Liber

preuaricationē: quod exponitur etiam ẜm eum de incorrigibilitate eorum: vt patet in poſtilla. Item manifeſtūeſt ꝙ iudei redeuntes de captiuitate babylonica pro maiori parte non fuerunt purgati ſeu mundati a peccatis:ſꝫ erat implicati abominationibus chananeoꝝ ⁊ amorreoruꝫ: vt habetur expreſſe Eſdre. ix. quod nō ꝯſonat huicquod in hoc loco dicitur. Et ecce excoquā ad puꝝ ſcoriam tuā: ⁊ auferā omne ſtannū tuū. quod exponitur ī poſtilla ſic: ꝙ ſicut per virtutem ignis conſumit̉ quicquideſt impuritatis in auro ⁊ argento: ſic per ignem tribulatōis immiſſe a deo iudeis per reges babylonis fuit purgatus populus iudeorum. quia purgatione facta reductus eſt a captiuitate babylonica. hec in poſtilla. Ex quibus ⁊ alijs que patebunt ꝓſequendo verā expōne videt̉pn̄s capitulū exponendū de iudeis circa fineꝫ templi ſecundi in iudea ⁊ hieruſalem reſidentibusⁱ qui xp̄m negātes dereliquerunt dn̄m ⁊ blaſphemauerunt ſanctum iſrabel ⁊ alienati ſunt retrorſum. prout litera ſonat et hyſtorie euāgelice teſtantur ⁊ etiam experientia certificatAd cuius expoſitionis vlteriorē declarationē conſiderādū eſt ꝙ Eſaias tanqͣꝫ ꝓpheta euāgelicus ꝓſequitur ī pͥncipio ſue ꝓphetie: vbi intendit agere de eiectione populiiudaici ⁊ vocatione gentiū: eundē ordinē quem chriſtusin euāgelio p̄noſticauit .ſ. ꝙ abiectio iudeorum ex eoruꝫdemeritis p̄cedere debebat vocationē gentium. vn̄ Mathei. xxj. Chriſtus loquens cum doctoribus ⁊ principibꝰſacerdotum eis propoſuit parabolaꝫ de patrefamilias:qui plantauit vineā ⁊ ſepe circumdedit ⁊cͣ. Ex qua parabola ⁊ eius expoſitione cōcludit. ideo dico vobis ꝙ auferetur a vobis regnū dei: ⁊ dabitur genti faciēti fructuseius. vn̄ ⁊ Eſaias ſequens modum euāgelicum de ſimiliparabola vinee iudeis improperauit. infra. v. ca. vt ibidem patebit. Et ideo in hoc locꝫ in quo denunciat vocationem gentiū: vt patet in principio ſequentis capituli:p̄miſit expreſſā reprobatōeꝫ iudeoꝝ. Circa quod. xix. facit. Primo em̄ teſtimonia inuocat celeſtiū ⁊ terreſtriumdicens. Audite celi ⁊ auribus perciꝑe terra. Cuius ratōẜm glo. talis eſt. nam ſicut populo iſraheli per Moyſendictum fuit. Audite celi que loquar: ⁊ audiat terra verbaoris mei. ſic poſt p̄uaricationē ppl̓i eoſdē vocat Eſaias inteſtimoniū: vt cognoſcant deū in vltionē mandatorumſuorum ad iracundiā concitatū. vnde aduertenti vtrūqꝫ capitulū .