Druckschrift 
1 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Deutero.

Cecitas ex ꝑte ꝯtigit in iſrael. donec plenitudo gentiūintraret. ⁊ iō poſtqͣꝫ moyſes declarauit in toto ca. pn̄ticecitatem q̄ in iſrael ꝯtigerat. ſtatim ꝯcludit introductōꝫ gentium in hoc ꝟſu finali di. Exultate ſeu letamīgentes cum plebe eius: ⁊ eſt ſenſus. O vos gentes exultate cū plebe eius cum q̄ eſtis aſſumpti in ppl̓m dei.qꝛ p̄dicta cecitas iudeoꝝ in vr̄m ꝯmodū ꝟſa eſt. ſꝫ qꝛ inprimitiua eccl̓ia qn̄ gentes fuer̄t aſſumpte in ppl̓m dei.multe afflictōes ⁊ ſanguinis effuſiones ꝯtigerūt in ẜuis dei .ſ. in martyribꝰ ⁊ ſanctis: iō ſubdit. Quia ſanguinem ẜuoꝝ ſuoꝝ vlciſcet̉. qͦs qͥdem ẜuos noīat ſine hocꝙ denoīent̉ a gētilibꝰ vel iſraeliticis. qꝛ iaꝫ indiſtincteab vtroqꝫ ppl̓o .ſ. gētili ⁊ iudaico ẜui dei .ſ. diſcipuli xp̄iaffligebant̉ ſeu cruciabāt̉. ꝯn̄r qꝛ in hac vocatōe eccl̓adei fuit fundata ⁊ dilatata: iō final̓r ſubdit. Propitiꝰerit terre ppl̓i ſui .i. miſertꝰ erit eccl̓ie ſctōꝝ. ꝓut in glo.Eccleſia em̄ gentium de cuiꝰ aſſumptōe hic agit̉ in ſola miſcd̓ia dei fundat̉. nam ẜm apl̓m ad Ro. xv. Dicoem̄ xp̄m mīſtrum fuiſſe circūciſionis ꝓpter veritatem⁊cͣ. gentes aūt ſuꝑ miſcd̓ia. vnde hͦ eſt vera ⁊ catholicaexpoſitio. ẜin quam p̄cedentia in hoc cantico ſunt ex.ponenda. ⁊ cum paulo ante dr̄. Reddam vltōꝫ hoſtibus meis ⁊cͣ. nō eſt intelligendū de chaldeis. ſꝫ de phariſeis ⁊ ſimilibꝰ odientibꝰ xp̄m. Et ꝯformit̉ dd̓m eſt dealijs ſimilibus in hoc ca. ꝯtentis. Replica.N ca. xxxij. vbi poſtil. optime exponit canticūImoyſi. Audite celi ⁊cͣ. Burg. ponit longam digreſſionem: in primū ꝯͣ poſtil. dicit carmē illudmoſaicum nō eſſe exhortatorium nec ꝯminatorium: ſꝫmere ꝓpheticū. ſꝫ burg. qͥ ſepe allegat glo. ordinariamin ꝓpoſito hꝫ eam ꝯͣ ſe. ait em̄ glo. Hec ꝟba moyſi ſi nōſunt ſimpl̓r accipienda. qꝛ ẜm hiſto. iudeis deo largitore ingͣtis explicat ꝑfidiam. ꝑ allegoriaꝫ ſanctā inſtruiteccl̓iam. ⁊ ad moꝝ ꝓuocat honeſtatē ꝑ tropoloicam.Seruanda eſt gͦ in hiſtoria veritas. in allegoria myſterium. in tropoloicā diſcipline vtilitas. ⁊. jͣ. addit glo.Locutꝰ eſt moyſes ꝟba carminis huiꝰ vt qͥ deum orelaudat. oꝑe nō ꝯdicat. qꝛ non eſt ſpecioſa laus in orepctōris. ⁊ infra circa illum ꝟſum: Ego occidaꝫ. glo. diē̄Generalis admonitio eſt. huic ꝯſonat mgͣr hiſtoriaꝝin expoſitōe huiꝰ carminis dicens ip̄m eſſe monitoriūBurg. igit̉ irrōnabilit̓ notat poſtil. ſic exponentem. ⁊miꝝ vn̄ veniat hͨ ſingularitas bur. vt dicat in hoc carmine nullum ꝟbum exhortatoriū vel ꝯminatoriū ꝯtineri. cū moyſes ad exprobrandum admonēdum ⁊ exhortādum fecit ad ſe vocari ſenes ꝑ tribꝰ. vt dr̄ in