¶ Ad Roma.
⁊ qꝛ oēs ad filiū ducūt ꝓprio Cōmen. euang.a materia ad honorē eiꝰ cōmēdatio autorisqͣttuor. primo ab originefilio ſuo. qͥ factuſ ēᶠ ei ex ſeminefactus ne putet̉ hō tm̄. ⁊ nō ſecundū diuinitatēquia verbū caro factū ⁊cͣ. ſecūdū ꝙ homogratia ſola preelectus vt ſit filius dei in eadempotentia ⁊ virtute diuinitatis cū patre ꝑ vnioiem verbi Cōmen. a uirtutedauidᶠ ſcd̓mᶠ carnē. Qui p̨̄ deſtiProbat̉ etiā ſqd̓ poteſt videri ex hoc ꝙ ex ſpirituſancto ꝯceptusnatus ē filius dei in virtuteʳ ſecūCommen. a gratiadum ſpiritum ſanctificationis exſqꝛ mortuos ſecū fecit reſurgere qui fuerunt eꝰ.i. ab eo ſuſcitandi ſ vn̄ multa corꝑa eoꝝ q̄ dormierant ſurrexerūt cū eo.reſurrectione mortuoꝝ hieſu chriIecce quid auctor ei ſcōmen. a liberalitateſti domini noſtri: ꝑ quem accepiFremiſſionē peccatoꝝ. tolerantiā laboꝝ ſ ⁊ dela alia autoritatē vel legationem predicādivt faciā obedire fideimusˣ gratiā ⁊ᶠ apoſtolatū ad obe
τiudei cohabitatione ſunt in gentibusdiendum fidei in omnibus gentiſvice eius. vel ꝓ nomine eius dilatādo⁊ vt familiarius admoneat ꝯuertit ſe ad eos Finterquas gentesbusᶠ pro nomīe eius. in quibusfromani ſꝑ gratiā ab eo ꝑ interiorē vocationēvel vt ſitis eius ꝑ exteriore vocationēeſtis ⁊ʳ vos vocati hieſu chriſti.Iſcribitnō alijsOmnibus qui ſunt romęꝭ dileFa deo . i. illis quos dilexit. vt vocaret ad ſanctitatē remiſſio peccatoꝝ ſprius ſalutatctisʳ deiſ vocatis ſanctis. Grafrecōciliatio ⁊ trāquillitas mētis ad deū . abeo qui vult ⁊ poteſttia vobiſ ⁊ paxſa deo patre ⁊ doſine quo nulla bona ſunt nobis prius lenitpoſt grauiter increpaturusmino noſtro hieſu chriſto. ¶ Priquē meum facio qd̓ nō vosmuꝫ quidē gratias ago deoʳ meo
¶ Qui factus ē ei. Qui factus ſecundū carnem oꝑe ſanctiſpiritus devirgine .i. natus. Impiętati hęreticoꝝ occurrit̓. qui obtuſo corde capitulūhoc intelligētes chriſtum tantū hominē accipiunt. addēdo enim ſecunduꝫcarnem. diuinitati ſuā dignitatē reſeruauit. in qua chriſtus dei verbum ēꝑ quem facta ſunt omnia.¶ Orige. Factus ē ſecundū carnē humanatus deus. qui etiā in aſſumptōecarnis deus eſſe non deſtitit. incōuertibilis manēs aſſumpto conuertibilihomine. naturā ſuaꝫnō minuens hominisaſſumpta natura.Aug. Qui erat factus ē. verbū erat. filius dei erat. filius hominis factus ē. ſuſcepit humanitateꝫ nonamiſit diuītateꝫ. Natus ſecundū veritatēnaturę ex deo dei filiꝰ⁊ ſecunduꝫ veritatemnaturę ex homine hominis filius. vt nō adoptione vel appellatione ſed vere in vtraqꝫ natiuitate filij nomen naſcēdo haberet¶ Idē. Eſt ergo deifilius deo patri in natura ęqualis. habituminor. in forma deiverbū ex deo genituꝫIn forma ſerui factꝰeſt ex muliere. In forma dei homineꝫ fecitIn forma ſerui factꝰē homo. in vtroqꝫ vtrunqꝫ deus. vtrunqꝫ homo.¶ Ideꝫ. Verbum caro factū eſt. nō tamen in hoc qd̓ factum eſt ꝯuerſuꝫatqꝫ mutatum. ſed carne vt carnalibꝰ ꝯgruerenter appareret indutū.