ſ. illud Deut̓. xxxij. ⁊ primū Eſaie: ſatis ptꝫ:ꝙ ea que in illo capitulo prenoſticātur per modum prophetie monitionis in preſenti capitulo denūciātur tanqͣꝫ ꝓcedentia ad executionem. Conſequenter oſtendit ſecudo breuiter ſue atteſtationis materiaꝫ dicens. Filiosenutriui ⁊ exaltaui: ipſi autē ſpreuerūt me. In quibꝰ verbis epilogat compēdioſe multa que fuerunt in carminemoſaico ſupradicto: tanqͣꝫ preambula ad deiectōem populi illius. dictum eſt em̄ ibi. Nunquid non ipſe ē patertuus qui poſſedit. fecit ⁊ creauit te. ⁊cͣ. ī quo oſtendituripſos fuiſſe filios dei per creationē: ſimiliter et per adoptionē cū dicit. Pars autem domini populus eius. Similiter ibi fecit mentionē de educatione: nutritione ⁊ exaltatione eoꝝ cuꝫ dicit. Circumduxit eū ⁊ cuſtodiuit ⁊cͣ.Conſtituēs eos ꝑ excelſa terrā ⁊cͣ. ad que verba alluditEſaias dicens. Filios enutriui ⁊ exaltaui: ip̄i ꝟo ſpreuerunt me. Conſequenter tercio: qꝛ ẜm apoſtolū Roman̄.xj. ca. Cecitas ex ꝑte contigit in iſrl̓ vt plenitudo gentiūintraret. ideo oſtendit ꝙ predictū peccatuꝫ pertinetꝭ adcecitatem. ⁊ de hoc dicit. Cognouit bos poſſeſſorē ſuuꝫ⁊cͣ quaſi diceret. eriā ſi non haberēt lume naͣlis rationisſꝫ ſolū ſenſualē cognitionē ſicut bruta: adhuc debuiſſentcognoſce̓ ex inſtinctu naͣli bn̄factorē ſuum ⁊ nutritoreꝫ:cum bos ⁊ aſinus rōnem non habentes hoc cognoſcunt⁊ ſic manifeſte concluditur p̄dictum peccatuꝫ pertineread cecitatē nō ſolū mentis ſꝫ etiam ſenſus. Conſequēterquarto oſtendit: ex quibus deuenerunt ad tantā cecitatē: ⁊ oe hoc dicit. Ue gēti peccatrici. vbi tria aſſignat vtcās ſeu occaſiones incurrēdi p̄dictū cecitatis pctm̄ .ſ. denō cognoſcēdo xp̄m. Prima ē: qꝛ gens illa ꝓ maiori ꝑtetantā conſuetudinē hēbat peccādi: ꝙ iā inerat eis habi-

tus vicioſus ꝑ peccati actū acquiſitus: inclinās ꝑ modū nature: et de hoc dicit. Ue genti peccatrici ⁊cͣ. vn̄nō dicit. ve gēti peccāti: ſꝫ peccatrici vt ſignificet actūconuerſū in habitum. Secunda: quia vt dicit Gregorius. Peccata grauia ex ſuo pondere in alia trahunt.Et de hoc dicit. Populo graui iniquitate. quaſi diceret. peccata huius populi tamgrauia fuerūt ꝙ ex magno pondere ad tam magnā cecitatē eos deduxeruntTercia qꝛ licet ille populus a ſanctis pr̄iarchis deſcēderit: tamē tota fere multitudo popl̓i deſcēdebat ẜmcarnē ab illis qui frequenter ⁊ enormiter in deuꝫ peccauerunt: vt illi qui fecerunt vitulū ī oreb: Exo. xxxij.ca. Similiter in ſepulcro concupiſcentie et apud aqͣscontradictionis ⁊ in pluribus alijs: vt patet in librismoſaice legis. Iudicū ⁊ Regū. Et de hoc dicit. Semīnequaꝫ filijs ſceleratꝭ. quaſi diceret. non immerito adtantā cecitatem deuenit ille populus: qꝛ quaſi a natura ẜm ſuā generationem ineſt eis peccare in deū. Conſequenter quinto declarat illud quod prius dixerat.