lr̄aintroductoria carminis. ſcio inqͥt ceruicē tuam duriſſimam qm̄ ſꝑ ꝯtentioſe egiſtis ꝯͣ dn̄m me viuente. qͥntomagis cū mortuꝰ fuero. ⁊ infra. Locutꝰ eſt gͦ moyſesꝟba carminis huiꝰ ⁊cͣ. vn̄ ptꝫ ꝙ lr̄a ipſa introducit hoccarmen tanꝙͣ exhortatorium ⁊cͣ. cum qͦ bene ſtat ꝙ inmultis ſit ꝓpheticū. eadem etiaꝫ lr̄e introductio eſt cōminatoria cum dr̄. Occurrēt vobis mala in extremotꝑe ⁊cͣ. cum qͥ tn̄ ſtat ꝙ ꝯminatio ſit ꝓphetica. neſcio qͥdmouit burg. vt tanta digreſſiōe ſe reſtringeret ad locutōꝫ ꝓpheticam ſolū. niſi qꝛ forte voluit aliqͥd hr̄e ꝯͣ poſtil. qͣꝫuis qͦ ad hoc nō ſit magni ponderis. ⁊ certe ꝯꝑatio huiꝰ ca. ⁊ pͥmi capituli Eſa. quam burg. ꝓ ꝯfirmatione ſue intentionis adducit. eſt ꝯͣ eum. ⁊ ꝓ intentō.poſtil. Conſideranti em̄ diligenter modos loquendi h̓⁊ ibi clare videbit̉. ꝙ ſtilus eſt duplex .ſ. comedicus ettragedicus. naꝫ ꝓphetando vtrobiqꝫ exprobrat viciaꝯminat̉ penam. exhortat̉ ad pnīam ꝓmittendo veniam ⁊ puto raro tamp̄ciſam ꝓphetiam reꝑiri. quin habeat exprobratōis mixturam ⁊cͣ. In eodem carmine cum poſtil. exponit illum ꝟſum. Ego ꝓuocabo eosin eo qͥ non eſt ppl̓s ⁊ in gente ſtulta irritabo eos. de oppſſione iudeoꝝ a paganis. vt ſicut ip̄i iudei coluer̄t nodeū ꝓ deo. ita deꝰ ſtultum ppl̓m deum ignorantem p̄tulit iudeis. ſubijciendo eos paganoꝝ oppreſſionibus.

Burg. non ſtans ꝯtentus in tali rōnabili ⁊ literali expoſitionē. exponit ꝓuocatōꝫ de electione nō populi .ſ. gentilis ꝯgregando ex eis eccl̓iam iudeis reprobatis. ⁊ irritatōem in gente ſtulta exponit de punitione iudeoꝝ a paganis. ſꝫ hec burg. expoſitio etſi poſſet ꝓ myſtica exponeſuſtineri. lr̄alis tn̄ eſſe non pōt. niſi valde extorte. Extortaeſt em̄ ſnīa electōꝫ ppl̓i gentilis dicere iudeoꝝ ꝓuocatōeꝫqꝛ ex iudeis ⁊ gentibꝰ eſt a pͥncipio collecta eccl̓ia diuinaelectione in charitate: nō ꝓuocatione. ⁊ in fine fiet ex eiſdem ⁊ iudeoꝝ reliquijs vnum ouile. ⁊ vnus paſtor ſine ꝓuocatione. qꝛ ꝓuocatio hic ſonat in penam: nō in grām.videt̉ igit̉ ꝓuocatio ⁊ irritatio ad vnum effectum ꝑtinere. ⁊ ſic ad idem ꝑtinent non ppl̓us ⁊ ſtultus ppl̓us. nam⁊ glo. int̓linearis dicit ad vtrūqꝫ ꝑtinere. qꝛ deum veꝝ igͦrans fuit gentilitas etiam ſtulta. ⁊ ꝑ ꝯn̄s non populusſꝫ ꝯuerſa ad xp̄m facta eſt dei populus ⁊ ſapiens ppl̓us.nec igit̉ irritatio ꝓuocatio eſt. qꝛ illum ppl̓m aliqn̄ nō populum ⁊ ſtultum p̄tulit iudeis incredulis ⁊ ipſos iudeosillius populi ſubiecit ẜuituti. vt ſic maior ẜuiat minori ꝓut declarat apl̓us ad Ro. ix. quem etiam allegat burg. ſꝫnon ad ſuaꝫ intentionem: vtꝫ. Si enim irritatio in genteſtulta dr̄ afflictio iudeoꝝ a gentibus. ꝓut burg. vult. dicitvtiqꝫ xp̄ianos