¶ Ad Roma.XC
fnō oſee. ſed deus in eoetiam ex gentibus ſicutꝭ in oſeę diIgentes q̄ nō nouerūt mecit: Uocabo non plebem meam.ſvt me cognoſcātgentilitatē ſcꝫplebem meam. ⁊ non dilectam meſ vt ex dilectione ſeruiatam. dilecta mea. ⁊ nō miſericordiāſ vocabo Ivt ad eternā vitam ꝑuenianſconſecutam. miſericordiam conſeriſtud qd̓ dicā ſcꝫ ꝙ. jͣ. in toto mundo. vel interiudeos qui dicebāt nō populi dei eſtitcuta. Et eritꝭ in loco vbi dictumIſcꝫ in toto mūdo ſab eiſdē iudeiseſt eis: nō plebs mea vos: ſibi voFoſee itacabuntur filij dei viui. Iſaias auꝓ iudeis Idicens § aꝑte j. licet ſint innumerabiles vel ſteriles. nō ideo radix patriarcharū ꝑiittem ꝓſiſraelꝭ clamat: Si fuerit nuꝓpter ſterilitatemmerus filiorum iſrael tanqͣꝫ ſarenaf. i. illi quos modo reliqui cū alios repuli. vel q̄ab alijs relinquūtur vt viles vel pauci ſcilicetmaris: reliquię ſaluę fient. Uereuangelii.verbū breuiatum eſt charitas in qua pēdet lex ⁊bum enim cōſummans ⁊ abbreuiprophete.Inequis de eo dubitet ꝓpheta repetitiōe ꝯfirmatdicens ſꝯtra antiquū verbum qd̓ ⁊ deum feciſſeans īęquitate. ſquiaqʳ verbum breTqui fecit prius verbū legis ꝓlixū ſens in terrahomo factusuiatum facietˣ dominus ſuper terram. Et ſicut prędixit iſayas: Niſiſ exercituūdominus ſabaoth reliquiſſet noſ vel chriſtūſmuti ad ꝯfitendūbis ſemen. ſicut ſodoma facti eſſeraſpera ſine gratia ſpinis vicioꝝ oꝑti quaſi pares ī pena. qꝛ ſimiles in culpamus: ⁊ ſicutꝭ gomorraꝭ ſimiles fuiſfauditis oſee ⁊ iſaya inquirit ītellectū ꝓphetarūne iudei aliter īuerterētſemus. Quid ergo dicemus: ꝙꝑ oꝑa legisgentes quę non ſectabant̉ iuſticiaꝫſubito ⁊ firmiterFnō quācunqꝫapprehenderunt iuſticiam. Iuſtiſꝑ gratiā Q. gentes ꝯſecute ſunt iuſticiā iſraelciam auteꝫʸ quę ex fide eſt. Iſraelvero ſect. ¶Et hoc itē ex ꝓphetia iſaieſꝑ opera legalia T. i. innocentiā ⁊ cetera que velegē iuſticiere lex docetautem ſectando iuſticia in legem
Iquaſi attēde diligenteriuſticie non ꝑuenit. Quare quiaquerebāt iuſtificari. ſed ex operibus legis quaſihec poſſent iuſtificarenon ex fide. ſed quaſi ex operibusſcur fidē nō habēt: quia offenſionē .i. excecationēOffenderunt enī in lapidem offenin chriſto paſſi ſunt.ſpatenter ⁊ in euidētiſionis. ſicut ſcriptum ē: Ecceſ ponoiudeis chriſtum a quo quaſi paruo lapillo nōcaueatur eundē chriſtū ex toto malos ꝯterētemin futuro.in ſionꝭ lapideꝫ offenſionis. ⁊ peIſiue iudeꝰ ſiue gētilis ſnō mō offēſio malis. ſꝫ⁊ ſalus bonis erit.tram ſcandali: ⁊ omnis qui creditIcū venerit in futuroin eum nō confundetur.C.X.5 tamēRatres volūſnō fictaItas quidem cordis meirhic innuit ꝙ ex gratia det̉ſa me j. offendētibꝰ⁊ obſecratio ad deū fit pro illisvt deus illis det fidē ꝑ quā ſaluentur iuſtū eſtvt obſecrē. qꝛ emulationē dei habēt. neceſſe ē quianō ſecundū ſciētiā qui olim ſimilis illis fui egoin ſaluteꝫ. Teſtimoniū enim phifzelum dei predilectione dei putāt ſe facerebeo illis. ꝙ ſęmulationē quidē deiſdiligēdihabēt: ſed non ſecundum ſcientiaꝫvere nō ſecundū ſcientiā que ē ꝑ fidē chriſti. qͣē a deoIgnorantes enim deiᶠ iuſticiam.ſq̄ ē ꝑ carnis obſeruantias vel volētesjͣ. vt ſuꝑbi ſ qua deus iuſtificat credētes⁊ ſuamʳ quęrētes ſtatuere. iuſtiτignorant iuſticiā dei. quia chriſtū qui ē dator iuſticie qui adīplet qd̓ lex predixitcię dei nō ſunt ſubiecti. Finis enīqui etiā valetlegis chriſtus ad iuſticiam omnichriſtuſ tantū ē iuſticia ad ſalutē. quia iuſticia legis ad preſentē vitā tantū valet al. ſcripſitcredenti. Moyſes enimˣ dixit:Tque ē ex timore nō amoreQuoniā iuſticiaꝫ quę ex lege eſt qͥIquaſi ſine gratia adiuuāte nō puniet̉ legali pena j. de illa ita. ſed de iuſticia fidei ſic moyſes diIfecerit homo: ſviuet in ea. Quęcit. vel ipſa ſic dicit in corde homīs ꝙ obſeruataautem ex fide eſt. iuſticia ſic dicit:ducit ad celū. nō obſeruata ducit ad abiſſiNe dixeris ī corde tuo: qͥs aſcēdet
me delebo eum de libro vitę. vt ſecundū iudiciū iudicis tunc videat̉ delericū peccat. iuxta p̨̄ſcientiam tamē nunqͣꝫ in libro vitę fuerat. vnde Iohannes Ex nobis exierunt. ſed nō erant ex nobis. Econtra tunc aliquis videtaſcribi. cum malus eſſe deſinit: qui ſecundū p̨̄ſcientiam nunqͣꝫ defuit. Cumergo ex gratuita miſericordia apponat gratiam quibus vult. ⁊ liberat quosvult manifeſte oſtendit̉ diues ⁊ glorioſa bonitas ſua.¶ Sicut in oſeę. Cum oſtenſum ſit. ꝙ ex ſola gratia ſint filij. incipit ꝓbare per ꝓphetas ꝙ hiſunt ex vtroqꝫ populoSi fuerit nu. ⁊ōͣEcce ſic dicit̉ ſalus iudęoruꝫ. vt maior parsſit excęcata.Uerbum enim.Subdit ꝓpheta ꝑ qͥdſalui. vt gloria operūexcludat̉. verbum euāgelij ad ꝑfectioneꝫ ducit. ⁊ omnia legalia invno chriſto abbreuiattamen ęquum priori.vt nihil deſit ad iuſticiam de omnibus p̨̄figuratis. vel quę ęquaſūt retinet. vt moraliaquę ius ē tolli. vt figuras recidit.¶ Uerbum abbreuians. Ut ꝯpendiofidei ꝑ gratiam ſaluetnon ꝑ innumeras obſeruationes.Niſi dominusſabaoth. Dominꝰfecit verbum ⁊ tam neceſſariū erat. ꝙ niſi eētſemen .i. verbū ⁊cͣ. Vlreliquię ſaluę erunt. etniſi ꝑ illas gens ꝑiſſet⁊ hoc ē niſi dominusexercituū. quādo aliosexcęcauit reliquiſſet nobis .i. ad noſtram vtilitatem ſemen .i. apoſtolos de quibꝰ ſeges chriſti creuit.Sicut et ſimilesUtrūqꝫ poſuit. vt notet ſimilitudinē culpę⁊ pęnę. Q. d. pares eſſemus in pęna. quia ſimiles eſſemus in culpa¶ Iſrael. Vero ſecufus eſt legem quaſi retro. quia nunqͣꝫ attingit ſpūalem ītelligētiāSectādo iuſti.Lex moyſi lex iuſticięſi bene ſit intellecta. vl̓iuſticiā. q̨̄ eſt ex timoreęnę n̄ amore iuſticię.¶ Non ex fide. Nōenim ex fide q̨̄rebat iuſticiam. quia non petiuit a deo. nō credidit īeū qui iuſtificat impiū. Non credens deū oꝑari in homīe quo iuſtificet̉.¶ Offenderunt. Ad ſimilitudinem parui lapidis. a quo nō cauet̉. chriſtus fuit habilis offendere. latēs in humilitate. cui atteſtat̉ iſayas: Ecce ineuidenti pono .i. naſci facio. in ſion .i. in iudęis chriſtū a quo ꝑuo nō caueat̉petrā ſcandali .i. ex toto ꝯterentē. in futuro ꝯtriſtantē.¶ Lapis offenſionis dicit̉ chriſtus ſecundū ſtatum quo apparuit hic malis.Et petram. Ante politionē. chriſtus ante paſſionē. quo tꝑe ſcādalizatiPetra ſcādali ſecundū ꝙ in futuro faciet malis.
