Druckschrift 
1 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

In replicas.

a poſtillatore ponūt̉ nō ſunt niſt quedā ſpēs ſenſus literalis: vt pꝫ intelligēti. Ex qͥbus manifeſte pꝫ. ꝙ ſenſus lr̄alis ē cōicabilis ⁊ multiplicabil̓. Dicis .n. conſequēter ꝙ dignitas iſtoꝝ ſēſuū attēditur penes maiorē vtilitatē q̄ ꝯſeqͥtur maiorē certitudinē: qd̓ tibi concedo ꝓut in queſtione p̄dicta largius eſt deductū. ſꝫ ꝙſubiug: ꝙ certitudo ſpūalis intelligētie nō eſt ſpeculationis ſicut lr̄al̓ intelligētia. ſꝫ eſt certitudo experiētie⁊ ẜm affectū ⁊ per modū guſtꝰ: per inſpiratiōꝫ ⁊ teſtimoniū ſpūſſancti: hic manifeſte inuoluis ſnīas. Att̉buis em̄ ſenſui ſpūali ſeu myſtico qd̓ in hoīe ſpūali hꝫlocū. nō em̄ de rōne ſenſus ſpūalis ſeu myſtici ē: vt detgr̄aꝫ eū intelligēti ſeu inueniēti. nec etiā eſt neceſſariūꝙ habens verum ſenſum myſticū ſeu ſpūalē ſacre ſcripture ſit in gr̄a gratificante. ſufficit em̄ ad ſenſū ſpūalem ſeu myſticū recte inueniendū ſeu habendū. habere ſeu ꝑticipare donū ꝓph̓ie ſeu donū interp̄tatiōis ſermonū: que licet ſint gr̄e: tn̄ ſunt gratis date tm̄. et ſiccertitudo illa quā dicꝭ ꝑ modū guſtus pertinet ad donū ſapīe: ẜm ꝙ ſpūalis homo iudicat oīa etiā ꝓfundadei. Ex hoc dicto tuo etiā ſequeret̉ ꝙ nullus hret certitudinē alicuius ſenſus myſtici ſeu ſpūalis ſacre ſcripture niſi exn̄s in gr̄a. Et cū nemo ſciat d̓ lege cōi vtꝝlit dignus amore vel odio: ſeqͥtur ꝙ nullꝰ ſciret ſe hretalē certitudinē p̄dicti ſēſus myſtici de lege cōi. quodeſſet valde inconſonū rōni. Cōſequēter dicꝭ ꝙ nō probo ꝟba ſci Tho. eſſe igne charitatꝭ examīata: ſi bn̄ attēdiſti verba mea ſic dixi. Credo ꝟba ſctī Tho. eſſe ignecharitatis examīata. vn̄ d̓ credulitate mea nō requiritur aliud teſtimoniū: niſi ꝙ ī dictꝭ ⁊ ī ſcriptꝭ meis ſemꝑſequor iſtū ſctm̄ doctorē: vtinā digne ⁊ ſufficiēter. necignoro ꝙ dicta ſua in pl̓ibus ſūt impugnata ꝑ pluresingeīoſos theologos viros admirabiles: vt dicꝭ. necex hͦ impedit̉ mea credulitas ſeu ꝓſecutō. Tū qꝛ ſepeꝯtingit doctrinas veras impugnari: tā ī theologicꝭ. q̄rū pͥncipiū poſitū ē ī ſignū cui ꝯdicet̉: qͣꝫ ī pypatheticꝭTū qꝛ illa in qͥbus ꝯͣdicit̉ nō referunt vt firmiter credo ad expoſitōem alicuius paſſus ſacre ſcpͥture an ſivel aliter teneat̉. ⁊ ideo talia apud me qͥ d̓ ſolo vero intellectu ſacre ſcpͥture ⁊ diuine curo: magꝭ ſunt curioſaqͣꝫ fructuoſa. vn̄ ⁊ apl̓s de ſil̓ibus dicit. ꝙ queſtōꝫ magis p̄ſtāt qͣꝫ edificatōem ⁊cͣ. Vltimo cōmedas mgr̄mNicolaū: eo ꝙ ſnīas ſanctoꝝ doctorū ꝓprie ſnīe poſtpoſuit: vt auctorizaret opus ſuum. et ſi ſimpl̓r illū cōmendares recte vtiqꝫ faceres. Cōmendādus em̄ eſtqui tāto ſtudio ⁊ labore ſacrā ſcripturā expoſuit ſubplano ⁊ ſuaui ſtilo. ſꝫ miror te ex hoc illū comēdaſſe ꝙſnīas ſuas dictis ſctōꝝ p̄poſuit: vt ais ad auctorizandū opus ſuū: cū huic cōmēdatōi nō ſolū ſacra ſcriptura repugnet. Legit̉ em̄. Nō qͥ ſeip̄m cōmēdat ille probatus ē. ij. Coꝝ. x. ⁊ alibi. Laudet te os alienū nō tuū:rouer xxvij. hoc etiā ph̓ica doctrina fuadet. ait .n.piͣs. Laudamꝰ ſeip̄os vituperantes. Scd̓o per oppoſitū ſeip̄m laudare ſeu alijs p̄ponere: nō ē cōmēdabilep̄ſertim cū poſtillator de quo loquimur vt ordinis minoꝝ dignus ꝓfeſſor humilitatē nō p̄ſumptōꝫ ſeqͥ eſtimadus eſt. magna em̄ de ſe ſentire hi qͥ mollibus veſtiunt̉ ī domibus regū eſſe cōſueuerūt. Nec em̄ adduci poſſum: vt credaꝫ ꝙ poſtponere ſnīam ſancti Hiero. vel alicuius ſancti doctoris dicto ra. Sa. p̄ſerti vbirō non ſuadet cōmendatione reputes dignū. Laudagͦ euꝫ in quo laudādus eſt. in recta videlicꝫ intētionequā credo eū habuiſſe. ⁊ ꝓpter laborē magnū quē ſuſtinuiſſe dubiuꝫ nō eſt: vt ſacram ſcripturā exponeret. ⁊ꝓ maiori ꝑte rectę. nō autē ex eo ꝙ a ſcōꝝ doctoꝝ int̓duꝫ expoſitōibus indebite deuiauit. Scd̓o ꝟo comendas poſtillatorē ex hoc. ꝙ per habitum theologicumveritatē ſnīe habuit. licet in lacte non ſuxiſſet proprietatē hebraici ſermōis. quod ſalua pace videtur minꝰrōnabiliter dictū. notū eſt em̄ ꝙ habitus theologicusnō ſe extēdit ad donū linguarum habendum: ⁊ iō cuꝫtheologus dicit. ſic eſt in hebraica veritate: ⁊ ibi nō ſicinuenitur: nō eſt ex hoc cōmendandus. Commendas

euꝫ tercio ex hoc ꝙ inter doctores hebraicos nō inuenitmeliorē theologū qͣꝫ rabi Sa. Circa quod notuꝫ eſt ꝙ ſiin rei veritate ille fuit minus peritus qͣꝫ alij. nō debet cōmendari ex eo ꝙ ſequitur eum. p̄ſertim in deuijs ⁊ ī conſonis auctoritatibus ſanctoꝝ. Cōmēda gͦ illuꝫ in his vtex his quibus ꝯmēdandus ē: ⁊ libēter amplectar cōmēdationes tuas. Concludēdo gͦ chariſſime frater non credas me rep̄hendere voluiſſe poſtillatoreꝫ vt dicis. abſita me: ſꝫ potius poſtillā ſuā eſſe ſimpl̓r commendandā expreſſe aſſerui in queſtione p̄dicta. licet in aliquibus locisſentiā eā minus ſufficere. quod nō reputat̉ viciū ſimpl̓rNemo nāqꝫ mortaliū perfecte oīa examinare poteſt. ſepe em̄ dormitauit Homerus. Sanctū autē ē in om̄ibusſciētijs preſertim in ſcriptura diuina ſemper p̄honorareveritatē. vtinā frater dilectiſſime eſſes in meo conſortioſaltē aliquātulo tꝑe: vt ſimul diſcurrere valeremus additiunculas has. et ſic experimēto cognoſceres. ꝙ ī illislocis in quibus ab eius dictꝭ deuiare videor: zelo ꝟitatisnō rep̄hedēdi ſtudio ꝓceſſi. ⁊ etiā in bis nō iudicio ꝓpriodeuiam. ſꝫ ſequēdo maioꝝ ſnīam. Uale frater in domino⁊ meliora chariſmata ſemper emulare ⁊cͣ.Incipit prologus ī replicas defenſiuas poſtille fr̄is Nicolai de lyra ab