eſſe gentem ſtultam. qd̓ in eccleſia tollerari non dꝫ a iudeo baptizato. In eodem carmine cumpoſtil. illum verſum. Laudate gentes populum eius ⁊cͣ.exponit de ꝯſolatione iudeoꝝ in reditu captiuitatis bahylonice. Burg. dicit eum manifeſte a veritate deuiare.aſſerens eſſe illam expōnem ꝯͣ apl̓m ad Ro. xv. qͥ vt bur.dicit illum ꝟſum. Adducit de vocatione gentium ad fidē⁊cͣ. hic dico ꝙ ſi ita eſſet vt burg. allegat. non obſtaret qͥnꝑticularis reductio captiuitatis babylonice ad lrām etiam exponat̉ de humani generis generali redemptione.hoc em̄ ſepe fit in ſacra ſcriptura. ꝙ tranſit̉ de ꝑte ad totū⁊ econuerſo. vtꝫ in regulis ticonij quas ponit b. Aug. iij.de doctrina xp̄iana. ⁊ eſt regula qͣrta. ſꝫ nō apparet ꝙ apl̓shunc verſum aſſumat ad intentionem burg. naꝫ ſcribesromanis diſtinguit in loco allegato inter vocatiōem iudeoꝝ ⁊ gentium: dicens in ſnīa: xp̄m vocaſſe iudeos ex debito qͥdam ad ꝯfirmandum ꝓmiſſiones patrum. gentesaūt ſuꝑ miſcd̓ia ſine tali p̄uia ꝓmiſſiōe. hortat̉ igit vtroſqꝫ ad deum honorandum. ⁊ ad hoc inducit tria teſtimonia ſacre ſcripture quoꝝ ſcd̓m ſumpſit ex hoc loco. Nūcaūt inuitare gentes ⁊ iudeos. īmo omnes creaturas adlaudandum deum nō obuiat expoſitioni poſtil. nec valetqd̓ burg. ſecūdo adducit ꝙ vicꝫ hic p̄noſticat̉ reprobatioiudeoꝝ ꝓpter eoꝝ maxima peccata. in hoc cap̄. aſſignat̉principaliter ydolatria ꝓ cauſa reprobationis ⁊ deiectionis eoꝝ: cum dicit̉. Prouocauer̄t eum in dijs alienis ⁊cͣ.que ꝓcedunt ⁊ ſequunt̉. que ydolatria tēꝑe vocationisgentium in iudeis locum non habuit vt burg. ſepe teſtat̉in hoc ſuo corruptorio. ſpecialiter ſupra Leui .xxvj. Abiectio igit̉ iudeoꝝ de qua in hoc cap̄. fuit ꝑ captiuitatembabylonicam. igit̉ hec conſolatio que ꝯcludit̉: eſt ad eandem. ꝓut poſtillator vult. nec valet ꝙ vlterius burgē. ꝓſua intentione adducit. dicens ꝙ reductio captiuitatisbabylonice fuit ex meritis patrum. ⁊ confeſſione captiuorum. ⁊ in hoc ca. nihil talium ponit̉. nam ſepe dictum eſtꝙ argumentum ex auctoritate negatiua non valet. ſꝫ ſapit errorem ppiklef ⁊ huſſitaꝝ. nam ſi valeret poſſemus ⁊nos arguere contra ſuam ⁊ gloſe allegoricam expoſitionē. Deiectio hͨ iudeoꝝ ⁊ gentium vocatio eſt ꝓpt̓ iudeorum ꝑfidiam. quia xp̄m negauerunt. ſꝫ nihil talium habetur in litera niſi de ydolatria que locum ꝓ tunc habuit. vtdictum eſt ſꝫ manifeſtum eſt vtrunqꝫ argumentum nonvalere cum expoſitione igit̉ veram poſtillatoris expoſitionem ⁊ glo. ordina. non abijcio. quia ſtant ſimul ẜm regulas ticonij ſupra allegatas. qͣꝫuis burg. ſe ad vnam aſtringat: ⁊ in odium poſtillatoris primam obijciat ſine rōne.vt patuit ex dictis.