Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Ad Hebreos

quia immunis a peccato .ſ. vnde conſcientia hylaris ſ vel leticie ſpre omnibus ſanctis.exultationis prę participibus tuisItem propheta de filio ⁊ ſ id eſt. per filiuꝫ ſreim i. anteqͣꝫ res eſſent. ſo fili vel pater ſſeccleſiam populorum ſtabilitaſtiEt tu in ſprincipio domineʸ terrā§ quaſi ſpecialiter in eis oꝑatus ſitfundaſti. ⁊ opera manuum tuaruꝫſ vt apoſtolifſ celiſimul cum terra. quidquid ex ſe ſunt. 5. i. morte deſtruentur. I tu in illis .i. iuſticia. ⁊ que in eisoperaris.ſunt cęli. Ipſi peribunt; tu autēf § ſiue celi. ſiue terra jͣ. ſvt veſtimentum .i. ſecundum corpus quod circundat animam.permanebis. ⁊ omnes vt veſtifſ paulatim corrumpentur j. Id ē corpus mutabis in immortalitatem.mentumᶠ veteraſcēt. Etꝭ velut amif ſ etiam ſecundum animas. que tūc glorioſioresctum mutabis eosʳ ⁊ mutabunturI tu in eis per filium. fſ immutabilis contra veteraſcentI eternitas tuatu autemᶠ idem ipſe es. ⁊ anni tui§ contra peribunt. f Non ſolum per premiſſamaior angelis oſtenditur: ſed etiam per hoc.non deficient. Ad quem auteꝫ anqͥeſce. iudicagelorum dixit aliquando. Sede ain potioribus bonis meis ſmihi ſecundum diuinitatem equalis. Feternaliter. j. § quod quotidie fit dum aliqui conuertunturdextris meisʸ quoaduſqꝫʳ ponamſ plene ſubiectos potētie diuinitatis vel ſub huianitate vt ipſam reuereantur. ⁊ ſuper ſe ſentiāt.inimicos tuosʳ ſcabellum pedumfſ nulli hoc dixit. quia omnes miniſtri ſunt filij.tuorum? Nonne ſunt omnes anI ex officio f § quocumqꝫ placet filio. tamēſemper aſſiſtunt ei qui vbiqꝫ eſt.geli adminiſtratorij ſpiritus. ſī mif F actualiter j. ſetiam propter homines quibuslicet minoribus: imper o chriſti ſeruiūt quibuſpromittitur hereditas vite eterne.niſteriumʳ miſſiˣ propter eos quihęreditatem capient ſalutis; C.II.§ quia maior prophetis ⁊ angelis.Ropterea ab

miniſtri legisˢ qͣquᵉª ᵇro phetis vel āgelis quiundantius oportet nos obſeruarea filio ſdicta in euangelijs.ea quę audiuimus. ne forte perefniamurquod probat per minusfluamus. Si enim qui ꝑ angelosad moyſen ⁊ ceteros⁊ ſ dei. f vt lex per miracula ⁊ minis ⁊ promiſſis confirmata. verusdictus eſt ſermo factus eſt firmuſſcontra vetita facere ſ precepta dimittere.⁊ omnis pręuaricatio ⁊ inobedienf Quantum meruit ſ pro qualitate factoruꝫ ſitqualitas pene.tia accepitʸ iuſtam mercedis retriquibus filius ipſe de gratia per quam eſt ſalꝰcutus eſt§ gehennam.butionem. quomodoᶠ nos effugief§ indeficientem.jͣ. §ſaltim quod minꝰ eſt qͣꝫ preuaricari. jſin euangelio factam ſnon tanta in veteri teſtamento ſibi ſermo. hic ſalus.musʸ ſi tatam neglexerimus ſalutem? Quę cum initium accepiſſetſalusſnon longe poſt.§ non conſtitutionis quod ab eterno. ſed enarrandif ſ et hoc. jͣ. § angelorū. id eſt. per chriſtum apoſtolisenarrandi perˣ dominum. ab reisab ipſo ore chriſti 5. i. in nos iudeosqui audier̄t in nos confirmata eſtauctoritati apoſtolorum. F minoribus vt morbos depellere quod ⁊ medici poſſunt. j. § maioribus que contra naturam fiunt.conteſtante deo ſignis atqꝫʸ portē§ non preter naturaꝫ. vel de virtutibus animi ꝙcaſti. humiles qui predicant. ⁊ cetera huiuſmodifſ quia alijs dabat genera linguarum: alijs aliabonatis ⁊ varijsʸ virtutibus. ⁊ ſpūſſāctif ſ non ſecundum meritum. ſed ſecundum placitum ſue miſericordie.diſtributionibusˣ ſecundum ſuaꝫvoluntatē. Non enim angelis ſubſ Forbem futurum ſubditum ei de quo loquimurvel de quo orbe loquimur. ne putētur alius orbisiecit deus orbem terrę futuruꝫ deſ non ſolus hoc dico ſꝫſ hoc idem.quo loquimur. Teſtificatꝰ eſt autēnoto vobis ⁊ § ſcripture. ſnotꝰ. egregius propheta dauid.in quodamʳ locoª quis dicens;

