us ante chriſtiaduentū vt facilius cū exercitu ſuo accederet ad alexandriam ⁊ ad aliquas alias ciuitates egypti. fecit diuidi nilum in ſeptē portiōes intra mare mediterraneū ſeꝑatimcadentes. l ¶ Ita vt ⁊cͣ .i. ꝑ ip̄m poſſint homīes trāſirefaciliter. ⁊ iſtud fuit p̄noſticū ꝙ p̄dicatores euāgelij trāſirent ꝑ orbem remotis impedimētis virtute diuina quodpatet ex hoc ꝙ adhuc viuēte beato petro fides catholicadiuulgata eſt verſus occidentē vſqꝫ ad mare occeanumqd̓ pꝫ ex hoc ꝙ miſſi a beato petro ad p̄dicandum fundauerūt eccleſiā ſenonis: que tunc erat metropolis franciein honore beati petri viui. Cū igit̉ apoſtoli alijqꝫ diſcipuli exiuerūt de hieruſalē ad p̄dicādum ꝑ orbem que eſt inquarto clymate: ⁊ ſic in medio terre habitabilis: ſicut tūcviuēte petro diuulgata eſt fides catholica verſus occidētem vſqꝫ ad occeanū qui eſt terminꝰ terre habitabilis: itatenēdū eſt eaꝫ fuiſſe ſil̓r diuulgatā ad alias ꝑtes orbis: ⁊ꝓpter velocitatē huius diuulgatiōis dicit̉. m ¶ Et eritvia ⁊cͣ .i. electis meis ad fidem vocandis. n ¶ Qui reliquet̉ ab aſſyrijs .i. a demonijs eum prius poſſidentibus.o ¶ Sicut fuit iſraeli ⁊cͣ .i. ſicut diuina virtute remota fuerūt īpedimēta exitꝰ iſrl̓ de egypto ſic diuina ꝟtute remouebunt̉ īpedimēta ab electꝭ exeūdo de ignorātia ⁊ errortenebris: qd̓ impletū eſt in p̄dicatōne apl̓oꝝ aliorūqꝫ xp̄idiſcipuloꝝ: vt viſum eſt. Aliter exponit̉ ab illo loco. Etdeſolabit̉ ⁊cͣ. ita ꝙ per linguā maris egypti intelligit̉ ip̄aegyptus. que eſt prope mare. et ſic lingit ip̄m. Per flumēpoteſtas regia que fuit fortis ⁊ magna. ꝓpter quod ceſarauguſtus ſub quo natus fuit chriſtus. diuiſit eaꝫ in ſeptēprincipatus et ſic fuit multū diminuta ne poſſent rebellare. ⁊ talis ſubiugatio huius regni et aliorum imperio ro-

mano fuit quedā diſpoſitio ad hoc ꝙ predicatio euāgelij fieret libere per orbem. vnde dicit leo papa in ſermone de apoſtolis Petro ⁊ Paulo. Diſpoſitioni diuini operis maxime cōgruebat: vt multa regna vno cōfederarent̉ imperio: vt cito ꝑuios haberet populos p̄dicatio generalis qͦs vniꝰ tenebat regimē ciuitatis. iō ſubdit̉.Et erit via reſiduo ⁊cͣ. expona.tur vt ſupra. ⁊ hͦmaxime fuit impletuꝫ temporeconſtantini quivoluit ꝑ orbemeccleſiā licite fabricari et fidemxp̄i p̄dicari.In capituloxj. vbi dicitur inpoſtilla. Et egredietur ⁊cͣ.Icet materia huiꝰ. c. que eſt ¶ Additio pͥma.de myſterio chriſti ẜm omnes expoſitores multum diſtat a tempore et ratōne a materia īmediate precedēti in qua agitur de interitu ſennacherib⁊ ſuorū cōtinuat̉ tamē in littera per interpoſitionemhuius cōiunctionis copulatiue et: cum dicit̉. Et egredietur. non em̄ dixit ſolum. Egrediet̉ virga. ſed cumadditione dicit. Et egredietur vnde huiꝰ copulatiueſuperaddite aliqualis ratio eſt querenda que videturtalis eſſe. Nam in p̄cedenti capitulo propheta p̄noſticabat populo liberationem a ſennacherib et exercituſuo per quam habituri erant pacem temporalē ⁊ trāquillitatē: quia licꝫ eſſet valde grata ⁊ miraculoſa. nōtamen erat tamexcellens nec fructuoſa ſicut liberatiofienda per chriſtum in qua pax perpetua et ſpiritualisdāda erat. ⁊ ideo propheta poſtqͣꝫ deſcripſit primamliberationem adiūgit ſecundā quaſi diceret hec liberatio a ſennacherib licꝫ magna ad modicum tamē reputatur reſpectu alterius liberationis per chriſtum fiende: de qua dicitur. Et egredietur ⁊cͣ. eo modo quo xp̄sdixit diſcipulis ⁊ apoſtolis Luc. x. capi. Ecce dedi vobis poteſtatem ⁊cͣ. ſed in hoc nolite gaudere ⁊cͣ. ideogratiarūactionē in ſequēti capitulo ſubdit ꝓ hoc vltimo beneficio.¶ In eodem capitulo vbi dicit̉ in poſtilla. Et enumerant̉ hic ſeptē dona ſpūſſancti. Aqditio ſecūda.Ufficientia donorū ſanctiſpus quā poſtillatorhic ponit ē vera ⁊ ꝓpria. ⁊ ponit̉ ſub eiſdē ꝟbisin pͥma ſecūde. q. lxviij. arti. iiij. ẜm quē bꝰ mōidona ſe extēdunt ad oīa ad que ſe extēdunt ꝟtutes intellectuales ⁊ morales ꝓut dicit̉ ī poſtilla. Sꝫ ſtatimanimū pulſat quedam inquiſitiua queſtio .ſ. talis: curnon ponūtur aliqua ꝑtinentia ad theologicas virtutes. nā virtutes theologice maxime ordinant nos addeū. Ad qd̓ dicendū ẜm Tho. ibidem ꝙ ꝟtutes theologice p̄ſupponūt̉ ad dona ſicut radices quedā donoꝝno em̄ mouet̉ animꝰ a ſpūſancto. niſi ei ẜm aliquē modum vniat̉ ſicut inſtr̄m nō mouet̉ ab artifice niſi ꝑ cōtactū vel aliquā aliā vnionē. pͥma aūt vnio ad deū eſtꝑ fidē. ſpem. ⁊ charitatē. vn̄ om̄ia dona ꝑtinēt ad hastres ꝟtutes tanqͣꝫ ab eis deriuata. Cōſequēter circa hͦqd̓ dicit poſtil. ꝙ iſta dona ꝑfectiſſime fuerūt in animachriſti ⁊cͣ. videt̉ q̄rendū ꝙ licꝫ hͦ ſit veriſſimū: qūo tn̄hͦ poſſet on̄di ꝑ litterā cū de qͦlibet viatore in gr̄a exn̄teverificat̉ ꝙ reqͥeſcet ſuꝑ eū ſpūs dn̄i ſapiētie ⁊ intellectus ⁊cͣ. Ad qd̓ videt̉ dicēdū ꝙ plenitudo hoꝝ donoꝝin xp̄o ex hoc cōſiderat̉ ꝙ ab ipſo gratia ſpirituſſanctideriuat̉ in mēbris ſuis .ſ. in corpore ſuo myſtico. vndecū Ioh̓. dixiſſet de eo. Plenū gr̄a ⁊ veritatꝭ. ſb̓iūxit. Et