Druckschrift 
3 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Eſaie

T factū ē¶vij.in diebꝰ achaꝫ filijᵈ ioathan filij ozie regis iuda:aſcēdit raſin rex ſyrie facee filius romelie rex iſraelin hierl̓m ad p̄liandū ꝯtra

eam non potuerūt debellare eam. Et nunciauerūtdomui dauidᵉ dicētes. Requieuit ſyriaᵍ ſuꝑ ep̄hraim cōmotum eſt cor eius etcor populi eiusᵏ ſic̄ mouēt̉

In ca. vj. vbi dicit̉ in poſtil. Poſſet em̄ aliqͥs dicere Additio .j. verbū eius eſſet autenticū.Saias in principio ſue ꝓphetie dixit. Audite celi auribꝰ ꝑtipe terra: qm̄ dn̄s locutus eſtnullus poſſet dicere ei: verba illa dixiſſet ſpūſuo ſpū dei.niſi talis ꝯtradiceret ſue ꝓphetiequā negaret ſimiliter poſſet negare preſentē viſioneꝫ ideooportet dicere hec viſio ponitur ad ꝯfirmationē p̄dictoꝝ: ſꝫ ēviſio ſe reuelata ꝓphete.In eodē capi. vbi dicit̉ in poſtilla: Sicut hiere. xvij.dicit̉: terra: terra: terra. Additio. ij.Uod legit̉ in hicremia: terra: terra: terra audiverbū dn̄i. oportet vt intelligat̉ ad excitan maiorem attentionē ſicut iudei dicunt: ſꝫ addenotandū terre cui loquebat̉ expreſſam diſtinctionē.Erat em̄ terra cui loquebat̉ triꝑtita: cuius vna ꝑs dicebat̉ terra iudee: alia galylee: alia ꝟo trans iordanē:vtꝫ in libro qui dr̄ cāchedrin. vn̄ ad denotandū talē diuiſionē ter nominat terrā: ideo in hoc loco cum ſeraphinter ſanctus clamabant: ad lr̄am plane intellligendum eſt ad deſignandā trinā diſtinctionē in diuinisſonis: ꝓut fides catholica tradit. vnde quolibꝫ iſtorum trium noīm in cōcreto ſignificat ſanctitatē: vt denotet̉ pluralitas ſuppoſitoꝝ que ꝯcretiue intelliguntur. Verbū aūt ſubſtantiuū ibi ſubintellectū in ſingulari ponit̉: vt eſſentie vnitas intelligat̉. Et notanduꝫ quidam expoſitores hebreoꝝ attendentes in vnitate diuina que ſumma ē periculū eēt iterare nomīaoīno ſimilia eſſent: exquo neceſſe eſſet vt intelligeret̉aliqua pluralitas: ideo aliter interp̄tati ſunt hec dictaſ. vt ſanctꝰ in primo loco dr̄: etiā ſanctꝰ in ſecūdoloco dicit̉ intelligunt̉ in vocatiuo caſu: ſic vterqꝫ ſeraphin clamabat ad alterū dicens. O ſancte ſanctusdominus deus exercituū ⁊cͣ. hoc audent dicere: eoin lingua hebraica in his nominibꝰ eſt drn̄tia caſualis. ſꝫ hoc non valet aſpicienti ꝓprietatē harū diſtinctionū ꝓut hic ponunt̉. vn̄ tranſlatio chaldaica iſta trianomina de deo intelligit: ideo he due expoſitiōes qͦspoſtillator ponit debent intelligi quaſi indifferenter conſonent litere: ſꝫ prima expoſitio eſt vere literalis: ſed quaſi a veritate litere fugitiua. Scd̓a aūt catholica ꝓprie lr̄alis. vn̄ mgr̄ in. j. diſ. ij. Inter alia teſtimonia trinitatis in ve. te. inueniunt̉: hāc aucͣtemtanqͣꝫ a lr̄ali ſenſu ſumptam allegat. In eodē ca. vbi dr̄ in poſtilla. Et dixit vade ad arguendū pctā regni iude. Additio. iij.Icet eſaias in p̄cedētibus argueret multipliciter ppl̓m de pctīs eoꝝ: nunqͣꝫ tn̄ eoꝝ obſtinatio ꝑnunciauit: que obſtinatio in hac viſione fuit primo ſibi reuelata dicit̉: Audite nolite intelligere ⁊cͣ. exceca cor populi huius. Un̄ eſt neceſſe dicendū hec viſio p̄cedat alias ꝓphetias predictas: ſicut hebrei minus rōnabiliter dicunt. Nam in precedētibus arguebat pctā ſcelera ppl̓i de mādato dei: vt dictū eſt. In hac aūt viſione ſibi iniunctum eſt vt excecationem indurationē eoꝝ futuram tempore aduentꝰchriſti eis ꝓnunciaret. In eode ca. vj. vbi dr̄ in poſtilla. Et adhuc decimatio in ea. qꝛ decime dant̉ a fidelibus eccleſie. Additio. iiij.Bi nos habemus. Et adhuc decimatō in ea. inhebreo hr̄ quedā dictio licꝫ deriuet̉ a decē tn̄ ſignificat decimatōne: ſꝫ ſignificat denā .i. numerū denariū in genere feminino: et eſt ſeuſus ẜm he-