ſunt iudęi iraſcentes ⁊ indignātes. qꝛ ſe filium dei faceret. Lapis ꝑ politionem. chriſtus ī paſſione. qn̄ maxime offenderūt. ⁊ excęcati ſunt.Fratres. Ne ex odio videat̉ loqui vel ne gentes eos ex toto abijcerent.ſubdit tamen fratres. v̓. q. c. ⁊cͣ.¶ Et obſe. ad deum. Voluntas enim vt ad vera credēda moueat̉: nōſibi ſufficit: niſi ꝑ gratiam deus ſibi opitulet̉. vnde. Nemo venit ad me niſicui datuꝫ fuerit a patre meo.¶ Teſtimoniū illis perhi. Ambroꝰ.De his dicit qui noninuidia ſed ex errorechriſtum nō receperūtquibus petrus. ſcio ꝙꝑ ignorantiaꝫ hoc egiſtis.Non ſecundū.ſcien. Stultum enimeſt legē venerari. ⁊ deum legis ꝑſequi.¶ Igno. dei iuſti.Non qua deus iuſtuſSed q̨̄ homini eſt exIuſti. d. nō ſ. ⁊cͣ.Hęc ē iuſticia dei quęnon in p̨̄cepto legis qͥtimor incutit̉. ſed ī adiutorio gratię chriſtiꝯſtituta eſt.Chriſtus ad iuſ.Ex chriſto eſt iuſticia.quia ſi ꝑ legem ſcriptāvel naturalem eſſet: ſinon fide chriſti. ergochriſtꝰ gratis moreret̉¶ Finis. Non cōſumens ſed ꝑficiens. ꝑficit ergo iuſticiā ꝑ fidēſine oꝑibus legis.¶ Ad iuſticia. Nonhumanam ſed diuināEſt eniꝫ humana ⁊ diuina. de humana ibimoyſes. de diuīa ibi q̨̄autem eſt.¶ Scripſit. In numeriſ ⁊ leuitico ubi itahabetur. Qui feceritea viuet in illis.¶ Uiuet in ea. Habet iſtud p̨̄miū ne iſtamorte puniatur. Nonenim magna iuſticia timere. nec habet meritūapud deum.¶ Ne dixeris. Iuſticia fidei ē: ne dubitetur de ſpe dei. quę inchriſto eſt. ne diffidatchriſtum ſpoliaſſe īfernum. ⁊ cum animabuſcęlum aſcēdiſſe. vndeiuſtus efficit̉.Ne dixeris. In corde tuo .i. ne ſaltē cogites. quis aſcēdet .i. nullus homo aſcendet. qꝛ qui hoc cogitat. negat chriſtū.aſcēdiſſe. Aut ne cogites quis deſcendet .i. nullus deſcēdet. qd̓ ē ꝓ non obſeruata lege. quia hoc cogitare ē chriſtum a. m. r. i. credere ꝙ chriſtus nondeſcendit in infernū. qꝛ ſi illi qui iuſticiā nō obſeruāt non deſcēdunt. Abraam ⁊ antiqui patres. multo minus deſcenderūt. Si aūt illi nō deſcenderūttunc nec chriſtus. qui nō niſi ꝓ illis liberādis deſcēdit. Vel ita cū audierisinquit p̨̄dicari chriſtū poſt reſurrectionē aſcendiſſe in cęlum: noli dicere incorde tuo mendaciū eſt. Quis enim aſcēdet? quia hęc infidelitas quantum