Unde. Ibunt hi in ignem ęternum. ⁊ illi in vitam ęternam.Unxit. Secundum hominem. quia deitas nullo indiguit. vnctus ſignificat regem vel ſacerdotem. Deus repetitur ex magna dilectione. vel ſecundum auguſtinum. Alter caſus eſt vocatiuus alter nominatiuus vt ſic.O tu deus fili: vnxit te deus tuus .ſ. pater. In latino putatur idem caſus. ſꝫin gręco euidētiſſima diſtinctio ē. qͣ aliter nominatiuꝰ alit̓ vocatiuꝰ ītelligit̉.Et tu in prin. Poſt humanitatis excellētiā iterū redit ad ęternitatēIlij. In principioquia creator ante creata exiſtit ſine vllo inicio Manus. eſt virtus iuſſioniſ .i. potētiavolūtatis: quia vt voluit facta ſunt omnia.Peribunt. Ab eoquod ſunt: duꝫ immutantur in melius creaturę. Tu permanvt ſicut ęt̓nꝰ ante omnia. ſic quia permanetidē poſt mutata. Ueteraſcit: quod moreveſtis cōſumitur. ſicutcaro humana. quę tamen in melius mutabitur. Et vel ut amictum Significat mutationem cęli. Vnde.Vidi cęlum nouum ⁊terram nouā. Et mutabuntur. Quia facta dei ſub ęternitateſtabunt. nec ad corruptionem reuertenturTu autem. ex totommutabilisᶠ. Ipſi peribunt.Nouiſſimi cęli. qui ꝑdiluuium perierunt ſicut petrus ait. igne peribunt. Excreuit enimaqua. ⁊ totam iſtaꝫ capacitateꝫ vbi aues volitant occupauit ac ſicvtiqꝫ cęli ꝑierūt ꝓpinqͥterris. De cęlis gͦ vnde dicūtur aues cęli n̄eſt dubiū quin ī diluuio ꝑierūt ⁊ igne ꝑituri ſunt. De ſuꝑioribꝰaūt cęlis cęloꝝ vtrū etipſi perituri ſunt ignequęſtio ē ⁊ diſputatioſcrupuloſior inter doctos. Et erit īcendiummūdi non incēdēs ſanctos dei. Qd̓ enī fuitcaminꝰ regis tribuſpueris hͦ erit ardēs mūdꝰiuſtis ī trinitate ſignatis. Cęli aerij veteraſcēt ſicut veſtimētuꝫ .i.licut humana corpora longen tate veteraſcent. Eos mutabis ſicut. a. Amictui cōparat. quia terram cingunt. Tā facile enī mutat deus cęlos ſicut amictus extenditur ⁊ plicatur. ⁊ poſt mutatōnem ſic permanebunt. Ad quem angelorum. Iteꝫ de gloria humanitatis. Sede. victori filio conſeſſus offertur. Pedum. Per pedes ſtabilitas ęterna ſignatur.i. in eternitatem. vbi veſtigijs quaſi poſitis virtute omnipotentię cōſiſtit. Nonne ſunt omnes ⁊cͣ. Quaſi diceret. vtiqꝫ. Intellige igitur quātus honor nobis exiſtit vt ad nos ſicut ad amicos miniſtros angelos ſuosdeſtinet deus. Quamuis enim multum interſit inter angelos ⁊ homines. ꝓpiriquos tamen eos nobiſtum fecit: quia noſtrę ſaluti ſtudent. propter nosdiſcurrunt. nobis ſuo funguntur officio. hoc eſt opus angelicum. angeli-