ſpreuerūt me. ⁊ de hoc primo dicit. Dereliquerūt dominū. quia dixerunt Iohānis. xix. Nō habemus regēniſi ceſarē. ſecundo quia blaſphemauerunt ſanctuꝫ iſrabel. quia dixerunt Ioh̓. viij. ca. Samaritanus es ⁊demoniū habes. tercio quia cum ipſi a veris ꝓphetiseruditi ſemꝑ ſpectabāt meſſiā de gene̓ Dauid: cū tamē eis adeſſet pn̄tialiter: dicētes Math̓. xiij. ca. Nōne hic ē filius fabri. de quo dicit. Alienati ſunt retrorſum. qꝛ ſpreto vero chriſto adheſerūt cuidam pſeudoMeſſie qui dicebat̉ bencozba: vt pꝫ in thalmūd. Ul̓alit̓ in quodā libro qui dicit̉ cabrind. Ex qua adheſione fuerunt ex eis multa milia interfecti: vt ibideꝫ habet̉. ⁊ ſic ſunt alienati retrorſum. Conſequenter ſextooſtēdit ipſos eſſe incorrigibiles per flagella ſeu tribulationes ſibi a deo inflictas ſeu infligēdas. de quo dicit. Super quo percutiam vos ⁊c. Ad quod ſciēdum.ꝙ in tēporibus que ante chriſti aduētum ſeu paſſionē preceſſerunt: cum ille populis frequēter peccaſſꝫ:deus puniebat eū varijs ⁊ diuerſis modis ad finē vtad penitētiam reuerterētur. vnde Deutero .vij. capl̓oSicut pater corrigit filium ſuū: ſic dominus deus tuus corrigit te. Pater em̄ flagellat filium vt corrigat̉.ſꝫ ī hoc peccato quod in chriſto cōmiſerūt: quod ē ſūmū peccatū: iā deus nō punit illos tanqͣꝫ filios vt corrigāt̉ ſꝫ tanqͣꝫ hoſtes. vt penā ꝓ p̄dicto peccato ẜm ordinē ſue iuſticie patiant̉: iuxta illd̓ Mathei. xxj. Malos male perdat: ⁊ vineam ſuam locabit alijs agricolis. ideo dicit. Super quo percutiam vos. quaſi dice̓t.qua de cauſa habeo vos ꝑcutere. quia iam non cauſacorrectionis: cū ex percuſſione magis deteriores eſtꝭeffecti. Quia omne caput languiduꝫ. ⁊ exponatur ꝓut in poſtilla: vſqꝫ ibi. Terra veſtra deſerta. In qͦ conſequenter ſeptimo deſtructionem Hieruſale ⁊ tēpli ⁊totius regionis iude per romanos proprie prenoſticat. ideo dicitur. Et deſolabitur ſicut in vaſtitate hoſtili .ſ. irreparabiliter: iuxta illud Dan̄. ix. Et finis eiusvaſtitas. Et ſubdit. Et derelinquetur filia ſyon .ſ. hieruſalem vel templum. que non ſolum ab hominibus:ſꝫ a deo fuit derelicta. iuxta illud Math̓. xxiij. capitulo. Relinq̄tur vobis domus veſtra deſerta. Conſeq̄ter octauo vt oſtenderet. ꝙ licet maior pars ⁊ principalior apud iudeos predicta ſcelera ⁊ penas incurriſſēt nihilominus alique reliquie parue vt ſemina ad ſalutē remanſerunt. ideo ſequitur. Niſi dominus reliqͥſſet nobis ſemē ⁊cͣ. vbi gloſa. Hic oſtēditur que cōtraiudam ⁊ hieruſalē dicta ſunt: ad captiuitatem romanorum eſſe referenda quādo in apoſtolis reliquie ſalue facte ſunt: et in vna die crediderunt tria milia. ⁊ intoto orbe euangelium ſeminatum eſt. hec in glo. Conſequenter nono vt oſtendat ꝙ predicte reliquie ſeminales non erant de maioribus ſeu principalibus ſeuin tanta quantitate vt dicerentur populus. ideo ſubditur. Audite verbum domini principes ſodomorumpercipite legē dei veſtri populus Gomorre. q. d. Licet