¶ Iohānes Damaſ. Vtraqꝫ in chriſto forma. qͥa vtraqꝫ vera ⁊ plenaeſt in chriſto ſubſtantia. inconuerſe enim ⁊ inalterabiliter vnitę ſunt adinuicē naturę. neqꝫ diuina diſtāte a ꝓpria ſimplicitate. neqꝫ humana autcōuerſa in deitatis naturam aut in nō exiſtentiam. neqꝫ ex duabꝰ vna facta ē cōpoſita natura.¶ Aug. Chriſtus ergo vna ꝑſona ē gemīę ſubſtātię. nec tamē deus ⁊ homo ꝑs huius ꝑſonę dici poteſt. alioquin filius dei anteqͣꝫ formam ſerui ſuſciperet nō erat totus. ⁊ creuit cū hō diuinitati eius acceſſit.Ambro. Non ſemꝑ factū eſſe ad creationē refert̉. ſicut ibi domine refugium factus es nobis. Non enim creationis diffinitio vel editio hic declarat̉. ſed nobis refugiū eſſe dicit̉ qḋ prius nō erat.¶ Aug. Qui factus ē ⁊cͣ. Aliquid ſignificat hęc dictio. Quia enim nō humano ſemine ꝯcreta ē caro domini in vtero virginis ⁊ corpꝰ effecta. ſed effectu ⁊ virtute ſpirituſſancti. ideo apoſtolꝰ dicit factū nō natum.¶ Idē. Etſi nō interceſſit ſemē hominis in ꝯceptione virginis. Quia tn̄ex ea carne chriſtus formatus ē quę ꝯſtat ex ſemine. recte dicit̉ factus ex ſemine. Neqꝫ tamē ideo creatura. Un̄ ⁊ oīa ꝑ ip. f. .ſ. n̄ dicit oīa. niſi q̨̄ factaſūt .i. omnē creaturā. vn̄ liqͥdo apparet ipſū factū nō eē ꝑ quē facta ſūt oīaHilarius. Hic enī verꝰ ⁊ ꝓprius ē filiꝰ. origine nō adoptione. veritate nō nūcupatione. natiuitate nō creatione.¶ Ex ſemine dauid. Augꝭ. Haimo. Quia maria de dauid. Facta eſtpromiſſio abraę ⁊ dauid ſed maluit hic dicere dauid. qui ⁊ criminoſus.nō abraę iuſti. vt nō ꝓ merito: ſed gratia natus de eo putet̉. ⁊ vt ex rege ſecundum carnē natus oſtendat̉ ſicut rex ex deo ante ſęcula natus ē.¶ Qui prędeſtinatus ē. Prędeſtinatio ē gratię p̨̄paratio qͣ ab ęterno deus homini chriſto ⁊ cunctis quos p̨̄ſciuit ꝯformes fieri imaginis filijſui bona ſine meritis p̨̄parauit.Pręſcientia de bonis ⁊ de malis. p̨̄deſtinatio ē ſolūmodo de iuſtis.¶ Prędeſtinatio ē nō p̨̄ſcientia q̨̄ ęqualiter ad bonos ⁊ ad malos ꝑtinet.Sed ordinatio ⁊ p̨̄paratio adiuuādi illos qͦs ꝓuidētia diuīa dignos īuenit de bonis tantū ꝓprie dicit̉.¶ Ambro. Qui p̨̄deſtinatꝰ. qui latebat ī carne qͥd eſſet p̨̄deſtinatꝰ ē .i. p̨̄ſcitus ab ęterno manifeſtari filius dei ī virtute reſurgēdi ſcꝫ cū reſurguntnec dicit ex reſurrectione chriſti: ſed mortuoꝝ qd̓ maior virtus ē qꝛ ſua reſurrectio generalē facit reſurrectionē. vnde videt̉ mortē deſtruxiſſe. vt noſredimeret: quare ⁊ dominum noſtrum vocat. qui talē ⁊ gratiā dedit et
poteſtatē apoſtolatꝰ ſua vice.Aug. Prędeſtinata eſt iſta humanę naturę tanta ⁊ tam excelſa ⁊ ſumma ſubnectō vt quo attolleret̉ vlterius nō haberet ſicut ꝑ nobis ipſa diuinitas quouſqꝫ ſe deponeret humilius nō habuit qͣꝫ ſuſcepta natura hoīscū infirmitate carnis vſqꝫ ad mortē crucis.MHaimo. Non de verbo loquitur hic apoſtolus. ſed de hoīe qͥ nō eratanteqͣꝫ factus eſſet. Humanitas enī q̨̄ nō erat antea. illa p̨̄deſtinata ē.