cę functionis officium: vt omnia fiant pro ſalute proximorum. Magis autem hoc eſt opus chriſti: quia angelis nobis ſuperioribus pręcepit ad nr̄aꝫſalutem ſuum exhibere miniſterium.C.II.Propterea abundantius ⁊cͣ. Poſtqͣꝫ locutꝰ eſt de filio dei multa quę ad eius commendationem valent. Hortatur eos quibus ſcribit. vtdiligenter animaduertant ⁊ cuſtodiant ea quę per illum annunciata ſunteis ⁊ ad hoc tendunt omnia p̨̄miſſa qꝛ maior ꝓphetis ⁊ angelis.AbundantiusꝘ quę de lege dc̄a ſūtNomen tamen legisobticuit. quia in aſtructione ſua quam in poſterioribus facit manifeſtum hoc facitPereffluamusFluimus ꝑ pęnas mortalis naturę. Effluimꝰpeccata addēdo. pereffiuimus in ęterna dānatione. Hinc ſuadetaudienda eſſe verbachriſti per pęnam quęerit negligentibus.Omnis pręuaricatio Dicit vt proſingulis peccatis ſit pęna. Non ſolum omniſpręuaricator. qui multorum reus eſt. Iuſtam. Ne putetur perire iuſticia permiſericordiam. Ꝙ ꝟoait retributionem. hocad pęnę quantitatemrefert̉. quę ęqualis peccato erit quia ſecundūꝙ maius vel minus eſtpeccatum. maior vl̓ minor erit pęna. Ꝙ veroait mercedis. hoc ad qͣlitatem pęnę refertur:vt qui libidinis igneperierit igne ęterni incendij crucietur. Quę cum initium accepiſſꝫ. Ecōtra oſtendit inexcuſabiles qui contemnuntſaluteꝫ .i. ſermonē xp̄iqui eſt cauſa ſalutis.Quaſi. non effugiemꝰſi neglexerimus.Per dominumAlia editio per xp̄m Et ſpirituſſancti diſtributio nibus ⁊cͣ. Per hoc affluētiam deſignat gratiaꝝ. quę nō erat apd̓antiquos. neqꝫ tantaſigna. neqꝫ tā diuerſaprodigia per quod on̄dit. quia non ſimpliciter eſt eis creditum. ſꝫ per ſigna ⁊ prodigia. Ideoqꝫ dūcredimus non illis. ſꝫ deo nos credere declaratur. Non enim angelis. Dixit negligentes dignos eſſe pena. qui cōtēnunt gratiam per apoſtolos ⁊ miracula ⁊ dona confirmatā. Hic dicit chriſtum eſſe potentem vindicare. ⁊ ſuos per paſſionem mortis ſaluare. Quaſivere. non effugiemus ſi negligimus ſalutem chriſti. cum pro ſermone angelorum puniti ſunt iudęi. quia filio ſubiecit orbem. qd̓ non angelis. quoꝝminiſterio etſi multa fiunt in orbe. omnia tamen ſpectant ad imperium dei.Non ſubiecit angelis. ſꝫ hoc vt ſubijciatur futurum eſt ei de quo loquimur.i. chriſto quod probat autoritate dauid. qui futura quaſi pręterita refert.vtpote admiſſꝰ diuinis ꝯſilijs. vbi omnia futura ſunt facta. ẜm illud eſai-

2