impugtionibus dn̄i Burgꝭ. editas a venerabili ⁊ religioſo pre fre Mathia doring ſacri ordīs minoꝝ: ꝓuincie Saxonie mīſtro: ad plurimoꝝ rogatū p̄fatam poſtillam vt veritate lucentē amplexantiū.Odeſtiam antiquā tenere homines iuſtos atqꝫ ſanctos decebat. ⁊ ordinata regulariter iniu Prijs nō grauare moleſtis. Nam ſicut minus beue geſta correctōnis limā. ſic optime facta laudem ⁊ gloriaꝫ requirunt. ſed qꝛ om̄imoda perfectō ſolisdiuinis rebus competit. in cūctis humanis operibus reperiri poterit quod reprehenſione dignū eſt: cuꝫ modeſtia tamē vt ait beatus Aug. in princi. retrac. que modeſtia nō modo in agibilibus. ſꝫ ⁊ ſcibilibus locum habet.Nam ẜm veꝝ intellectū ſacre ſcripture: circa diuinū ſcibile errare non cōtingit. ideo ipſa ſola hunc honoreꝫ ſibivendicat. vt recte intellecta ſine reprehenſiōe conſiſtat.vt vult beatus Diony. de diuinis no. capitulo. ij. Nihilqꝫ ei contrariuꝫ niſi ſit omnino falſum. in ea quoqꝫ nihilreperitur abſurduꝫ. ẜm Auguſt. xj. ſuper Gen̄. capituloj. Diuerſitas igitur ⁊ contrarietas in eius expoſitōe nōhabet ortum ex illa doctrina irrefragabili. ſed ex eo ꝙ eiꝰexpoſitores intellectum plenū non ſunt aſſecuti. vt vultbeatus Hylarius. ij. de trinita. Que tamen expoſitoruꝫdiuerſitas nō omnino inutilis eſt. quinimmo per ea pigritia ſtudentiū excutitur vt veritas inquiratur. ſicqꝫ eccleſie proficiunt inſurgentes hereſes. vt inquit bea. Alguſtinus. j. ſuper Gen̄. contra manicheos. Omnes igit̉ſancti ⁊ catholici ſacre ſcripture tractatores antiqui nedum conſentiēdo. verumetiam ſalua fide diſſentiendo:a ſucceſſoribus gratias meruerunt immortales. Nampoſt ⁊ per eorum venerandos ſanctoſqꝫ labores excitati pro patribus nati filij. doctores in eorum comparatione moderni non parum laude digni ſurrexerunt: qui inſacre ſcripture expoſitione deſudates vt vitaꝫ haberenteternam talibus promiſſaꝫ: ipſam elucidauerunt ſenſuꝫipſius litteralē tanqͣꝫ magis auctenticū inquirentes. Inter quos magiſter Nicolaus de ſyra in lingua hebraicaſimul ⁊ latina peritus. vniuerſalior ⁊ preclarior reperit̉cuius ſpiritū tanqͣꝫ pueri iunioris de minorum fratrumordine deus illuſtrando miſericorditer ſuſcitauit. Ipſequoqꝫ ſic ſuſcitatus quod fine fictione didicit: ſine inuidia cōmunicauit. ⁊ tanqͣꝫ ſapientibus et inſipientibusmagnis ⁊ paruulis debitor effectus ſatiſfacere cupiensopus egregiū ꝯpoſuit. ⁊ in eccl̓ie ſancte gazophilatiumpauper ꝓfeſſione cum vidua paupercula ſtudere volentibus ꝓfutuꝝ obtulit. ⁊ hocip̄m opus ſuū poſtillā nūcupari decreuit. hͦ inquā opus poſtille. etſi tāte ſufficientiefuerit ꝙ ip̄m nō ſolū ꝑuuli. ſꝫ ⁊ magni. nec ſolum fidelesſed et infideles in dubijs circa ſacre ſcripture litteralem