breos: a tꝑe huius viſionis adhuc remanebāt decem reges in iuda vſqꝫ ad tranſmigrationē babylonis incluſiue qͥdē reges apud eos ſunt ionathā: achaꝫ: ezechias. manaſſes: āmon: ozias: ioaꝫ: ioachim: icchonias: ſedechias.Poteſt etiā aliter intelligi iſte numerus denarius vt referat̉ ad illud qd̓ legitur Gen̄. xviij. vbideus cōceſſit abrae ſi inuenirent̉ ī ſodomis. x. iuſti: parceret toti ciuitatieis. vnde in hoc loco dn̄s dicebat eſaie lꝫ ppl̓s eſſet itamalꝰ ſicut ppl̓s ſodoꝝ ꝓut s. dixeratj. ca. Audite ꝟbumdn̄i primipes ſodo.moꝝ tn̄ adhuc remanebat in ea .ſ. in iudea hiel̓m dena:vicꝫ iuſtoꝝ qua volebat eos ſuſtinere tolerare donec Capl̓m. vij.muerterent̉.T factū eſt. Poſtqͣꝫ eſaias denunciauit regni iudepunitionē: hic denunciat eius liberatione a ꝑſecutione duoꝝ regū: vt tanqͣꝫ bonus ſamaritanꝰ poſt vinuꝫmortificatiuū infundat oleū lenitiuū. Sciendū tn̄ principalis intentio ꝓphete eſt denunciare chriſti aduentuꝫinterponit̉. Vnde dicit Ra. ſa. ſuꝑ. ix. ca. zacha. vniuerſi ꝓphete ſunt locuti niſi ſuꝑ annos redemptionis addies meſſie. qd̓ eſt intelligendū de principali intento. etꝑs iſta in tres diuidit̉: qꝛ primo ſignū dicte liberationiꝫdenunciat̉ chriſti incarnatio. ſecundo eius reſurrectio ſequenti ca. tercio eius aſcenſio. ca. ix. Sciendū tn̄ hec diuiſio non eſt preciſa: qꝛ in ſecunda tercia parte fit mentio de ꝯtentis: in prima qͣꝫtum ad aliud: qꝛ ꝓphete frequenter replicant idem: alio tamen modo: qꝛ exhortatiuoloquunt̉. Pn̄s aūt capl̓m in tres ꝑtes diuidit̉: qꝛ primoponit̉ regni iude imminēs ꝑiculum. ſcd̓o ꝓmittit̉ liberationis beneficiū: ibi. Et dixit dn̄s. Tercio dat̉ huius liberationis ſignū: ibi. Et adiecit. Circa primū premittit̉ tp̄scum dicit̉. a Et factū eſt. qꝛ quarto anno regni ſui factū eſt qd̓ ſequit̉. b Filij ioathan filij ozie: ẜm dicitRa. ſa. Hic expͥmunt̉ pr̄ auus ipſiꝰ achaꝫ ad on̄gendū beneficiū diuinū factū ipſi achaꝫ: ꝓut in ca. deſcribit̉ fuit factū ꝓpt̓ bonitatē ip̄iꝰ achaꝫ eēt ydolatra peſſimus. vt habet̉. iiij. Reg. xvj. ꝯn̄s indignꝰ diuino beneficio: ſed factū eſt ꝓpter meritū patris ſui ioathan qui fuitbonus: vt hr̄. iiij. Reg. xv. et ozie aui ſui dictus eſt etiaꝫazarias fuit etiam bonus iuſtꝰ: vt hr̄. iiij. Reg. xv. Ueruntū poſtea anno. xxij. regni ſui ſuꝑbiuit: officiū ſacerdotale ſibi vſurpare voluit: ꝓpter qd̓ a deo lepra ꝑcuſſusfuit: quam patienter portauit habitans in domo ſeq̄ſtrata: ſic pctm̄ eius purgatū fuit pnīam penā illatam.c Aſcendit raſin rex ſyrie facee filius romelie ⁊cͣ. Iſtiduo reges non venerunt tunc ſimul contra regem achaꝫſed quilibet ſe: ſucceſſiue: licet expugnauerint hieruſalem ciuitatem regiam: tamen de regno achaꝫ durerunt magnam predam: qꝛ poterat eis reſiſtere in cāpoẜm dicit̉. ij. Paraly. xxviij. Tradiditqꝫ dn̄s deus inmanu regis ſyrie: ꝑcuſſit: magnāqꝫ predā cepit de eiꝰimperio. Et ſubdit̉ ibidem. Manibus quoqꝫ regis iſraditraditus eſt. et ꝑcuſſus eſt plaga grandi. d Et nunciauerunt .i. achaꝫ qui deſcēderat de domo dauid: ppl̓o eiꝰ.e Dicentes. quia exercitus duoꝝ regum pōt ſic congregari: qͥn currat rumor potiſſime ad illos ꝯͣ quos intendunt bellare: et quis fuerit ille rumor ſubdit̉.f Requieuit ſyria .i. rex ſyrie. g Suꝑ ep̄hraim .i. ſuꝑregnū iſrael: ſiue. x. tribuū. quia hieroboam primꝰ rex fuitde tribu ep̄hraim: vt habet̉. iij. Regū. xj. alij poſt en̄ communiter. hoc autē quod ſubdit̉: Requieuit ſyria ⁊cͣ. intelligit̉ ꝯfederatio duoꝝ regum ad veniendū ſimul ꝯͣ regnū iuda. ex hoc em̄ qͥlibet eoꝝ ſe victoriaꝫ habueratꝯͣ achaꝫ cogitauerūt ambo ſil̓ poſſent deſtruere regnuꝫ trāſferre ad aliū: vt hr̄.. h Et ꝯmotū ēqregͥ

B B ij