¶ Auḡ. Pręclariſſimum enī lumē p̨̄deſtinationis ⁊ gratię ē ipſe mediator dei ⁊ hominū homo chriſtushieſus. ille enī homovt a verbo patri coęterno in vnitatē ꝑſonę aſſumptꝰ filius deivnigenitus eſſet. vnde hoc meruit? quodeius bonū qualecūqꝫp̨̄ceſſit. vt ad hanc īeffabilē excellentiā ꝑueniret: faciēte ac ſuſcipiēte dei verbo. Ipſehomo ex quo eē cępitfilius dei vnicꝰ eſſe cępit. Fęmīa illa gratiaplena ꝯcepit de ſpirituſancto. ex virginemaria deus vnicꝰ natus ē. nō carnis cupidine. ſed ſolo dei munere. Libera in illohoīe uolūtaſ erat ⁊ tātomagis. quātomagis peccare nō poterat¶ Ide. Recte quippe dicit̉ filius dei p̨̄deſtinatꝰ. Non ſecundū illud qd̓ē verbū dei deus apud deū. vt quid enī p̨̄deſtinaret̉ cum iam eſſet. qui iāerat ſine initio ⁊ ſine termino ſempiternus. Illud autē p̨̄deſtinandū erat.qd̓ nondū erat. vt ſic ſuo tꝑe fieret. quēadmodū ante tꝑa p̨̄deſtinatū eratvt fieret. Quiſquis igit̉ filium dei p̨̄deſtinatum negat: hunc eundē filiumhominis negat. p̨̄deſtinatus ē ergo hieſus. vt qui futurus erat ſecundū carnem filius dauid. eſſet in virtute filius dei.¶ Secundū ſpiritū ſancti. Iungat̉ ſic. Qui factꝰ ē ei ex ſemine dauid ſecundū carnē. Factus quidē ſecundum ſpiritū ſanctificationis .i. ſecūdum oꝑationē ſpirituſſ. qui ſanctificat homines ⁊ qui ſanctificauit chriſtūhominem in vtero virginali.¶ Aug. Vel ꝓbatur filius dei. qꝛ ſpiritū ſuis dedit ſanctificatiōis inceptęa reſurrectione anīę .i. remiſſione peccatoꝝ mortuoꝝ chriſti in peccatis ſcꝫquos nullus alius curare potuit. Eſt enī duplex reſurrectio. anīę ⁊ corꝑisde reſurrectione animę in ſequēti ait apoſtolus. Surge qui dormis ⁊ exurge a mortuis ⁊ illuminabit tibi chriſtus.Mortuorū chriſti. Chriſti ꝓ eius vel ſuoꝝ ꝓprium nomen ꝓ ꝓnomine poſuit more hebraico q̨̄ locutio ī ſcripturis p̨̄cipue veteribꝰ ē vſitatiſſima. vt fecit moyſes ſicut p̨̄cepit dominus moyſi.¶ In omnibus. Gentibus nō ſolū iudęis in quibus. quia ſine lege vocati: nō debēt ſub lege agere.Pro nomine eius. Pro eius gloria. nō noſtra ſicut vos facitis.¶ Uocati hieſu chriſti. Id ē. ab eo ſcꝫ hieſu chriſto. genetiuꝰ ꝓ ablatiuo more greco.¶ Dilectis dei. Prior enī dilexit nos ante omnia merita: vt ⁊ nos eumdilecti diligeremus.¶ Uocatis ſanctis. Non ideo vocati qꝛ ſancti ſed ideo ſancti effecti.quia vocati. ⁊ ideo vocati. quia dilecti.Gratia uobis et pax. Augꝭ. In iſta ſalutatōne ipſa trinitas ꝑiterqꝫincōmutabilis vnitas cognoſcit̉. vnitas ꝑ hoc ꝙ ait a deo.¶ Hamio. Spūſſancti nomē nō poſuit. quoniā in donis ſuis eum comp̄hendit .i. in gratia ⁊ pietate.Gratias ago. Gratias agere ē ſentire omnia a deo data eſſe. ⁊ proeo laudare corde. voce. ⁊ opere.¶ Deo meo. Non ocioſe. Non enī vox iſta eſſe poteſt niſi ſanctoꝝ. quorum deus dicit̉ ſicut deus abraā yſaac ⁊ iacob. Cum em̄ omniū vnus ſitdeus ꝑ naturam. eoꝝ tamē ꝓprie ꝑ gratiā eſſe dicit̉. qui merito fidei ⁊ iuſticię eius cultores eſſe ꝓbantur.